I OSK 1752/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-10

NSAAdministracyjnensa

Kodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważności decyzjicezurą czasowakonstytucyjność przepisówzasada proporcjonalnościbezpieczeństwo prawneochrona własnościprawo do sądupostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprzed ponad 30 lat, uznając nowelizację KPA za zgodną z Konstytucją.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1980 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i Konstytucji RP, kwestionując zgodność nowelizacji KPA (wprowadzającej 30-letnią cezurę czasową dla postępowań o stwierdzenie nieważności) z prawem. NSA oddalił skargę, uznając nowelizację za zgodną z Konstytucją i orzecznictwem ETPC.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Skarżąca E.W. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 P.p.s.a. (brak odniesienia się do zarzutów) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (nieuwzględnienie skargi). Główny zarzut dotyczył niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (wprowadzającego 30-letnią cezurę czasową dla postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji) z przepisami Konstytucji RP (art. 2, 8, 31 ust. 3, 32, 45 ust. 1, 64, 77) oraz prawa międzynarodowego (art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wskazał, że postępowanie zostało wszczęte po blisko 49 latach od doręczenia decyzji z [...] marca 1980 r., co zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej obligowało do jego umorzenia. NSA podkreślił, że celem nowelizacji było dostosowanie prawa do wyroku TK z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, który wskazywał na potrzebę ograniczenia możliwości stwierdzania nieważności decyzji po znacznym upływie czasu. Sąd powołał się na liczne własne orzeczenia, w których uznano zgodność art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z Konstytucją RP. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie było wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie orzeczenia, a polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może być podstawą do zarzucenia naruszenia tego przepisu. Sąd przywołał również stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (decyzja z 13 grudnia 2022 r., 5815/22), który uznał skargę dotyczącą tej samej nowelizacji za niedopuszczalną, wskazując na specyfikę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nowelizacja jest zgodna z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym.

Uzasadnienie

NSA powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo oraz orzecznictwo ETPC, uznając, że wprowadzenie ograniczenia czasowego dla postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji jest uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa prawnego i trwałości decyzji administracyjnych, a także wynika z potrzeby dostosowania prawa do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Przepisy (701)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 2 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego