I OSK 1501/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 28 k.p.a., wskazując na pojawienie się nowych okoliczności faktycznych dotyczących udziału Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w postępowaniu sądowym, które nie było stroną postępowania administracyjnego. Zarzucono również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne zrównanie obrony prawa własności z sytuacją sporu o granicę oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 262 § 1 pkt 1 w zw. z art. 264 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie winy inicjatorki postępowania w powstaniu kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego, które zgodnie z art. 152 k.c. ponoszą po połowie właściciele sąsiadujących nieruchomości. NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie mógł być skutecznie postawiony, ponieważ ani organy administracji, ani sąd pierwszej instancji nie były poinformowane o nowych okolicznościach faktycznych na dzień orzekania. Ponadto, postępowanie administracyjne zostało zakończone umorzeniem i przekazaniem sprawy do sądu powszechnego, a Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym ustalano koszty. Sąd uznał, że sprawa została prawidłowo rozpatrzona, a zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, podział kosztów między sąsiadujących właścicieli, zasady postępowania w sprawach rozgraniczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie administracyjne zostało zakończone umorzeniem i przekazaniem sprawy do sądu powszechnego, a koszty dotyczyły etapu administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na nie uwzględnieniu nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania postanowienia, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli te okoliczności nie były znane organowi ani sądowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji nie wiedział o istnieniu tych okoliczności na dzień orzekania.
Uzasadnienie
Aby skutecznie zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skarżący musi wykazać, że sąd wiedział o istnieniu przesłanki wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy ani organy administracji, ani sąd pierwszej instancji nie były poinformowane o nowych okolicznościach, zarzut ten jest nieuzasadniony.
Kto ponosi koszty postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji sporu granicznego, gdy postępowanie zostało umorzone i przekazane do sądu powszechnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą po połowie właściciele sąsiadujących nieruchomości, niezależnie od tego, kto był wnioskodawcą lub inicjatorem sporu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 152 k.c. i art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie właściciele sąsiadujących nieruchomości, ponieważ usunięcie niepewności prawnej co do przebiegu granicy leży w ich wspólnym interesie. Dotyczy to również kosztów poniesionych w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikających z ustawowego obowiązku organów.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, polegające na niezasadnym przyjęciu, że obrona prawa własności należy zrównać z sytuacją sporu o granicę, może skutkować uchyleniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny na podstawie zgromadzonych dowodów, a zarzuty skarżącego kasacyjnie stanowią jedynie polemikę z jego oceną.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wykazał istnienie sporu granicznego na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym stanowisk właścicieli i dokumentów urzędowych. Ustalenie prawnej granicy było niemożliwe z powodu braku porozumienia stron, co uzasadniało obciążenie ich kosztami postępowania.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 264 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
u.p.g.k. art. 34 § ust. 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 31 § ust. 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 31 § ust. 3
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 28 k.p.a. z uwagi na fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania postanowienia, nieznane organowi ani Sądowi pierwszej instancji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że podjęcie obrony naruszonego prawa własności wobec próby zawładnięcia częścią nieruchomości należy zrównać z sytuacją, w której właściciele sąsiadujących ze sobą działek wiodą spór co do przebiegu granicy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 262 § 1 pkt 1 w zw. z art. 264 § 1 oraz art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że koszty przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego wynikły wyłącznie z winy inicjatorki postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem przez Sąd I instancji powołanym w skardze kasacyjnej przepisom prawa. • Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. • Usunięcie niepewności prawnej co do przebiegu granicy, a zatem ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami niewątpliwie leży w interesie właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Każda z tych osób powinna zatem partycypować w kosztach rozgraniczenia, a zgodnie z treścią art. 152 kc należy przyjąć, że osoby te powinny uczestniczyć w tych kosztach w równych częściach.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Joanna Skiba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, podział kosztów między sąsiadujących właścicieli, zasady postępowania w sprawach rozgraniczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie administracyjne zostało zakończone umorzeniem i przekazaniem sprawy do sądu powszechnego, a koszty dotyczyły etapu administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania rozgraniczeniowego i podziału kosztów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Brak nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji.
“Kto płaci za spór o granicę? NSA wyjaśnia zasady podziału kosztów rozgraniczenia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.