I OSK 1417/25Oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA w sprawie przewlekłości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego. WSA orzekł o rażącym naruszeniu prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, przyznał skarżącym sumę pieniężną i zasądził zwrot kosztów. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, kwestionując ustalenie rażącego naruszenia prawa oraz sposób przyznania sumy pieniężnej. Główny zarzut dotyczył błędnego uznania, że akta administracyjne znajdujące się w sądzie uniemożliwiały rozpoznanie sprawy, podczas gdy Minister twierdził, że nie mógł ich wypożyczyć. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo stwierdził, iż akta znajdujące się w sądzie nie usprawiedliwiają przewlekłości, a organ mógł zwrócić się o ich wypożyczenie. Sąd wyjaśnił, że art. 12a § 4 p.p.s.a. dotyczy akt sądowych, a nie administracyjnych, i że Minister nie podjął próby wypożyczenia akt administracyjnych. NSA odrzucił również zarzut dotyczący nieuwzględnienia obiektywnych przeszkód do rozpoznania sprawy, wskazując, że organ jest zobowiązany działać wnikliwie i szybko, a zawieszenie postępowania nie wstrzymuje tego obowiązku przed jego faktycznym nastąpieniem. Sąd odniósł się także do kwestii przyznania sumy pieniężnej, wyjaśniając, że nie jest ona ograniczona do sytuacji "ostatecznych" i stanowi formę rekompensaty dla strony, a jej wysokość mieści się w ustawowych granicach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, obowiązków organów w zakresie prowadzenia spraw, a także zasad przyznawania sumy pieniężnej na rzecz strony w przypadku stwierdzenia przewlekłości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okoliczność znajdowania się akt administracyjnych w sądzie administracyjnym może stanowić usprawiedliwienie dla przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ mógł zwrócić się do sądu o wypożyczenie akt, a przepis art. 12a § 4 p.p.s.a. dotyczy akt sądowych, nie administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji miał możliwość wypożyczenia akt administracyjnych od sądu, a przepis dotyczący udostępniania akt stronom odnosi się do akt sądowych, a nie administracyjnych. Brak próby wypożyczenia akt przez organ świadczy o jego bierności.
Czy przyczyny zawieszenia postępowania, istniejące obiektywnie przez cały czas, wykluczają stwierdzenie przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji jest zobowiązany działać wnikliwie i szybko do momentu uzyskania informacji o zdarzeniach uzasadniających zawieszenie postępowania.
Uzasadnienie
Nawet jeśli przyczyny zawieszenia postępowania istniały obiektywnie, organ administracji nadal jest zobowiązany do szybkiego i wnikliwego działania do momentu uzyskania informacji o tych przyczynach i formalnego zawieszenia postępowania.
Jakie są przesłanki i cel przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w przypadku stwierdzenia przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyznanie sumy pieniężnej jest fakultatywne, ma charakter kompensacyjny i nie jest ograniczone do sytuacji "ostatecznych" czy "szczególnie drastycznych", a jego wysokość mieści się w ustawowych granicach.
Uzasadnienie
Suma pieniężna ma na celu zrekompensowanie stronie dolegliwości związanych z przewlekłością postępowania. Jej przyznanie zależy od uznania sądu, który bierze pod uwagę stopień naruszenia prawa, czas trwania zwłoki i znaczenie sprawy dla strony. Wysokość przyznanej kwoty mieści się w ustawowych granicach.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 12a § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy akt sprawy sądowoadministracyjnej, nie akt administracyjnych prowadzonych przez organ.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania.
p.p.s.a. art. 154 § 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 7
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji zobowiązany jest działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Minister kwestionował ustalenie rażącego naruszenia prawa przez WSA, twierdząc, że akta administracyjne znajdowały się w sądzie i nie mógł ich wypożyczyć. • Minister zarzucał nieuwzględnienie przez WSA obiektywnych przeszkód do rozpoznania sprawy, takich jak śmierć stron i opóźnienia w dokumentowaniu następstwa prawnego. • Minister błędnie utożsamiał ze sobą instytucje grzywny i sumy pieniężnej, twierdząc, że przyznanie sumy pieniężnej jest ograniczone do sytuacji "ostatecznych" i "szczególnie drastycznych".
Godne uwagi sformułowania
okoliczności usprawiedliwiających przewlekłe prowadzenie postępowania nie stanowią podnoszone przez Ministra twierdzenia, że akta administracyjne znajdowały się w sądzie administracyjnym, co uniemożliwiało rozpoznanie sprawy. Nic nie stało bowiem na przeszkodzie zwrócenia się do sądu o ich wypożyczenie • przepis ten – podobnie jak cały art. 12a p.p.s.a. - dotyczy akt sprawy sądowoadministracyjnej prowadzonej przez sąd administracyjny, nie zaś akt administracyjnych prowadzonych przez organ administracji publicznej. • Do terminów załatwiania spraw administracyjnych, określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się m.in. okresów zawieszenia postępowania. • W rozpatrywanym przypadku Sąd I instancji poddał ocenie sposób procedowania w sprawie przez Ministra na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, prawidłowo stwierdzając, że postępowanie było prowadzone przewlekle z rażącym naruszeniem prawa. • Wbrew stanowisku Ministra orzeczenie w przedmiocie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest ograniczone tylko do sytuacji "ostatecznej", czy "szczególnie drastycznej".
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, obowiązków organów w zakresie prowadzenia spraw, a także zasad przyznawania sumy pieniężnej na rzecz strony w przypadku stwierdzenia przewlekłości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań administracyjnych i sankcji za nią. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i interpretacyjne, co jest cenne dla prawników praktyków.
“Czy akta w sądzie usprawiedliwiają opieszałość urzędnika? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.