I OSK 128/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 1, 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa, poprzez wadliwe uzasadnienie i brak rozpoznania zarzutu nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego w terminie, a także naruszenie art. 7, 8, 77 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Podniosła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędną wykładnię § 1 rozporządzenia o rodzinnych wywiadach środowiskowych i niezastosowanie § 3 ust. 2 tego rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych (art. 1 i 3 ppsa) nie mogły odnieść skutku, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa również nie był zasadny, gdyż WSA nie miał obowiązku szczegółowo odnosić się do wszystkich zarzutów skargi. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kpa nie mogły być bezpośrednio stosowane wobec wyroku WSA, ale sąd rozpoznał je merytorycznie. NSA podkreślił, że WSA był związany wcześniejszym wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 1049/23), który wskazywał na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brak przeprowadzenia tego wywiadu stanowił naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na rozstrzygnięcie, co uzasadniało uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Sąd uznał, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie uzasadniały odstąpienia od przeprowadzenia wywiadu ani umorzenia postępowania. Zarzuty materialnoprawne również uznano za nieuzasadnione, ponieważ istota sprawy sprowadzała się do naruszenia proceduralnego związanego z brakiem wywiadu środowiskowego, a nie do błędów w samym wywiadzie. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w postępowaniu administracyjnym oraz kontroli sądowej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wywiadu środowiskowego i związanej z tym oceny decyzji organu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów ustrojowych (art. 1 i 3 ppsa) może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te mają charakter ustrojowy i określają jedynie kompetencje sądów administracyjnych, a nie szczegółowe zasady postępowania czy prawa stron.
Uzasadnienie
Przepisy art. 1 i 3 ppsa określają zakres obowiązywania ustawy i właściwość sądów administracyjnych, nie dotyczą one praw ani obowiązków stron ani szczegółowych reguł postępowania, dlatego nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej.
Czy brak szczegółowego odniesienia się przez WSA do wszystkich zarzutów skargi lub pominięcie niektórych elementów stanu faktycznego stanowi naruszenie art. 141 § 4 ppsa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji nie ma obowiązku szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu.
Uzasadnienie
Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 ppsa.
Czy brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w postępowaniu administracyjnym, mimo wskazań sądu administracyjnego, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania uzasadniające uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak przeprowadzenia obligatoryjnego wywiadu środowiskowego stanowi naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego było obligatoryjne zarówno z uwagi na konieczność wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jak i z uwagi na wcześniejsze wskazania sądu administracyjnego. Jego brak stanowił naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na rozstrzygnięcie.
Czy zarzuty dotyczące błędów w samym wywiadzie środowiskowym lub jego terminie mają znaczenie dla oceny decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa z powodu braku tego wywiadu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście oceny decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa z powodu braku wywiadu środowiskowego, zarzuty dotyczące błędów w samym wywiadzie lub jego terminie nie mają znaczenia.
Uzasadnienie
Istota sprawy sprowadzała się do tego, że uchylenie decyzji było uzasadnione z uwagi na nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Okoliczności podnoszone przez skarżącą dotyczyły błędów popełnionych we wcześniejszych postępowaniach, które nie miały wpływu na ocenę przesłanek z art. 138 § 2 kpa w konkretnym postępowaniu.
Przepisy (17)
Główne
kpa art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ppsa art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie art. 1
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego
rozporządzenie art. 3 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego
ppsa art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 182 § § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przeprowadzenia obligatoryjnego wywiadu środowiskowego stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych (art. 1 i 3 ppsa). • Zarzuty wadliwego uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 ppsa). • Zarzuty naruszenia przepisów kpa przez WSA. • Błędna wykładnia i niezastosowanie przepisów rozporządzenia o wywiadach środowiskowych.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy art. 1 i art. 3 ppsa mają bowiem charakter ustrojowy... • Sąd I instancji nie ma obowiązku szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi... • W sprawie nie zmaterializowały się żadne okoliczności które uzasadniałyby odstąpienie od związania wyrokiem z 21 listopada 2023 r. na podstawie art. 153 ppsa. • Zaskarżona w sprawie decyzja podlegała kontroli wyłącznie względem przesłanek określonych w art. 138 § 2 kpa...
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w postępowaniu administracyjnym oraz kontroli sądowej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wywiadu środowiskowego i związanej z tym oceny decyzji organu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje znaczenie proceduralnych wymogów w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście świadczeń socjalnych, i pokazuje, jak brak formalności może prowadzić do uchylenia decyzji.
“Brak wywiadu środowiskowego kluczowy dla świadczenia pielęgnacyjnego – NSA wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.