I OSK 1196/25Oddalenie skargi kasacyjnej przewlekłość postępowania administracyjnego 29
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B., A. B. i W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1974 r. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 35 KPA, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz art. 2 i 45 Konstytucji RP, argumentując, że postępowanie trwa ponad 13 lat i nie ma gwarancji jego zakończenia za życia stron. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże inne sądy i organy, co oznacza, że wcześniejsze okresy postępowania, które były już przedmiotem kontroli sądowej, nie mogły być ponownie badane. Sąd wskazał, że WSA prawidłowo ocenił jedynie okres postępowania od ostatniego orzeczenia sądu w przedmiocie przewlekłości, a działania Wojewody w tym okresie, w tym czynności wyjaśniające i wydanie decyzji, nie nosiły znamion przewlekłości. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji, wskazując, że przepis ten dotyczy postępowania sądowego, a nie administracyjnego, oraz podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym priorytetem jest prawda obiektywna i zgodne z prawem rozstrzygnięcie, nawet kosztem dłuższego czasu postępowania, zwłaszcza w sprawach dotyczących starych decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście skarg na przewlekłość postępowania administracyjnego oraz zastosowanie art. 6 ust. 1 Konwencji w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wcześniejsze okresy postępowania były już przedmiotem kontroli sądowej. Interpretacja art. 6 Konwencji jest standardowa dla postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego, uwzględniając jedynie okres od ostatniego orzeczenia sądu w przedmiocie przewlekłości, czy też powinien ocenić cały okres trwania postępowania od jego wszczęcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił jedynie okres postępowania od ostatniego orzeczenia sądu w przedmiocie przewlekłości, ponieważ wcześniejsze okresy były już objęte prawomocnymi orzeczeniami i ponowna ocena naruszałaby zasadę powagi rzeczy osądzonej (art. 170 P.p.s.a.).
Uzasadnienie
NSA uznał, że ponowna ocena całego okresu postępowania od 2012 r. naruszałaby zasadę powagi rzeczy osądzonej, gdyż wcześniejsze okresy były już przedmiotem kontroli sądowej. Działania organu w ostatnim okresie nie nosiły znamion przewlekłości, a były konieczne do wyjaśnienia sprawy zgodnie z wytycznymi Ministra.
Czy art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka ma zastosowanie do postępowania administracyjnego w kontekście zarzutu przewlekłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 6 ust. 1 Konwencji dotyczy postępowania sądowego, a nie administracyjnego. Zarzuty oparte na tym przepisie w kontekście postępowania administracyjnego są nietrafne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 6 ust. 1 Konwencji odnosi się do postępowania sądowego, a nie administracyjnego, co czyni zarzuty skarżących w tym zakresie nieuzasadnionymi. Podkreślono, że w postępowaniu administracyjnym ważniejsza od szybkości jest prawda obiektywna i zgodne z prawem rozstrzygnięcie.
Czy brak przepisów prawa gwarantujących zakończenie postępowania administracyjnego za życia stron stanowi naruszenie praw strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi to naruszenia, ponieważ w postępowaniu administracyjnym priorytetem jest prawda obiektywna i zgodne z prawem rozstrzygnięcie, a nie gwarancja zakończenia postępowania w określonym terminie życiowym strony.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że celem postępowania administracyjnego jest poprawne załatwienie sprawy, a nie tylko szybkość. W przypadku spraw dotyczących starych decyzji, konieczne jest zgromadzenie dokumentacji archiwalnej, co może wydłużyć postępowanie. Brak gwarancji zakończenia postępowania za życia stron nie jest sam w sobie naruszeniem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
K.p.a. art. 35 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych. W kontekście skargi na przewlekłość, sąd ocenia działania organu w określonym okresie, uwzględniając wcześniejsze orzeczenia.
K.p.a. art. 12 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku organów administracji publicznej działania w sposób sprawny i szybki.
Konwencja art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Sąd uznał, że przepis ten dotyczy postępowania sądowego, a nie administracyjnego, w związku z czym nie miał zastosowania do zarzutu przewlekłości postępowania administracyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 174 § pkt. 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada powagi rzeczy osądzonej, wiążąca prawomocne orzeczenia.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, które sąd bada z urzędu.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2024 poz 572 art. 35 § ust. 1 i 3
Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych.
Pomocnicze
K.p.a. art. 30 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 8 § § 1
Kodeks Cywilny
P.p.s.a. art. 176
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość żądania przeprowadzenia rozprawy.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
K.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
K.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki umorzenia postępowania.
K.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Informacja o zmianie terminu załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 35 KPA w zw. z art. 30 KPA i art. 8 KC poprzez prowadzenie postępowania przez ponad 13 lat bez gwarancji zakończenia za życia stron. • Naruszenie art. 12 ust. 1 i art. 35 ust. 1 i 3 KPA poprzez niezasadne oddalenie skargi i niestwierdzenie przewlekłości. • Naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji w zw. z przepisami KPA i Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi i niestwierdzenie przewlekłości. • Naruszenie art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi i niestwierdzenie przewlekłości. • Naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez fragmentaryzację postępowania na podstawie nieistniejących decyzji lub bez podstawy prawnej. • Naruszenie art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i niestwierdzenie przewlekłości oraz nieprzyznanie sumy pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowe postępowanie (tak jak każde inne postępowanie - każdego człowieka musi być zakończone jeszcze za życia Skarżących) • brak przepisów prawa, które gwarantowałyby zakończenie postępowania administracyjnego za życia Skarżących • Sąd I instancji 'fragmentaryzuje' przedmiotowe postępowanie administracyjne • zasada powagi rzeczy osądzonej • przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie • celem postępowania administracyjnego nie jest załatwienie sprawy szybko, lecz załatwienie jej poprawnie
Skład orzekający
Piotr Niczyporuk
przewodniczący
Karol Kiczka
członek
Joanna Skiba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście skarg na przewlekłość postępowania administracyjnego oraz zastosowanie art. 6 ust. 1 Konwencji w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wcześniejsze okresy postępowania były już przedmiotem kontroli sądowej. Interpretacja art. 6 Konwencji jest standardowa dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy długotrwałego postępowania administracyjnego i interpretacji przepisów dotyczących przewlekłości, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Argumentacja skarżących, choć ostatecznie odrzucona, porusza kwestie fundamentalne dla praw obywateli.
“Czy Twoje postępowanie administracyjne trwa latami? NSA wyjaśnia, kiedy można mówić o przewlekłości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.