Orzeczenie · 2012-10-18

I OSK 1164/11Umorzenie postępowania przejście przedsiębiorstwa na państwo

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2012-10-18

NSAAdministracyjneŚredniansa

przejście przedsiębiorstwa na własność państwaspółka akcyjnainteres prawnynastępstwo prawnepostępowanie administracyjneumorzenie postępowaniazarząd spółkikuratorskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa wywodzi się ze skargi B. L. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2010 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję tegoż Ministra z dnia [...] stycznia 2010 r. Decyzje te umorzyły postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 24 maja 1948 r. w przedmiocie przejścia przedsiębiorstwa na własność Państwa, w części dotyczącej Fabryki [...] we Włocławku. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem B. L. z dnia 31 sierpnia 1990 r., do którego przyłączył się J. S. Organ administracji pierwotnie wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie interesu prawnego i przedstawienie dokumentów dotyczących zarządu spółki akcyjnej. Po długim okresie bezczynności, B. L. domagała się zakończenia postępowania. Minister umorzył postępowanie, argumentując, że następcy prawni akcjonariuszy nie są stronami postępowania, a legitymowany do działania jest zarząd spółki (art. 38 k.c., art. 368 § 1 KSH). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. L., stwierdzając, że WSA nie musiał badać nieważności postępowania administracyjnego z powodu śmierci J. S., gdyż dotyczyło to postępowania przed organem, a nie przed sądem. Sąd podkreślił, że tylko zarząd spółki lub ustanowiony kurator mógł skutecznie wszcząć postępowanie nadzorcze. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie zasługują na uwzględnienie, a postępowanie przed WSA nie było dotknięte nieważnością.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym osób prawnych, w szczególności spółek akcyjnych, oraz kwestii nieważności postępowania sądowoadministracyjnego w kontekście śmierci strony w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przedwojennym orzeczeniem o nacjonalizacji i długotrwałym postępowaniem administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy następca prawny akcjonariusza spółki akcyjnej jest uprawniony do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejścia przedsiębiorstwa na własność Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie takie może wszcząć jedynie zarząd spółki lub ustanowiony dla niej kurator, ponieważ tylko oni posiadają interes prawny i legitymację do działania w imieniu osoby prawnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami prawa cywilnego (art. 38 k.c.) i spółek handlowych (art. 368 § 1 KSH), osoba prawna działa przez swoje organy, a w przypadku spółki akcyjnej jest to zarząd. Następcy prawni akcjonariuszy nie posiadają legitymacji do działania w imieniu spółki w takim postępowaniu.

Czy śmierć jednego z wnioskodawców w trakcie postępowania administracyjnego, bez powołania jego następców prawnych, stanowi nieważność postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka sytuacja nie stanowi nieważności postępowania przed sądem administracyjnym, nawet jeśli mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (pozbawienie strony możliwości obrony praw), dotyczy postępowania przed sądem. Śmierć wnioskodawcy w trakcie postępowania administracyjnego nie wpływa na ważność postępowania przed sądem, jeśli wnioskodawca ten nie brał w nim udziału.

Czy nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji przed upływem terminu na uzupełnienie wniosku o zawieszenie stanowi podstawę do uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, takie uchybienia procesowe, choć stwierdzone, nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ do zawieszenia postępowania nie było podstaw, a umorzenie było uzasadnione brakiem legitymacji wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że chociaż wydanie decyzji przed rozpatrzeniem wniosku o zawieszenie było uchybieniem, to nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie w sprawie ustanowienia kuratora nie było przesłanką dla zawieszenia postępowania, a umorzenie postępowania z wniosku podmiotu niebędącego stroną nie zamyka drogi do jego wszczęcia przez właściwy organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną B. L. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 38

Kodeks cywilny

Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i statucie.

KSH art. 368 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa krąg podmiotów posiadających przymiot strony postępowania (interes prawny).

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie nadzorcze może być wszczęte na wniosek strony.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

P.p.s.a. art. 183 § § 1