I KZP 50/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była wykładnia art. 254 § 1 zd. 2 in fine k.p.k., który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisu art. 263 § 5 k.p.k. w odniesieniu do zażaleń na postanowienia sądu w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczyły tego, czy odesłanie to oznacza, że zażalenie na postanowienie sądu rejonowego lub okręgowego rozpoznaje sąd wyższej instancji, czy też sąd odwoławczy w składzie trzech sędziów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy kodeksu postępowania karnego, w tym art. 252 § 1 k.p.k. regulujący ogólne zasady zaskarżania postanowień w przedmiocie środków zapobiegawczych, oraz art. 263 k.p.k. dotyczący przedłużenia tymczasowego aresztowania, doszedł do wniosku, że nakaz odpowiedniego stosowania art. 263 § 5 k.p.k. ma ograniczony zakres. Oznacza to, że przepis ten stosuje się jedynie do zażaleń na postanowienia sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. W pozostałych przypadkach, tj. w odniesieniu do postanowień sądów rejonowych i okręgowych, obowiązują ogólne zasady zaskarżania, zgodnie z którymi zażalenie rozpoznaje sąd wyższego rzędu. Sąd Najwyższy podkreślił, że taka interpretacja jest zgodna z zasadami techniki prawodawczej i zapewnia spójność systemową przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 254 § 1 k.p.k. w zw. z art. 263 § 5 k.p.k. dotycząca właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji stosowania art. 263 § 5 k.p.k. w kontekście art. 254 § 1 k.p.k.
Zagadnienia prawne (1)
Jak należy rozumieć zwrot «przepis art. 263 § 5 stosuje się odpowiednio», użyty w art. 254 § 1 in fine k.p.k., a w szczególności, czy oznacza to, że zażalenie na postanowienie sądu rejonowego lub okręgowego w przedmiocie wniosku oskarżonego o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego rozpoznaje odpowiednio sąd rejonowy lub sąd okręgowy w składzie trzech sędziów, czy też sąd odwoławczy wyższego rzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakaz odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odesłanie do art. 263 § 5 k.p.k. ma ograniczony zakres i dotyczy tylko sytuacji, gdy sąd apelacyjny orzeka w pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach, tj. w odniesieniu do postanowień sądów rejonowych i okręgowych, obowiązują ogólne zasady zaskarżania, zgodnie z którymi zażalenie rozpoznaje sąd wyższego rzędu. Podkreślono znaczenie systemowej spójności przepisów i racjonalności ustawodawcy.
Przepisy (20)
Główne
k.p.k. art. 254 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakaz odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 263 § 5
Kodeks postępowania karnego
Określa sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania.
u.SN art. 13 § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie treści przepisu.
u.SN art. 16 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie treści przepisu.
u.SN art. 16 § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie treści przepisu.
k.p.k. art. 252 § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje ogólne zasady zaskarżania postanowień w przedmiocie środków zapobiegawczych.
k.p.k. art. 428 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wnosi się na piśmie do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie.
k.p.k. art. 463 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd może uwzględnić zażalenie, jeżeli orzeka w tym samym składzie, w którym wydał zaskarżone postanowienie; w innych wypadkach prezes sądu przekazuje zażalenie niezwłocznie sądowi powołanemu do rozpoznania zażalenia.
k.p.k. art. 25 § 2
Kodeks postępowania karnego
Sądem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez sąd rejonowy jest sąd okręgowy.
k.p.k. art. 26
Kodeks postępowania karnego
Sądem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez sąd okręgowy jest sąd apelacyjny.
k.p.k. art. 27
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy jest sądem odwoławczym.
k.p.k. art. 459 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zażalenie przysługuje na inne postanowienia w wypadkach przewidzianych w ustawie.
k.p.k. art. 254 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zażalenie przysługuje tylko na rozstrzygające wniosek złożony po upływie co najmniej 2 miesięcy od rozpoznania poprzedniego wniosku dotyczącego tego samego oskarżonego.
k.p.k. art. 102 § 9
Kodeks postępowania karnego
Określa sytuację, w której Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu apelacyjnego.
k.p.k. art. 530 § 3
Kodeks postępowania karnego
Określa sytuację, w której Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na niektóre zarządzenia prezesa sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 103 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd apelacyjny władny jest zastosować środek zapobiegawczy.
k.p.k. art. 538
Kodeks postępowania karnego
W zw. z art. 545 § 1 k.p.k. dotyczy zastosowania środka zapobiegawczego przez sąd apelacyjny.
k.p.k. art. 426 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wyklucza możliwość wniesienia zażalenia, gdy postanowienie zapada w toku postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 102 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postępowania o stwierdzenie nieważności, w którym sąd apelacyjny orzeka w pierwszej instancji.
k.p.k. art. 544 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postępowania o wznowienie postępowania, w którym sąd apelacyjny orzeka w pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczony zakres stosowania art. 263 § 5 k.p.k. do postanowień sądu apelacyjnego orzekającego w pierwszej instancji. • Systemowa spójność przepisów k.p.k. i racjonalność ustawodawcy. • Analogia do postępowania w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania, gdzie art. 263 § 5 k.p.k. również dotyczy tylko postanowień sądu apelacyjnego.
Odrzucone argumenty
Uniwersalny charakter normy z art. 263 § 5 k.p.k. i jej rozszerzone stosowanie do wszystkich postanowień wydanych na podstawie art. 254 § 1 k.p.k. • Argument, że ograniczenie stosowania art. 263 § 5 k.p.k. do postanowień sądu apelacyjnego orzekającego w pierwszej instancji obejmuje bardzo wąski zakres orzekania.
Godne uwagi sformułowania
nakaz odpowiedniego stosowania przepisu art. 263 § 5 k.p.k. odnosi się tylko do zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego, gdy orzeka on w pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego • rozbieżność w orzecznictwie • instancja pozioma • systemowa spójność norm ogólnych i wyjątkowych • odpowiednie stosowanie przepisu prawa
Skład orzekający
L. Paprzycki
przewodniczący
J. Bratoszewski
członek
H. Gradzik
sprawozdawca
A. Konopka
członek
D. Rysińska
członek
J. Skwierawski
członek
J. Szewczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 254 § 1 k.p.k. w zw. z art. 263 § 5 k.p.k. dotycząca właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stosowania art. 263 § 5 k.p.k. w kontekście art. 254 § 1 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Uchwała Sądu Najwyższego wyjaśniająca wątpliwości interpretacyjne w procedurze karnej, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kto rozpoznaje zażalenie na środek zapobiegawczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.