I KZP 21/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienia prawne przedstawione przez Sąd Rejonowy w W. dotyczące dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Zagadnienia dotyczyły sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione przez osobę, która nie była pokrzywdzona, przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 marca 2013 r. nowelizującej Kodeks postępowania karnego, a rozpoznanie miało nastąpić po tej dacie. Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wyłoniło się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy. Kluczowe znaczenie dla oceny uprawnienia do zaskarżenia ma moment wniesienia zażalenia. Ponieważ T. W. złożył zażalenie przed wejściem w życie nowelizacji, nie był uprawniony do jego wniesienia według przepisów obowiązujących w tamtym czasie. Ustawa nowelizująca, która weszła w życie 23 lipca 2013 r., nie zawierała przepisów przejściowych, co oznacza generalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy do spraw będących w toku. Jednakże, skoro zażalenie zostało wniesione przed wejściem w życie nowej ustawy, a skarżący nie miał wówczas legitymacji procesowej, sąd powinien był odmówić przyjęcia zażalenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że sprawa nie spełnia warunków do przedstawienia zagadnienia prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady intertemporalnej w prawie procesowym karnym, w szczególności stosowanie nowelizacji k.p.k. do spraw w toku i kwestia legitymacji procesowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących zażaleń na postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa i momentu wniesienia zażalenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy badanie przez sąd dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, wniesionego przez osobę, o której mowa w art. 306 § 1 pkt 3 k.p.k. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, jest aktualne pod kątem zastosowania art. 430 § 1 k.p.k., gdy rozpoznanie ma nastąpić po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, badanie dopuszczalności zażalenia wniesionego przed wejściem w życie nowelizacji k.p.k. nie jest aktualne pod kątem zastosowania art. 430 § 1 k.p.k. w kontekście nowej ustawy, jeśli skarżący nie miał legitymacji procesowej w chwili wniesienia zażalenia.
Uzasadnienie
Rozszerzenie uprawnień do zaskarżenia postanowienia o zaniechaniu ścigania w znowelizowanym art. 306 k.p.k. odnosi się do zażaleń wniesionych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej. Skoro skarżący wniósł zażalenie przed tą datą i nie miał wówczas uprawnienia do jego wniesienia, nowa ustawa nie ma zastosowania.
Czy badając dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przez osobę, o której mowa w art. 305 § 4 k.p.k., Sąd ma obowiązek czynić własne ustalenia faktyczne pod kątem weryfikacji, czy wskutek przestępstwa doszło (mogło dojść) do naruszenia praw skarżącego (art. 306 § 1 pkt 3 k.p.k. in fine), czy też wystarczające jest, aby okoliczność ta wynikała ze stanowiska procesowego zawiadamiającego w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bezprzedmiotowe jest udzielanie odpowiedzi na to pytanie, ponieważ w chwili wniesienia zażalenia skarżący nie był osobą uprawnioną do zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa, a zatem znowelizowany art. 306 § 1 pkt 3 k.p.k. nie miał zastosowania.
Uzasadnienie
Skoro skarżący nie miał legitymacji procesowej w momencie wniesienia zażalenia, kwestia własnych ustaleń sądu dotyczących naruszenia praw skarżącego stała się bezprzedmiotowa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokuratura Rejonowa w P. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | organ reprezentujący |
Przepisy (13)
Główne
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego
Ustawa z dnia 22 marca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 480), która weszła w życie 23 lipca 2013 r. i wprowadziła zmiany m.in. w art. 306 k.p.k. Nie zawiera przepisów przejściowych.
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa przedstawienia zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 306 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Rozszerzenie uprawnień do zaskarżenia postanowienia o zaniechaniu ścigania odnosi się do zażaleń wniesionych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (23 lipca 2013 r.).
k.p.k. art. 430 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy odnoszące się do zażaleń na postanowienia sądu stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia prokuratora.
k.p.k. art. 465 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy odnoszące się do zażaleń na postanowienia sądu stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia prokuratora.
k.p.k. art. 466 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów o zażaleniach.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odmowy wszczęcia śledztwa z powodu braku znamion czynu zabronionego.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący składania fałszywych zeznań.
k.p.k. art. 305 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Określa osobę, która może być uznana za pokrzywdzoną w kontekście odmowy wszczęcia śledztwa.
Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego art. 9
Czynności procesowe dokonane przed wejściem w życie Kodeksu postępowania karnego są skuteczne, jeżeli zostały dokonane z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy przyjęcia zażalenia.
k.p.k. art. 24 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa funkcję sądu rejonowego jako sądu odwoławczego w postępowaniu przygotowawczym.
k.p.k. art. 329 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nadzoru instancyjnego nad postępowaniem przygotowawczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie wniesione przed wejściem w życie nowelizacji k.p.k. przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej według przepisów obowiązujących w dacie jego wniesienia, nie podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów nowej ustawy.
Godne uwagi sformułowania
nie wyłoniło się zagadnienie prawne wymagające dokonania „zasadniczej wykładni ustawy” • obowiązuje generalna zasada bezpośredniego działania ustawy nowej • nowe prawo procesowe „chwyta w locie” sprawy będące w toku w chwili jego wejścia w życie • decydujące znaczenie dla oceny posiadania przez skarżącego uprawnienia do zaskarżenia postanowienia (...) ma moment wniesienia zażalenia • o skuteczności czynności procesowej decyduje stan prawny z chwili jej dokonania • rozszerzenie uprawnień do zaskarżenia (...) odnosi się do zażaleń wniesionych po dniu 22 lipca 2013 r. • w chwili jego wniesienia nie był uprawniony do zaskarżenia decyzji o zaniechaniu ścigania • Sąd Rejonowy powinien pozostawić je bez rozpoznania
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Roman Sądej
członek
Dariusz Świecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady intertemporalnej w prawie procesowym karnym, w szczególności stosowanie nowelizacji k.p.k. do spraw w toku i kwestia legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących zażaleń na postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa i momentu wniesienia zażalenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze stosowaniem przepisów po nowelizacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy nowa ustawa procesowa działa wstecz? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady stosowania przepisów po nowelizacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.