Orzeczenie · 2026-09-09

I KS 21/26Oddalenie skargi na wyrok sądu apelacyjnego w sprawie karnej 3

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-09-09
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
skargasąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyuchylenie wyrokuponowne rozpoznaniene peiusdowodyprawo procesowekpk

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońców oskarżonego A.Z. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Okręgowego w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońcy zarzucili sądowi odwoławczemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez nieuzasadnione uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo braku podstaw do wydania wyroku skazującego. Argumentowali, że wyjaśnienia oskarżonego złożone bez udziału obrońcy, w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi, nie mogą być wykorzystane jako dowód. Sąd Najwyższy uznał skargę za bezzasadną. Przypomniał, że zakres kontroli skargowej ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego, a nie do merytorycznej oceny kontroli odwoławczej. Stwierdził, że autorzy skargi nie dostrzegają tych ograniczeń, traktując skargę jako 'superapelację'. Podkreślił, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius), uchylając wyrok uniewinniający, ponieważ uznał, że istnieją przesłanki do skazania oskarżonego, a uzupełnianie materiału dowodowego nie było konieczne. Wobec braku naruszenia art. 437 k.p.k. lub art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżonego kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kontroli skargowej w Sądzie Najwyższym oraz prawidłowego stosowania reguły ne peius przez sądy odwoławcze w sprawach karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga na wyrok sądu odwoławczego może być podstawą do merytorycznej oceny kontroli odwoławczej przeprowadzonej przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakres kontroli skargowej ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego, a nie do merytorycznej oceny prawidłowości kontroli odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a § 1 k.p.k.) może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Nie służy ona do ponownego badania merytorycznej prawidłowości kontroli odwoławczej ani zasadności stwierdzonych przez sąd odwoławczy uchybień.

Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., ponieważ uznał, że istnieją przesłanki do skazania oskarżonego, a uzupełnianie materiału dowodowego nie było konieczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy w sposób wyraźny wskazał, iż wyrok sądu pierwszej instancji należy uznać za nieprawidłowy, ponieważ zachodzą przesłanki do uznania oskarżonego winnym popełnienia przestępstwa. Uznał, że skazanie jest realne, a nie jedynie hipotetyczne, co uzasadniało wydanie wyroku kasatoryjnego z uwagi na zakaz wynikający z art. 454 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
A.Z.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (21)

Główne

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia skargi.

k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie drugie

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguła ne peius; sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.

k.p.k. art. 539a § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli skargowej.

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawy wniesienia skargi.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchybienia stanowiące bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 301

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 175

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 211

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 168a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 308 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 162 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga obrońców nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.k. dla tego środka zaskarżenia. • Zakres kontroli skargowej jest ograniczony do badania uchybień dających podstawę do orzeczenia kasatoryjnego, a nie do merytorycznej oceny orzeczenia sądu odwoławczego. • Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.), uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Sąd odwoławczy niezasadnie uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powołaniem się na regułę ne peius. • Wyjaśnienia oskarżonego złożone bez udziału obrońcy, w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi, nie mogą być wykorzystane jako dowód obciążający.

Godne uwagi sformułowania

skarga nie jest zasadna, co implikowało jej oddalenie • zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi ... ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego • skarżący nie domagają się zbadania czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienia dawały podstawę do uchylenia wyroku uniewinniającego, a oczekują weryfikacji czy te uchybienia rzeczywiście zaistniały • traktując go jako sui generis „superapelację” • sąd ad quem niezasadnie dopuścił możliwość wykorzystania przy ustalaniu stanu faktycznego dowodów w postaci pierwszych wyjaśnień oskarżonego • wyrok sądu pierwszej instancji „należy uznać za nieprawidłowy, ponieważ zachodzą przesłanki do uznania oskarżonego winnym popełnienia przestępstwa z art. 162 § 1 k.k.”

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli skargowej w Sądzie Najwyższym oraz prawidłowego stosowania reguły ne peius przez sądy odwoławcze w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia środka zaskarżenia, jakim jest skarga na wyrok sądu odwoławczego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach karnych.

“Sąd Najwyższy: Skarga na wyrok to nie 'superapelacja'. Poznaj kluczowe ograniczenia!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst