Orzeczenie · 2023-04-14

I KK 456/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-04-14
SNKarneinneŚrednianajwyższy
internowaniestan wojennyzadośćuczynienieodszkodowanieSąd Najwyższykasacjarepresje PRL

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocniczkę P. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz P. J. kwotę 103 500 zł tytułem zadośćuczynienia i 69 603,84 zł tytułem odszkodowania za niesłuszne pozbawienie wolności w okresie od 28 grudnia 1981 roku do 24 lipca 1982 roku w związku z internowaniem. Pełnomocniczka wnioskodawcy zarzucała m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów oraz obrazę prawa materialnego (art. 445 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej) poprzez błędne ustalenie wysokości zadośćuczynienia, nie uwzględniając wszystkich istotnych okoliczności krzywdy. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że kontrola kasacyjna nie jest postępowaniem trzecioinstancyjnym i dotyczy wyłącznie uchybień sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji i że zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy lutowej i art. 445 k.c. były w istocie skierowane przeciwko sądowi pierwszej instancji, który ustalił wysokość zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał, że zasądzona kwota 103 500 zł nie narusza w sposób oczywisty zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia i nie jest kwotą symboliczną. Wnioskodawca został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie granic dopuszczalności zarzutów w kasacji dotyczących oceny wysokości zadośćuczynienia oraz interpretacja zasad ustalania zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji politycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z internowaniem w okresie stanu wojennego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego w zakresie oceny wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, a zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego były w istocie skierowane przeciwko sądowi pierwszej instancji i nie wykazały uchybień sądu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola kasacyjna dotyczy uchybień sądu odwoławczego, a nie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Analiza uzasadnienia Sądu Apelacyjnego wykazała, że sąd ten odniósł się do zarzutów apelacji i prawidłowo ocenił ustalenia sądu pierwszej instancji.

Czy zasądzona kwota zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności jest rażąco niska i narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasądzona kwota 103 500 zł nie narusza w sposób oczywisty zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia i nie jest kwotą symboliczną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kwestionowanie wysokości zadośćuczynienia jest skuteczne tylko w przypadku oczywistego naruszenia zasad jego ustalania, np. przyznania kwoty symbolicznej lub rażąco wygórowanej. Kwota 103 500 zł, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, została uznana za adekwatną do doznanych krzywd.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwanym

Przepisy (21)

Główne

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 445 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

ustawa lutowa art. 8 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

ustawa lutowa art. 13

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.p.k. art. 433

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 552 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty są skierowane głównie przeciwko sądowi pierwszej instancji, a sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji. • Zasądzona kwota zadośćuczynienia nie narusza w sposób oczywisty zasad ustalania jego wysokości.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) przez dowolną ocenę dowodów. • Obraza prawa materialnego (art. 445 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej) poprzez błędne ustalenie wysokości zadośćuczynienia. • Niewłaściwa kontrola instancyjna przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

kontrola przeprowadzana przez sąd kasacyjny nie stanowi postępowania trzecioinstancyjnego • zarzuty skierowane w istocie bezpośrednio pod adresem sądu meriti • kwestionowanie wysokości zasądzonego na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia może się okazać skuteczne wyłącznie wówczas, gdy rozstrzygnięcie w tym zakresie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności zarzutów w kasacji dotyczących oceny wysokości zadośćuczynienia oraz interpretacja zasad ustalania zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji politycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z internowaniem w okresie stanu wojennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za represje z okresu stanu wojennego, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Sąd Najwyższy precyzuje zasady kontroli kasacyjnej w sprawach dotyczących wysokości zadośćuczynienia.

Sąd Najwyższy o zadośćuczynieniu za internowanie: Czy kwota była adekwatna do krzywdy?

Dane finansowe

WPS: 1 246 670,08 PLN

zadośćuczynienie: 103 500 PLN

odszkodowanie: 69 603,84 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 288 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst