Orzeczenie · 2024-11-07

I KK 333/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-11-07
SNKarneśrodki zabezpieczająceŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższyśrodek zabezpieczającyniepoczytalnośćpostępowanie karneprawo procesowe karnezarzuty procesoweuzasadnienie

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku o umorzeniu postępowania karnego (zarzuty obejmowały m.in. art. 190 § 1 k.k., art. 216 § 1 k.k., art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.) i zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Obrońca podniósł szereg zarzutów, w tym rażące naruszenie przepisów procesowych, takich jak rozprawa bez udziału podejrzanego (art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.), nienależyte rozpoznanie zarzutów odwoławczych (art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.), rozpoznanie sprawy jawnej jako niejawnej (art. 359 pkt 1 k.p.k.), nienależyte udostępnienie akt (art. 156 § 1 k.p.k.) oraz nieprawidłowe postępowanie z obecnością świadków. Dodatkowo, w piśmie uzupełniającym, wskazano na naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez rozpoznanie wniosku o tymczasowe aresztowanie bez udziału obrońcy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano na prawidłowe pouczenie o terminach, brak bezwzględnych przyczyn odwoławczych w podnoszonych kwestiach procesowych, a także na prawidłowe rozpoznanie zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny społecznej szkodliwości czynów. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie dowodowe było prowadzone prawidłowo, a sądy niższych instancji należycie oceniły materiał dowodowy i zastosowały odpowiednie środki zabezpieczające. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadniono względami słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kontekście rozpraw z nieobecności podejrzanego, dopuszczalności kasacji od orzeczeń wpadkowych, a także oceny uzasadnień sądów odwoławczych odsyłających do sądów niższych instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym stosowania środków zabezpieczających.

Zagadnienia prawne (4)

Czy rozprawa w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego, odbyta pod nieobecność podejrzanego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprawa nie była merytorycznie rozpoznawana na tej rozprawie, a jedynie procedowano w przedmiocie tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uchybienie z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. zachodzi tylko wtedy, gdy sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego. Nieobecność na rozprawie, gdy sąd nie rozpoznawał sprawy (np. tylko decyzje dowodowe lub wniosek o tymczasowe aresztowanie), nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Czy zarzuty dotyczące orzeczeń wpadkowych, wydawanych w toku postępowania karnego (np. postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania), mogą być przedmiotem kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja może być wniesiona wyłącznie od prawomocnego wyroku lub postanowienia sądu odwoławczego kończącego postępowanie lub o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie obejmuje orzeczeń wpadkowych, takich jak postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania, które nie kończą postępowania.

Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące ustaleń faktycznych i oceny społecznej szkodliwości czynów, odsyłając w uzasadnieniu do argumentacji Sądu I instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli Sąd I instancji dokonał wszechstronnej oceny, a Sąd odwoławczy w pełni ją zaakceptował.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że lapidarne uzasadnienie Sądu Okręgowego, odsyłające do Sądu I instancji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli Sąd I instancji przedstawił wyczerpującą argumentację prawną i faktyczną, a Sąd odwoławczy w pełni ją zaakceptował.

Czy rozprawa w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowanie środka zabezpieczającego powinna odbyć się z wyłączeniem jawności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 359 pkt 1 k.p.k., rozprawa w tym przedmiocie jest niejawna z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że rozprawa w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowanie środka zabezpieczającego jest niejawna z mocy samego prawa, co nie wymaga wydawania odrębnej decyzji procesowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (26)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 190 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 354 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 380

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 359 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 156 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 354

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 377 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 359

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 384 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 524

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 100 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy była oczywiście bezzasadna. • Nie doszło do rażących naruszeń prawa procesowego, które stanowiłyby bezwzględne przyczyny odwoławcze. • Sądy niższych instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i ocenili materiał dowodowy. • Zastosowany środek zabezpieczający był uzasadniony opiniami biegłych. • Termin do wniesienia kasacji został zachowany przez podejrzanego, mimo braku prawidłowego pouczenia.

Odrzucone argumenty

Rozprawa w dniu 25 października 2023 r. odbyła się bez udziału podejrzanego, co stanowi naruszenie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. • Sąd Okręgowy nienależycie rozpoznał zarzuty apelacyjne. • Rozpoznanie sprawy na rozprawie jawnej w dniach 29 sierpnia 2023 r., 25 października 2023 r., 19 marca 2024 r. było nieprawidłowe. • Nienależyte udostępnienie akt sprawy podejrzanemu. • Nieusunięcie świadków do osobnego pomieszczenia. • Rozpoznanie wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania bez udziału obrońcy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • nie sposób uznać, aby jego wniosek, złożony w ósmym dniu od dnia ogłoszenia postanowienia, powodował niedopuszczalność kasacji, bowiem dla podejrzanego, z uwagi na brak stosownego pouczenia, termin ten nie zaczął biec • nie oznacza, że w tej sprawie doszło do uchybienia z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., skoro uchybienie wskazane w tym przepisie zachodzi tylko wtedy, gdy „sprawę rozpoznano” pod nieobecność oskarżonego • nie ma więc możliwości, aby zarzutami kasacji strony procesowej objąć orzeczenia wpadkowe, wydawane w toku postępowania karnego, takie jak postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania • uzasadnienie postanowienia Sądu odwoławczego jest lapidarne i głównie „odsyłające” do uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji • rozprawa toczyła się z wyłączeniem jawności • nie sposób uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa w tym zakresie

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kontekście rozpraw z nieobecności podejrzanego, dopuszczalności kasacji od orzeczeń wpadkowych, a także oceny uzasadnień sądów odwoławczych odsyłających do sądów niższych instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym stosowania środków zabezpieczających.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym interpretacji bezwzględnych przyczyn odwoławczych i dopuszczalności kasacji, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy rozprawa bez podejrzanego zawsze oznacza nieważność postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst