Orzeczenie · 2025-06-17

I GSK 847/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-17
NSAinneWysokansa
środki unijnedofinansowanieprocedura przetargowanaruszenie umowyniekwalifikowalność wydatkówzwrot środkówkontrolaNSAprawo zamówień publicznychfundusze UE

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej nakazującą zwrot części dofinansowania unijnego. Spółka otrzymała środki na projekt "Wdrożenie do produkcji nowego wynalazku" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Kontrola wykazała naruszenie procedury wyboru wykonawcy zamówienia na tokarko-frezarkę, polegające na zawarciu umowy z firmą M. Sp. z o.o. po anulowaniu pierwotnego wyboru oferty, bez przeprowadzenia nowego postępowania ofertowego. Sąd I instancji uznał te wydatki za niekwalifikowalne, co skutkowało koniecznością zwrotu środków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że anulowanie wyboru oferty obligowało spółkę do ponownego przeprowadzenia postępowania ofertowego, a negocjacje z firmą, której oferta pierwotnie nie spełniała wymogów formalnych, stanowiły naruszenie umowy. NSA uznał, że naruszenie procedury było na tyle istotne, że uzasadniało uznanie 100% wydatków na zakup tokarko-frezarki za niekwalifikowalne, a także potwierdził konieczność zwrotu nierozliczonej zaliczki oraz wydatków na zakup telewizorów i ochronę. Sąd sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących procedury wyboru wykonawców w projektach współfinansowanych ze środków UE, konsekwencje naruszenia tych procedur, zasady rozliczania dofinansowania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową o dofinansowanie i przepisami prawa zamówień publicznych.

Zagadnienia prawne (5)

Czy naruszenie procedury wyboru wykonawcy zamówienia, polegające na zawarciu umowy po anulowaniu pierwotnego wyboru oferty bez przeprowadzenia nowego postępowania, uzasadnia uznanie 100% wydatków za niekwalifikowalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie procedury wyboru wykonawcy, polegające na zawarciu umowy po anulowaniu pierwotnego wyboru oferty bez przeprowadzenia nowego postępowania, uzasadnia uznanie 100% wydatków związanych z tym zamówieniem za niekwalifikowalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że anulowanie wyboru oferty obliguje beneficjenta do ponownego przeprowadzenia postępowania ofertowego zgodnie z umową o dofinansowanie. Negocjacje z firmą, której oferta pierwotnie nie spełniała wymogów formalnych, po anulowaniu wyboru i po upływie terminu związania ofertą, stanowią naruszenie umowy i uzasadniają korektę finansową w wysokości 100%.

Czy oferta złożona po terminie, ale potwierdzona przez pracownika innego podmiotu, może być uznana za złożoną w terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, potwierdzenie odbioru oferty przez pracownika innego podmiotu niż wskazany w zapytaniu ofertowym, nawet jeśli nastąpiło w terminie, nie stanowi dowodu złożenia oferty w terminie w siedzibie zamawiającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że adnotacja pracownika pensjonatu o odbiorze oferty nie jest dowodem złożenia jej w terminie w siedzibie spółki, która była właściwym miejscem składania ofert. Dodatkowo, oferta została wysłana e-mailem po terminie, a późniejsze próby konwalidowania sytuacji poprzez sprostowanie protokołów nie mogły zmienić oceny zdarzeń.

Czy naruszenie procedury wyboru wykonawcy bez przeprowadzenia postępowania ofertowego uzasadnia zastosowanie korekty finansowej w wysokości 25% zamiast 100%?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku naruszenia procedury wyboru wykonawcy polegającego na braku przeprowadzenia postępowania ofertowego, korekta finansowa w wysokości 100% wydatków jest uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie procedury wyboru wykonawcy bez przeprowadzenia postępowania ofertowego jest na tyle istotne, że uzasadnia korektę w wysokości 100%, a nie 25% sugerowane przez skarżącą. Nie zaistniały przesłanki do obniżenia stawki korekty.

Czy przekroczenie limitu wydatków na roboty budowlane w ramach projektu współfinansowanego ze środków UE uzasadnia zwrot środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie dopuszczalnego limitu wydatków kwalifikowalnych w kategorii "Pokrycie ceny nabycia robót i materiałów budowlanych" uzasadnia zwrot środków.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że przekroczenie limitu wydatków na roboty budowlane, zgodnie z § 15 ust. 5 rozporządzenia PARP, skutkuje uznaniem nadwyżki za niekwalifikowalną i koniecznością jej zwrotu.

Czy nierozliczona zaliczka na dofinansowanie podlega zwrotowi wraz z odsetkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nierozliczona zaliczka podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że nierozliczona kwota zaliczki, zgodnie z § 13 ust. 6 umowy o dofinansowanie, powinna zostać zwrócona, co zostało uwzględnione przy ustalaniu kwoty do zwrotu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną. Sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA.

Przepisy (37)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

umowa o dofinansowanie art. 11 § ust. 2-7

Umowa o dofinansowanie

umowa o dofinansowanie art. 11 § ust. 2

Umowa o dofinansowanie

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt 15a

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 207 § ust. 1 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 184

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Rozporządzenie 1083/2006 art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

Rozporządzenie 1083/2006 art. 98 § ust. 2

Rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

Rozporządzenie 1083/2006 art. 70 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

rozporządzenie PARP art. 15 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 56

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 67

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

umowa o dofinansowanie art. 5 § ust. 2

Umowa o dofinansowanie

umowa o dofinansowanie art. 11 § ust. 7

Umowa o dofinansowanie

umowa o dofinansowanie art. 11 § ust. 4-7

Umowa o dofinansowanie

umowa o dofinansowanie art. 13 § ust. 6

Umowa o dofinansowanie

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

p.p.s.a. art. 156 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez beneficjenta procedury wyboru wykonawcy zamówienia poprzez zawarcie umowy po anulowaniu pierwotnego wyboru oferty bez przeprowadzenia nowego postępowania ofertowego. • Uznanie wydatków na zakup tokarko-frezarki za niekwalifikowalne w 100% z powodu naruszenia procedury. • Konieczność zwrotu nierozliczonej zaliczki. • Przekroczenie limitu wydatków na roboty budowlane.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 134 § 1, 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę ustaleń organu i brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z innymi przepisami) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i uznanie 100% wydatków za niekwalifikowalne zamiast 25%. • Błędna wykładnia przepisów umowy o dofinansowanie dotycząca możliwości reasumpcji czynności wyboru ofert po ich anulowaniu.

Godne uwagi sformułowania

anulowanie wyboru oferty obligowało skarżącą do przeprowadzenia postępowania ofertowego ponownie • nie można w tym przypadku przyjąć, iż była to kontynuacja postępowania, do którego odnosiło się zapytanie ofertowe • nieprzeprowadzenie nowego postępowania ofertowego na dostawę [...] typu tokarko-frezarka i podpisanie 17 grudnia 2014 r. w wyniku negocjacji umowy z M. Sp. z o.o., sp. k., której oferta została pierwotnie odrzucona ze względów formalnych, niewątpliwie naruszało § 11 umowy o dofinansowanie.

Skład orzekający

Joanna Salachna

przewodniczący

Michał Kowalski

członek

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury wyboru wykonawców w projektach współfinansowanych ze środków UE, konsekwencje naruszenia tych procedur, zasady rozliczania dofinansowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową o dofinansowanie i przepisami prawa zamówień publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne naruszenia procedur przy wydatkowaniu środków unijnych mogą prowadzić do utraty całego dofinansowania, co jest ważną lekcją dla beneficjentów.

Nawet drobne błędy w przetargu mogą kosztować miliony: NSA o zwrocie środków unijnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst