Orzeczenie · 2026-05-20

I GSK 7/24Oddalenie skargi kasacyjnej zarzuty procesowe ZUS

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-20
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społecznepostępowanie egzekucyjnezarzuty w postępowaniu egzekucyjnymskarga kasacyjnaNSAZUSprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 maja 2026 r. oddalił skargę kasacyjną B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2023 r. (sygn. akt I SA/Gl 177/23). Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie organu za zgodne z prawem. Organ egzekucyjny nie uznał za uzasadnione zarzutów skarżącego dotyczących nieistnienia obowiązku i wygaśnięcia obowiązku w całości, wskazując na brak dowodów i nieodnotowanie wpłat. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 pkt 6 i art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7 i 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia prawa materialnego, a zarzuty procesowe nie wykazały istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy. Dodatkowo, wskazano na błędne powołanie przez skarżącego przepisów, w tym nieistniejącej jednostki redakcyjnej art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Zarzuty dotyczące k.p.a. nie zostały należycie uzasadnione, a zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. był niezrozumiały w kontekście oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Skuteczność zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej, wymogi formalne skargi kasacyjnej, interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania istotnego wpływu uchybień procesowych oraz błędnego powołania przepisów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku lub jego wygaśnięcia są uzasadnione, gdy zobowiązany nie przedstawia dowodów potwierdzających te okoliczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie są uzasadnione, jeśli zobowiązany nie przedstawi dowodów potwierdzających, że obowiązek nie istnieje lub wygasł, a organ egzekucyjny nie odnotował wpłat lub umorzenia należności.

Uzasadnienie

Organ egzekucyjny prawidłowo ocenił zarzuty, wskazując, że zobowiązany powinien przedstawić dowody na nieistnienie lub wygaśnięcie obowiązku. Brak wpłat i brak umorzenia należności potwierdzają zasadność prowadzenia egzekucji.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej są skuteczne, jeśli skarżący nie wykaże istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieskuteczne, jeśli skarżący nie wykaże związku przyczynowego między uchybieniem a hipotetyczną możliwością odmiennego wyniku sprawy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że dla skuteczności zarzutów procesowych konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza istnienie związku przyczynowego między uchybieniem a zaskarżonym orzeczeniem.

Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy skarżący błędnie powołuje się na jednostki redakcyjne przepisów, które nie istnieją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, jeśli skarżący nie wskazuje konkretnych przepisów i ich jednostek redakcyjnych, a powołuje się na nieistniejące.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na utrwalony pogląd orzecznictwa, że zarzut naruszenia przepisu wymaga wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, a błędne powołanie się na nieistniejącą jednostkę redakcyjną (np. art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) czyni zarzut nieskutecznym.

Czy zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 10 § 1 k.p.a.) oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 135 p.p.s.a.) są uzasadnione, jeśli nie zostały należycie uzasadnione lub są niezrozumiałe w kontekście sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są nieuzasadnione, jeśli skarżący nie wyjaśnia, na czym polegało naruszenie, w czym się przejawiało, lub jeśli przepis (jak art. 135 p.p.s.a.) nie ma zastosowania w danej sytuacji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące k.p.a. nie zostały uzasadnione, a zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. był niezrozumiały, ponieważ przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku uwzględnienia skargi, która została oddalona przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83c § § 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.u.s.r. art. 83c § § 1a

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

u.u.s.r. art. 83 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istotnego wpływu zarzucanych uchybień procesowych na wynik sprawy. • Błędne powołanie przez skarżącego przepisów prawa, w tym nieistniejącej jednostki redakcyjnej. • Nienależyte uzasadnienie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. • Niezrozumiałość zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a. w kontekście oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 i art. 34 § 4 u.p.e.a. • Zarzuty naruszenia art. 7 i 10 § 1 k.p.a. • Zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. • Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. • Przez 'wpływ', o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. • Artykuł 33 § 1 u.p.e.a. nie zawiera jednostki redakcyjnej pkt 6). • Zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. jest niezrozumiały, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku uwzględnienia skargi.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Joanna Wegner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Skuteczność zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej, wymogi formalne skargi kasacyjnej, interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania istotnego wpływu uchybień procesowych oraz błędnego powołania przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności wymogów formalnych skargi kasacyjnej i sposobu formułowania zarzutów procesowych. Jest to istotne dla prawników procesualistów.

Błędy formalne w skardze kasacyjnej pogrzebały szanse na uchylenie wyroku NSA.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst