I GSK 484/22Odmowa przyznania pomocy na zalesianie spółka kasacja NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka N. [...] N. Sp.j. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach, odmawiającą przyznania pomocy na zalesianie. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym i przepisów unijnych dotyczących ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, a także naruszenie przepisów postępowania sądowo-administracyjnego. Głównym argumentem spółki było błędne ustalenie stanu faktycznego przez WSA, sprzeczne z danymi ujawnionymi w KRS, oraz niewłaściwa wykładnia przepisów unijnych, które miałyby stanowić podstawę do odmowy przyznania płatności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie były uzasadnione. W szczególności, NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny, który obejmował m.in. powiązania kapitałowo-osobowe między spółką a osobą fizyczną, co skutkowało przekroczeniem limitu powierzchniowego dla przyznania pomocy. Sąd podkreślił, że przepisy unijne dotyczące ochrony interesów finansowych UE i pomocy na rozwój obszarów wiejskich nakładają na państwa członkowskie obowiązek nieprzyznawania pomocy w przypadku stwierdzenia sztucznego tworzenia warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. NSA uznał, że WSA prawidłowo zastosował prawo materialne i procesowe, a zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o KRS, art. 76 § 1 KPA, czy przepisów rozporządzeń unijnych, nie znalazły uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących pomocy na zalesianie, stosowanie klauzuli o sztucznym tworzeniu warunków, ocena stanu faktycznego w kontekście danych z KRS i powiązań kapitałowo-osobowych.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy rolnej i okresu programowania PROW 2007-2013, ale ogólne zasady dotyczące sztucznego tworzenia warunków i ochrony interesów finansowych UE są nadal aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy dotyczącej odmowy przyznania pomocy na zalesianie, w szczególności w kontekście danych z Krajowego Rejestru Sądowego i powiązań kapitałowo-osobowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny, uwzględniając powiązania kapitałowo-osobowe między spółką a osobą fizyczną, co skutkowało przekroczeniem limitu powierzchniowego dla przyznania pomocy. Sąd podkreślił, że dane z KRS zostały zgłoszone z opóźnieniem i były istotne dla oceny sytuacji.
Czy przepisy unijne dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz pomocy na rozwój obszarów wiejskich mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania płatności w przypadku stwierdzenia sztucznego tworzenia warunków przez beneficjenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te nakładają obowiązek nieprzyznawania pomocy w takich sytuacjach.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przepisy unijne (m.in. Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95, Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011) nakazują państwom członkowskim nieprzyznawanie pomocy w przypadku stwierdzenia sztucznego tworzenia warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Państwo członkowskie ma obowiązek oceniać, czy podmiot ubiegający się o pomoc działa zgodnie z prawem.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania sądowo-administracyjnego (np. art. 145 § 1 p.p.s.a., art. 77 § 1 KPA) zostały skutecznie podniesione i uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie spełniły wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełniła wymogów formalnych, w szczególności w zakresie przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były w istocie zarzutami kwestionującymi ustalenia faktyczne lub dotyczyły przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna naruszenia przepisów postępowania.
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 art. 4 § ust. 3
Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 art. 4 § ust. 8
Nie dokonuje się płatności na rzecz beneficjentów, którzy sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 60
Klauzula dotycząca przypadków obchodzenia prawa – nie przyznaje się korzyści, jeżeli warunki zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 art. 62
Klauzula dotycząca obchodzenia prawa – państwa członkowskie podejmują kroki w celu unikania obchodzenia przepisów prawa Unii, w tym nie przyznają korzyści, jeżeli warunki zostały sztucznie stworzone.
Pomocnicze
Ustawa o KRS art. 17 § ust. 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, akceptując ustalenia faktyczne dokonane również na podstawie danych wpisanych w Krajowym Rejestrze Sądowym, które zostały zgłoszone z opóźnieniem.
KPA art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu.
KPA art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.
KPA art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd I instancji stwierdził, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo.
KPA art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
KPA art. 107 § § 1 pkt. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Sąd I instancji uznał, że uzasadnienie decyzji spełnia wymogi ustawowe.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania.
Ustawa PROW 2007-2013 art. 21 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Obowiązki organu w postępowaniu o przyznanie pomocy. Zmodyfikowane w stosunku do KPA.
Ustawa PROW 2007-2013 art. 21 § ust. 3
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 art. 1 § ust. 1
Ogólne zasady dotyczące kontroli i środków administracyjnych w odniesieniu do nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie materialno-prawnej normy Art. 17 ust. 1 ustawy o KRS w związku z art. 76 § 1 KPA poprzez przyjęcie przez WSA za prawidłowo ustalony stanu faktycznego sprzecznego z okolicznościami ujawnionymi w KRS. • Naruszenie Art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 oraz Art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez ich niewłaściwą wykładnię. • Niezastosowanie środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy PPSA - poprzez brak dostrzeżenia przez WSA naruszenia przez organ normy Art. 17 ust. 1 ustawy o KRS. • Niezastosowanie środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy PPSA, na skutek niewłaściwej kontroli działalności organu administracji, skutkującej brakiem dostrzeżenia przez WSA naruszeń norm postępowania administracyjnego przez organ (art. 11 KPA, art. 107 § 1 pkt. 6 KPA, art. 77 § 1 w zw. z art. 76 §1 KPA, art. 80 KPA).
Godne uwagi sformułowania
Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Zarzut podniesiony w pkt I. 1. petitum skargi kasacyjnej [...] jest w istocie zarzutem kwestionującym ustalenia faktyczne. • Przepisy unijnego prawa materialnego nakazujące Państwom Członkowskim nie przyznawanie pomocy w razie stwierdzenia tzw. sztucznych warunków. • Warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Kraczowski
członek
Tomasz Smoleń
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy na zalesianie, stosowanie klauzuli o sztucznym tworzeniu warunków, ocena stanu faktycznego w kontekście danych z KRS i powiązań kapitałowo-osobowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy rolnej i okresu programowania PROW 2007-2013, ale ogólne zasady dotyczące sztucznego tworzenia warunków i ochrony interesów finansowych UE są nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy pomocy publicznej w rolnictwie i interpretacji przepisów unijnych dotyczących zapobiegania nadużyciom, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Mechanizm 'sztucznego tworzenia warunków' jest interesujący z punktu widzenia analizy prawnej.
“Pomoc na zalesianie: Kiedy działania rolnika mogą zostać uznane za 'sztuczne tworzenie warunków'?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.