Orzeczenie · 2025-01-14

I GSK 429/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneterminyspłata należnościukład ratalnydoręczenie zawiadomieniaNSAskarga kasacyjnaprawo materialneprawo procesowe

Sprawa dotyczyła wniosku spółki A. Sp. z o.o. o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, złożonego po spłacie należności w ramach układu ratalnego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznały, że wniosek został złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 64c § 6a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego. NSA podkreślił, że termin na złożenie wniosku o koszty egzekucyjne może być liczony od dnia wyegzekwowania obowiązku lub od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. W przypadku dobrowolnej spłaty należności w ramach układu ratalnego, nie można mówić o przymusowym wyegzekwowaniu, a umorzenie postępowania egzekucyjnego otwiera drogę do złożenia wniosku o koszty. Sąd pierwszej instancji nie zbadał przesłanek z art. 64c § 6a pkt 1b u.p.e.a., co skutkowało uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących terminów składania wniosków o koszty egzekucyjne w administracji, zwłaszcza w kontekście dobrowolnej spłaty należności i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 20 lutego 2020 r. (zmiana art. 64c § 6a u.p.e.a.).

Zagadnienia prawne (3)

Czy termin na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, liczony od dnia wyegzekwowania obowiązku, rozpoczyna bieg w przypadku dobrowolnej spłaty należności w ramach układu ratalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, termin ten nie rozpoczyna biegu w przypadku dobrowolnej spłaty należności w ramach układu ratalnego, gdyż nie jest to 'wyegzekwowanie wykonania obowiązku' w rozumieniu przymusowych czynności organu egzekucyjnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że 'wyegzekwowanie wykonania obowiązku' następuje jedynie w wyniku przymusowych czynności organu egzekucyjnego. Dobrowolna spłata w ramach układu ratalnego nie jest równoznaczna z wyegzekwowaniem, a prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Czy termin na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, liczony od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne, ma zastosowanie w przypadku, gdy postępowanie zostało umorzone z powodu spłaty należności w ramach układu ratalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone (np. z powodu spłaty należności), termin na złożenie wniosku o koszty egzekucyjne może być liczony od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu stało się ostateczne.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie zbadał przesłanek z art. 64c § 6a pkt 1b u.p.e.a., który stanowi alternatywną podstawę do liczenia terminu na złożenie wniosku o koszty egzekucyjne, gdy wydano postanowienie o umorzeniu postępowania.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 141 § 4 P.p.s.a. (wymogi uzasadnienia wyroku) i art. 151 P.p.s.a. (oddalenie skargi)?

Odpowiedź sądu

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. uznano za niezasadny, gdyż uzasadnienie wyroku WSA, choć lakoniczne, poddawało się kontroli instancyjnej. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. uznano za wadliwie skonstruowany.

Uzasadnienie

NSA ocenił, że uzasadnienie WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej. W kwestii art. 145 i 151 P.p.s.a., NSA wskazał na nieprecyzyjne sformułowanie zarzutu przez skarżącego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § § 6a pkt 1 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych liczony od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku nie rozpoczyna biegu w przypadku dobrowolnej spłaty należności w ramach układu ratalnego.

u.p.e.a. art. 64c § § 6a pkt 1 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych liczony od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne, może mieć zastosowanie, gdy postępowanie zostało umorzone z powodu spłaty należności.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku spłaty należności.

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 64c § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Termin na złożenie wniosku o wydanie postanowienia o kosztach egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego na skutek rozłożenia na raty spłaty należności.

u.s.u.s. art. 29 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Skutki zawarcia umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa wykładnia art. 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a. przez WSA, który błędnie uznał, że dobrowolna spłata w ramach układu ratalnego nie uprawnia do wniosku o koszty egzekucyjne. • Niezbadanie przez WSA przesłanek z art. 64c § 6a pkt 1 lit. b u.p.e.a. dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (uzasadnienie wyroku WSA) uznany za niezasadny. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. uznany za wadliwie skonstruowany.

Godne uwagi sformułowania

Egzekucja nie może być prowadzona poza postępowaniem egzekucyjnym. • Zapłata należności objętych tytułami wykonawczymi dobrowolnie – chociażby w ramach realizacji układu ratalnego – stanowi przykład wygaśnięcia obowiązku i organ kończy postępowanie egzekucyjne umorzeniem postępowania. • Konstrukcja art. 64c § 6a pkt 1a u.p.e.a. nie budzi wątpliwości, jest zupełna i uniemożliwia powstanie sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zakończy się w inny sposób niż wyegzekwowanie wykonania obowiązku bądź umorzenie postępowania, np. na skutek wykonania tzw. układu ratalnego.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Hanna Kamińska

członek

Jacek Boratyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów składania wniosków o koszty egzekucyjne w administracji, zwłaszcza w kontekście dobrowolnej spłaty należności i umorzenia postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 20 lutego 2020 r. (zmiana art. 64c § 6a u.p.e.a.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów egzekucyjnych i terminów na ich dochodzenie. Interpretacja NSA jest kluczowa dla zrozumienia, kiedy można skutecznie domagać się rozliczenia kosztów po spłacie zobowiązań.

Koszty egzekucyjne po spłacie długu: NSA wyjaśnia, kiedy można się o nie upomnieć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst