Orzeczenie · 2026-04-29

I GSK 316/25Oddalenie skargi kasacyjnej przedawnienie należności egzekucyjnych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnenależności pieniężneprzedawnieniedoręczeniaskładki ZUSNSAprawo administracyjnekodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na przedawnienie należności z tytułu składek oraz na brak skutecznego doręczenia upomnień i decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ przed upływem terminu przedawnienia doszło do jego zawieszenia na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 24 ust. 5b i 5f usus). Sąd wskazał również, że postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdyż podstawą były decyzje określające wysokość zadłużenia, które stanowiły podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Ponadto, NSA uznał za skuteczne doręczenia pism, które zostały odebrane osobiście lub przez dorosłych domowników, zgodnie z art. 43 kpa, co rodzi domniemanie prawidłowego doręczenia. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawidłowości doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym oraz interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek ZUS.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, w szczególności w zakresie przedawnienia składek ZUS.

Zagadnienia prawne (3)

Czy należności z tytułu składek uległy przedawnieniu, pomimo zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, należności nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 24 ust. 5b i 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak przedawnienia, wskazując na czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia, takie jak wszczęcie postępowania przez ZUS czy czynności egzekucyjne. Skarżący nie podniósł skutecznych zarzutów naruszenia przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Czy postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, ponieważ podstawą były decyzje określające wysokość zadłużenia, które stanowiły podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy rozporządzeń wykonawczych, które dopuszczają wszczęcie egzekucji bez upomnienia w przypadku należności pieniężnych, których wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu. Decyzje określające wysokość zadłużenia zostały skarżącemu doręczone.

Czy doręczenia pism skarżącemu były skuteczne, w tym doręczenia zastępcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenia były skuteczne, ponieważ pisma zostały odebrane osobiście lub przez dorosłych domowników, co zgodnie z art. 43 kpa rodzi domniemanie prawidłowego doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, które wykazały skuteczne doręczenia, zarówno osobiste, jak i zastępcze. Zastępcze doręczenie przez dorosłego domownika jest uznawane za prawidłowe, jeśli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (26)

Główne

ppsa art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2 i 7

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

ppsa art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b i 5f

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia § § 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji § § 13 pkt 1

ppsa art. 176 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 43, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa, poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że organy dokonały prawidłowej analizy przepisów prawa regulujących przedawnienie należności, skutecznie doręczono przesyłki, a postępowanie zostało przeprowadzone wszechstronnie. • Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 15 § 1, art. 59 § 1 pkt 2 i 7 upea, art. 24 ust. 4 i 5 usus, poprzez błędną wykładnię przez WSA i uznanie, że postępowanie egzekucyjne mogło zostać wszczęte pomimo braku doręczenia upomnień, a należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. • Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. • Pokwitowanie odbioru przesyłki przez dorosłego domownika jest jednoznaczne z podjęciem się oddania pisma adresatowi. • Zastępcza forma doręczenia rodzi domniemanie prawne, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Joanna Wegner

sędzia

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym oraz interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek ZUS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, w szczególności w zakresie przedawnienia składek ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych, takich jak przedawnienie i doręczenia, które są kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach egzekucyjnych i podatkowych.

Przedawnienie składek ZUS i skuteczne doręczenia – co musisz wiedzieć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst