Orzeczenie · 2023-08-02

I GSK 2146/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-08-02
NSAAdministracyjneWysokansa
płatności rolneARiMRspadkobiercainteres prawnypostępowanie administracyjneterminwstąpienie do postępowanianieważność decyzjirolnośrodowiskowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa dotyczyła wniosku D. D., żony zmarłego J. D., o stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. J. D. złożył wniosek o płatność, lecz zmarł przed wydaniem decyzji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie, gdyż spadkobierca nie złożył wniosku o wstąpienie do postępowania w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku. Dyrektor ARiMR odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając brak interesu prawnego D. D. WSA uchylił postanowienie organu odwoławczego i poprzedzające je postanowienie, wskazując na potencjalne naruszenia proceduralne i potrzebę ponownego rozważenia statusu małżonka jako strony. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące następstwa prawnego w postępowaniu administracyjnym. NSA podkreślił, że spadkobierca może wstąpić do postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej tylko na swój wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku. Ponieważ D. D. nie złożyła takiego wniosku, nie uzyskała statusu strony w postępowaniu o przyznanie płatności, a co za tym idzie, nie miała interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej to postępowanie. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, następstwo prawne spadkobierców w sprawach o przyznanie płatności, terminowość składania wniosków o wstąpienie do postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i przepisami PROW, ale ogólne zasady dotyczące interesu prawnego i następstwa prawnego mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spadkobierca zmarłego wnioskodawcy, który nie złożył wniosku o wstąpienie do postępowania w ustawowym terminie, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spadkobierca, który nie złożył wniosku o wstąpienie do postępowania w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku, traci prawo do płatności i tym samym interes prawny do kwestionowania decyzji wydanej po tym terminie.

Uzasadnienie

Prawo do płatności rolnośrodowiskowej ma charakter publicznoprawny i może przejść na spadkobiercę tylko na podstawie przepisów szczególnych, które przewidują możliwość wstąpienia do postępowania w określonym terminie. Niezłożenie wniosku w tym terminie skutkuje wygaśnięciem prawa i utratą interesu prawnego.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił postanowienie organu odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że organ bezzasadnie odmówił wszczęcia postępowania, podczas gdy skarżąca nie legitymowała się interesem prawnym.

Uzasadnienie

Organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z powodu braku interesu prawnego strony, co wynikało z przepisów materialnoprawnych regulujących możliwość wstąpienia spadkobiercy do postępowania.

Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ pozwala poznać przesłanki rozstrzygnięcia i umożliwia kontrolę sądową.

Uzasadnienie

Uzasadnienie sądu pierwszej instancji było wystarczająco kompletne, aby umożliwić NSA ocenę jego merytorycznej poprawności, nawet jeśli NSA nie zgadzał się z argumentacją sądu niższej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalono skargę D. D.

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa PROW art. 25 § ust. 1

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozporządzenie rolnośrodowiskowe § § 30 ust. 8

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013

Pomocnicze

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spadkobierca, który nie złożył wniosku o wstąpienie do postępowania w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku, traci interes prawny do kwestionowania decyzji umarzającej postępowanie. • Organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu braku interesu prawnego strony.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że D. D. posiadała interes prawny do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie spełniało wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny to interes danej osoby wynikający z nałożonego obowiązku prawnego lub udzielonego prawa (także wynikającego z ustawy), którego wykazanie stanowi podstawową przesłankę umożliwiającą żądanie czynności od organu lub udziału w postępowaniu. • W prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. • Nieskorzystanie z tego prawa poprzez złożenie stosownego wniosku w normatywnie zakreślonym terminie materialnoprawnym, czyli w przeciągu 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku powoduje wygaśnięcie tego prawa.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Piszczek

sędzia

Małgorzata Grzelak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, następstwo prawne spadkobierców w sprawach o przyznanie płatności, terminowość składania wniosków o wstąpienie do postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i przepisami PROW, ale ogólne zasady dotyczące interesu prawnego i następstwa prawnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów w postępowaniu administracyjnym, nawet w przypadku spadkobierców, co może prowadzić do utraty istotnych praw. Jest to ważna lekcja dla osób w podobnej sytuacji.

Spadkobierco, pilnuj terminów! Utrata płatności rolnych przez niedopilnowanie formalności.

Dane finansowe

WPS: 460 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst