Orzeczenie · 2021-05-20

I GSK 2145/18Zwrot dotacji niezgodnie z przeznaczeniem nadmierna wysokosc

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-05-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacjeoświataszkoła policealnazwrot środkówkontrolapostępowanie administracyjnekoszty sądowe

Przedmiotem skargi kasacyjnej J. K. był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie w części dotyczącej dotacji za lata 2014 i 2015 z powodu naruszeń proceduralnych, a w pozostałej części (dotyczącej roku 2013) oddalił skargę. Sprawa wywodziła się z decyzji Starosty Drawskiego ustalającej kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (11 700 zł za 2013 r. na zwrot dotacji z 2011 r.) oraz pobranej w nadmiernej wysokości (3 220 zł za 2013 r., 3 220 zł za 2014 r., 18 270 zł za 2015 r.). J. K. zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (art. 90 ust. 3, 3d, 4 i art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty) poprzez uznanie części dotacji za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem i pobraną w nadmiernej wysokości, a także naruszenie przepisów postępowania (art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez niepełne zebranie materiału dowodowego. Dodatkowo podniósł zarzuty dotyczące kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego w zakresie wykorzystania dotacji na zwrot innej dotacji są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że dotacja oświatowa ma ściśle określony cel i nie może być przeznaczana na spłatę zobowiązań finansowych, takich jak zwrot nienależnie pobranej dotacji z lat poprzednich. Również zarzuty dotyczące ustalenia nadmiernej wysokości dotacji za lata 2014-2015 oraz naruszeń proceduralnych w tym zakresie zostały uznane za niezasadne. NSA wskazał, że podstawą ustalenia frekwencji, a tym samym wysokości dotacji, były zapisy w dziennikach lekcyjnych, które zgodnie z przepisami stanowiły wystarczający dowód. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów dotyczących wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu. Jedynym zasadnym zarzutem okazał się ten dotyczący błędnie zasądzonej kwoty zwrotu kosztów postępowania przez WSA. Sąd I instancji przyznał, że pomylił się, zasądzając 1 297 zł zamiast prawidłowej kwoty 3 817 zł. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów, zasądzając na rzecz J. K. kwotę 3 817 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych, w szczególności zakazu finansowania zwrotu dotacji z lat poprzednich oraz zasad ustalania frekwencji słuchaczy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z przepisami oświatowymi obowiązującymi w określonym czasie. Interpretacja zasad ustalania frekwencji może być zależna od konkretnych uchwał rady powiatu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sfinansowanie zwrotu dotacji z lat poprzednich ze środków dotacji bieżącej stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sfinansowanie zwrotu dotacji z lat poprzednich ze środków dotacji bieżącej stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż dotacja oświatowa może być przeznaczona wyłącznie na bieżące wydatki szkoły związane z kształceniem, wychowaniem i opieką.

Uzasadnienie

Dotacja oświatowa ma ściśle określony cel i nie może być przeznaczana na spłatę zobowiązań finansowych, takich jak zwrot nienależnie pobranej dotacji z lat poprzednich. Wydatki finansowane z dotacji muszą mieć związek z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi, a więc z zadaniami realizowanymi przez szkołę jako placówkę edukacyjną i dydaktyczną.

Czy zapisy w dziennikach lekcyjnych stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia frekwencji słuchaczy na zajęciach i tym samym wysokości należnej dotacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zapisy w dziennikach lekcyjnych stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia frekwencji słuchaczy na zajęciach i tym samym wysokości należnej dotacji, zgodnie z przepisami prawa i uchwałami rady powiatu.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz kompetencjami rady powiatu, zasady ustalania frekwencji będącej podstawą udzielania dotacji mogą być oparte na zapisach w dziennikach lekcyjnych. Organy i sąd administracyjny uznały, że zapisy te są wystarczające i nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów.

Czy pracownik organu, który brał udział w wydaniu uchylonej decyzji, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik organu, który brał udział w wydaniu decyzji poprzednio uchylonej w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, nie podlega wyłączeniu od udziału w ponownym postępowaniu, jeśli ta poprzednia decyzja nie była przedmiotem kontroli sądowej w tym samym postępowaniu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., obowiązek wyłączenia pracownika dotyczy sytuacji, gdy decyzja, przy wydaniu której brał udział, ma być poddawana kontroli przez tego samego pracownika w dalszym toku postępowania lub w trybie nadzwyczajnym. W przypadku uchylenia decyzji przez organ wyższej instancji i ponownego rozpatrzenia sprawy, pracownik nie podlega wyłączeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w zakresie meritum sprawy (dotyczącym zwrotu dotacji), ale zmienił wyrok WSA w zakresie kosztów postępowania, zasądzając wyższą kwotę na rzecz skarżącego.

Przepisy (23)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 3d

Ustawa o systemie oświaty

Dotacje przeznaczone na realizację zadań szkoły ograniczone są co do zakresu ich celowości (kształcenie, wychowanie, opieka) oraz do bieżących wydatków szkoły. Nie obejmują zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości w latach poprzednich.

u.s.o. art. 90 § ust. 3

Ustawa o systemie oświaty

Dotacje przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

u.s.o. art. 90 § ust. 4

Ustawa o systemie oświaty

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli ich wykorzystania, uwzględniając m.in. podstawę obliczania dotacji i sposób rozliczenia.

ppsa. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

ppsa. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

ppsa. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

ppsa. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

ppsa. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

ppsa. art. 205 § § 2 i § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania zwrotu kosztów postępowania.

ppsa. art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 6

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata w sprawach o zwrot dotacji.

Pomocnicze

u.s.o. art. 5 § ust. 7

Ustawa o systemie oświaty

Wymienia zadania organu prowadzącego szkołę, które nie mogą być finansowane z dotacji oświatowej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego.

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu.

u.f.p. art. 124 § ust. 3

Ustawa o finansach publicznych

Definicja bieżących wydatków.

u.f.p. art. 236 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

Definicja bieżących wydatków.

u.f.p. art. 252

Ustawa o finansach publicznych

Określenie kwot dotacji do zwrotu i okresów naliczania odsetek.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Podstawa do zarządzenia posiedzenia niejawnego w związku z pandemią COVID-19.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zasądzenie kosztów postępowania przez WSA, które powinno być wyższe.

Odrzucone argumenty

Dotacja z 2013 r. mogła być wykorzystana na zwrot dotacji z 2011 r. • Ustalenia dotyczące nadmiernej wysokości dotacji za lata 2014-2015 były wadliwe proceduralnie. • Udział tych samych osób w wydawaniu uchylonej decyzji Starosty Drawskiego stanowił naruszenie przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Podmiotowo-celowy charakter dotacji oświatowej wyznacza granice wydatkowania środków z dotacji na sfinansowanie określonych wydatków. • Wydatkowanie dotacji zostało ograniczone przez wskazanie celów, na jakie może być ona wykorzystana. • Wydatki bieżące szkoły, wykorzystane tylko w tak wskazanym ustawowym celu, mogą zostać sfinansowane z dotacji. • Podmiot prowadzący placówkę oświatową musi liczyć się z kosztami i ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej jak każdy inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Hanna Kamińska

sędzia

Cezary Kosterna

sędzia del. WSA (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych, w szczególności zakazu finansowania zwrotu dotacji z lat poprzednich oraz zasad ustalania frekwencji słuchaczy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z przepisami oświatowymi obowiązującymi w określonym czasie. Interpretacja zasad ustalania frekwencji może być zależna od konkretnych uchwał rady powiatu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii wykorzystania dotacji oświatowych i zasad kontroli ich wydatkowania, co jest istotne dla placówek edukacyjnych i organów prowadzących. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania prawa w praktyce.

“Dotacja oświatowa: Na co można ją wydać, a na co nie? NSA wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 11 700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst