Orzeczenie · 2025-11-19

I GSK 1543/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-19

NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa

postępowanie egzekucyjneubezpieczenia społeczneskładkiNSAskarga kasacyjnaumorzenie postępowaniaZUSprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału ZUS w Zabrzu wobec B. B. w przedmiocie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres styczeń-grudzień 2021 r. Sąd pierwszej instancji, podobnie jak organy administracji, uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W skardze kasacyjnej B. B. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji i nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego, a także naruszenie art. 7 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu i uchylanie się organów od wyjaśnienia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Podkreślił, że sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej i musi odnosić się do wskazanych przez stronę zarzutów. W ocenie NSA, zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 i art. 34 § 4 u.p.e.a. były nieskuteczne, ponieważ dotyczyły kwestii zarzutów na postępowanie egzekucyjne, podczas gdy przedmiotem sprawy było żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie „w granicach danej sprawy” oznacza, że sąd nie może badać legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zarzuty naruszenia art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. zostały uznane za nieuzasadnione z powodu braku sprecyzowania i uzasadnienia, na czym miałoby polegać naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz uchylanie się organów od wyjaśnienia stanu faktycznego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja granic kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym oraz zasady formułowania zarzutów skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny rozstrzygając w granicach sprawy administracyjnej może badać legalność innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie „w granicach danej sprawy” oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nakazuje rozstrzyganie w granicach danej sprawy, co wyklucza badanie legalności innych postępowań administracyjnych.

Czy zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji i nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego mogą być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest żądanie umorzenia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te stanowią przedmiot innego rozstrzygnięcia i nie mogą być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego w ramach sprawy dotyczącej samego żądania umorzenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne i żądanie umorzenia postępowania to odrębne kwestie, a sąd rozstrzyga w granicach sprawy dotyczącej żądania umorzenia.

Czy naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i uchylanie się organów od wyjaśnienia stanu faktycznego może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli strona skarżąca w skardze kasacyjnej precyzyjnie wskaże i uzasadni, na czym polegało naruszenie i w czym się przejawiało.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzuty naruszenia art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. za nieuzasadnione z powodu braku sprecyzowania i uzasadnienia przez stronę skarżącą, w czym miało polegać naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz uchylanie się organów od wyjaśnienia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 24 § pkt. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 u.p.e.a. • Sąd administracyjny jest związany granicami sprawy administracyjnej i nie może badać legalności innych postępowań. • Zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji i nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego nie są podstawą do umorzenia postępowania w tej sprawie. • Brak sprecyzowania i uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu i uchylania się organów od wyjaśnienia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia uzasadnionych zarzutów skarżącej w przedmiocie niedopuszczalności egzekucji oraz niesłuszne stwierdzenie bezzasadności tych zarzutów. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niesłusznym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy zachodziła podstawa do jej uwzględnienia w związku z naruszeniem przez organ pierwszego i drugiego stopnia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz pozbawienia skarżącej prawa do czynnego udziału w tymże stadium postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie „w granicach danej sprawy” oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. • zarzuty kasacyjne są nieskuteczne, ponieważ sposób ich sformułowania i brak w skardze kasacyjnej przedstawienia uzasadnienia na ich poparcie przesądził o ich nietrafności.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący

Michał Kowalski

członek

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym oraz zasady formułowania zarzutów skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym i sądowym, ale jej fakty są dość typowe dla tego rodzaju spraw.

“Granice kognicji sądu: Czy NSA może badać inne sprawy niż ta w skardze?”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników