Orzeczenie · 2019-11-14

I GSK 1436/18Oddalenie skargi kasacyjnej zamówienia publiczne 7

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-11-14
NSAAdministracyjneWysokansa
zamówienia publicznekara pieniężnapodmiot prawa publicznegoprawo unijnedyrektywaTSUEinterpretacja przepisówNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu o nałożeniu kary pieniężnej na Warmińsko-Mazurską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem prawa. Skarżący organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp). Głównym zarzutem dotyczącym prawa materialnego była błędna wykładnia pojęcia "utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przesyłowego ani handlowego" poprzez odwołanie się do dyrektywy nr 2014/24/UE, której termin implementacji jeszcze nie upłynął. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie miał uzasadnienia, gdyż uzasadnienie wyroku WSA zawierało ocenę zarzutów i wyjaśnienie podstawy prawnej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp, NSA stwierdził, że WSA prawidłowo dokonał prounijnej wykładni tego przepisu, odwołując się do preambuły dyrektywy nr 2014/24/UE i orzecznictwa TSUE, które nakazywało respektowanie wcześniejszego orzecznictwa Trybunału. Sąd podkreślił, że nawet jeśli dyrektywa nie była jeszcze implementowana, prawo krajowe powinno być interpretowane zgodnie z prawem unijnym. NSA szczegółowo omówił przesłanki uznania podmiotu za "podmiot prawa publicznego" na gruncie prawa unijnego i krajowego, wskazując, że samo posiadanie większościowego pakietu akcji przez jednostki samorządu terytorialnego nie jest wystarczające do uznania podmiotu za taki, jeśli nie spełnia on pozostałych kryteriów, takich jak cel utworzenia, charakter działalności (nieprzemysłowy/niehandlowy) oraz sposób pokrywania strat. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zakwestionował ustalenia organu, które były niewystarczające do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Prezesa UZP na rzecz Agencji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących definicji podmiotu prawa publicznego, zasady prounijnej wykładni prawa krajowego, oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, ale przedstawiona wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przy interpretacji pojęcia "utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przesyłowego ani handlowego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp należy uwzględniać przepisy dyrektywy nr 2014/24/UE, nawet jeśli termin jej implementacji nie upłynął?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, należy uwzględniać przepisy dyrektywy i orzecznictwo TSUE, dokonując prounijnej wykładni prawa krajowego, o ile nie prowadzi to do sprzeczności z prawem krajowym (contra legem).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet przed implementacją dyrektywy, prawo krajowe powinno być interpretowane zgodnie z prawem unijnym, a preambuła dyrektywy nr 2014/24/UE oraz orzecznictwo TSUE stanowią wskazówki interpretacyjne dla pojęć takich jak "podmiot prawa publicznego".

Jakie są kryteria uznania podmiotu za "podmiot prawa publicznego" w rozumieniu Prawa zamówień publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podmiot prawa publicznego to taki, który jest utworzony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, posiada osobowość prawną, jest finansowany w ponad 50% przez podmioty publiczne, lub jego zarząd podlega nadzorowi, lub ponad połowa organów zarządzających/nadzorczych została wyznaczona przez podmioty publiczne. Dodatkowo, zgodnie z nowelizacją i orzecznictwem TSUE, nie może działać w zwykłych warunkach rynkowych, jego celem nie może być wypracowanie zysku, i nie ponosi strat z własnych środków.

Uzasadnienie

NSA szczegółowo omówił przesłanki kumulatywne i funkcjonalne, wskazując, że samo posiadanie większościowego pakietu akcji przez podmioty publiczne nie jest wystarczające. Kluczowe jest ustalenie celu utworzenia, charakteru działalności oraz sposobu pokrywania strat, zgodnie z wykładnią prawa unijnego.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania konkretnych czynności dla organu w przypadku uchylenia decyzji?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest uzasadniony, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA zawierało ocenę zarzutów, wykładnię prawa materialnego i wskazało kierunek postępowania oraz konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktyczne, co jest wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązek sądu polega na wskazaniu kierunku postępowania i okoliczności do wyjaśnienia, a nie na określeniu konkretnych czynności czy metod dowodowych, które należą do organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

p.z.p. art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo zinterpretował art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp, odwołując się do dyrektywy UE i orzecznictwa TSUE. • Uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 3 Pzp (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania dalszych czynności dla organu.

Godne uwagi sformułowania

Organy krajowe państw członkowskich UE obowiązane są bowiem dokonywać takiej wykładni prawa krajowego aby nie pozostawało ono w sprzeczności z prawem unijnym, a granicę prounijnej wykładni prawa krajowego stanowi zasada contra legem. • Samo posiadanie większościowego pakietu akcji (udziałów) spółki niewątpliwie pozwala na wywieranie wpływu na spółkę i mieści się w szeroko rozumianym pojęciu "finansowania", o którym mowa w art. 1 ust. 9 dyrektywy nr 2004/18/WE. • Dla uznania, że mamy do czynienia z wywieraniem wpływu na osobę prawną przez podmioty ze sfery publicznej, podmioty te nie muszą być ze sobą funkcjonalnie czy właścicielsko powiązane. Wystarczy jedynie, aby łączna ilość posiadanych przez te podmioty akcji (udziałów) przekraczała połowę akcji (udziałów) spółki.

Skład orzekający

Elżbieta Kowalik-Grzanka

przewodniczący

Dariusz Dudra

sędzia

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących definicji podmiotu prawa publicznego, zasady prounijnej wykładni prawa krajowego, oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, ale przedstawiona wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów o zamówieniach publicznych w kontekście prawa unijnego, co jest istotne dla wielu podmiotów. Wyjaśnienie definicji "podmiotu prawa publicznego" ma praktyczne znaczenie.

“Czy spółka z większościowym udziałem samorządu to "podmiot prawa publicznego"? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria.”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst