Orzeczenie · 2026-02-18

I GSK 1246/23Oddalenie skargi kasacyjnej postępowanie egzekucyjne 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjneskarga kasacyjnaNSAWSAprawo administracyjneZUSnależności pieniężneegzekucja administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 151 p.p.s.a. w związku z przepisami k.p.c., k.p.a. i u.p.e.a., a także art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, skupił się na analizie zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać na naruszenie konkretnych przepisów i wykazywać ich istotny wpływ na wynik sprawy. Analizując zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby WSA błędnie zinterpretował lub zastosował przepisy, ani że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał również na brak powiązania zarzutów z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wobec braku uzasadnionej podstawy kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, w szczególności art. 174, 176, 141 § 4, 153 p.p.s.a., a także zasad rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym kwestii nieistnienia obowiązku i roli danych ZUS.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Interpretacja art. 153 p.p.s.a. jako przepisu prawa materialnego może być przedmiotem dalszych dyskusji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny niższej instancji, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wymaga wykazania istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy, co oznacza istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia.

Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym może być skutecznie podniesiony, jeśli kwestia ta była lub jest przedmiotem rozstrzygnięcia w innym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zarzut nieistnienia obowiązku nie jest konkurencyjny wobec środków prawnych przysługujących w odrębnych postępowaniach. Kwestia nieistnienia obowiązku, zwłaszcza w kontekście składek ZUS, jest rozstrzygana na podstawie danych z kont płatników składek, a dopiero po wyczerpaniu tych trybów można skutecznie podnieść zarzut w postępowaniu egzekucyjnym.

Czy naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowi samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez WSA jest podstawą do skargi kasacyjnej, ale wymaga precyzyjnego wskazania postaci naruszenia (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) oraz jego wpływu na wynik sprawy. W tej konkretnej sprawie zarzut ten nie został skutecznie podniesiony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Krakowie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwe uzasadnienie nie zawierające wyjaśnienia podstawy prawnej lub stanowiska co do stanu faktycznego może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

k.p.c. art. 364 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

k.p.c. art. 366

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.p.e.a. art. 19 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 26 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela lub z urzędu.

u.p.e.a. art. 27 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązany może zgłosić zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym zarzut nieistnienia obowiązku.

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.

u.s.u.s. art. 4 § pkt 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Definicja konta płatnika składek.

u.s.u.s. art. 33 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład prowadzi konta płatników składek.

u.s.u.s. art. 34 § ust. 1, 2, 3, 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Informacje na kontach ubezpieczonych i płatników składek są środkiem dowodowym.

u.s.u.s. art. 45 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ZUS ustala należności z tytułu składek podlegające ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład wydaje decyzje w sprawach indywidualnych dotyczących składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia przepisów postępowania przez WSA, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż kwestia ta była już rozstrzygana w innych postępowaniach lub wynikała z danych ZUS. • Brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie wyroku WSA było logiczne i umożliwiało kontrolę kasacyjną.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych przez WSA, w tym art. 151 p.p.s.a., art. 364 § 1 k.p.c., art. 76 § 1 k.p.a., art. 76a k.p.a., art. 34 § 1a u.p.e.a., art. 7 k.p.a., art. 11 § 1 k.p.a. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Zgodnie z podstawową zasadą techniki prawodawczej tj. zasadą konsekwencji terminologicznej, do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami. • Przepis art. 153 p.p.s.a. jest przepisem prawa materialnego (zawartym w tym samym akcie co przepisy postępowania), ponieważ nakłada na organy administracji publicznej, a także sądy administracyjne określony obowiązek, którego nie wykonanie skutkuje sankcją w postaci uchylenia decyzji, bądź uchylenia wyroku sądu administracyjnego. • Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 17 września 2019 r. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. • Daniem zgromadzonym na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek, dostępnym w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS przysługuje walor zaufania publicznego, cechy rozstrzygnięcia publicznoprawnego, któremu przysługuje domniemanie prawdziwości.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Henryk Wach

sprawozdawca

Jacek Surmacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, w szczególności art. 174, 176, 141 § 4, 153 p.p.s.a., a także zasad rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym kwestii nieistnienia obowiązku i roli danych ZUS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Interpretacja art. 153 p.p.s.a. jako przepisu prawa materialnego może być przedmiotem dalszych dyskusji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie szczegółowo analizuje wymogi formalne skargi kasacyjnej oraz zasady rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Wyjaśnia relację między różnymi postępowaniami i rolę danych ZUS.

“Jak skutecznie złożyć skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst