Orzeczenie · 2026-09-23

I GSK 1118/24Oddalenie skargi kasacyjnej doręczenie zastępcze przedawnienie należności

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-23
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnenależności składkoweprzedawnieniedoręczenie zastępczeKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiustawa o systemie ubezpieczeń społecznychNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła należności składkowych za okres od września 2003 r. do kwietnia 2005 r., objętych tytułami wykonawczymi z marca 2012 r. Kluczową kwestią sporną było skuteczne doręczenie korespondencji w trybie zastępczym, co miało wpływ na bieg terminu przedawnienia. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty, uznał, że doręczenie zastępcze z marca 2012 r. było skuteczne, ponieważ pismo zostało odebrane przez dorosłego domownika, który podjął się oddania go adresatowi, zgodnie z art. 43 k.p.a. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała skutecznie, iż opuściła lokal przed datą doręczenia ani że osoba odbierająca nie była domownikiem. W konsekwencji, skuteczne doręczenie korespondencji spowodowało zawieszenie biegu przedawnienia należności. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące przedawnienia należności nie znalazły uzasadnienia, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed upływem terminów przedawnienia, a jego trwanie powodowało dalsze zawieszenie biegu terminu. Pozostałe zarzuty, dotyczące naruszenia zasad praworządności, zaufania do organów państwa oraz obowiązku informowania strony, również zostały uznane za niezasadne, gdyż nie wykazano konkretnych uchybień organów lub sądu pierwszej instancji, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W rezultacie, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasady zawieszenia biegu przedawnienia należności składkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie zastępcze pisma adresatowi nieobecnemu w lokalu, dokonane dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne w świetle art. 43 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli spełnione są ustawowe przesłanki, w tym istnienie stosunku domowego i podjęcie się przekazania pisma, nawet jeśli nie ma osobistego odbioru przez adresata lub pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała skutecznie, iż opuściła lokal przed datą doręczenia ani że osoba odbierająca nie była domownikiem. Dokumentacja doręczenia, w tym potwierdzenie odbioru przez dorosłego domownika, była wystarczająca do uznania skuteczności doręczenia, a twierdzenia skarżącej nie zostały poparte dowodami.

Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące należności składkowych z lat 2003-2005 jest dopuszczalne, jeśli skarżąca twierdzi, że należności są przedawnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie jest dopuszczalne, jeśli doszło do skutecznego doręczenia korespondencji w 2012 r., co spowodowało zawieszenie biegu przedawnienia, a postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.

Uzasadnienie

Skuteczne doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu w marcu 2012 r. stanowiło pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, co spowodowało zawieszenie biegu przedawnienia. Zawieszenie trwało do zakończenia postępowania egzekucyjnego, a późniejsze zmiany przepisów nie wpływały na ten skutek.

Czy naruszenie przepisów postępowania, takich jak art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli skarżąca kwestionuje przedawnienie i skuteczność doręczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarzuty dotyczące przedawnienia i doręczeń okazały się niezasadne, a organy działały zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące przedawnienia i zawieszenia jego biegu, a skarżąca nie wykazała, aby działania organów były nielojalne, wprowadzały w błąd lub naruszały jej prawa procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Odmowa umorzenia postępowania była zgodna z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (22)

Główne

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 59 § § 1 ust. 1 i § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 83c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 27

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie zastępcze pisma w trybie art. 43 k.p.a. • Skuteczne doręczenie korespondencji w 2012 r. spowodowało zawieszenie biegu przedawnienia należności. • Brak wykazania przez skarżącą istotnych naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego przez organy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi. • Naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez podtrzymanie zamiaru dochodzenia przedawnionych roszczeń. • Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nielojalny. • Naruszenie art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez podtrzymanie zamiaru dochodzenia przedawnionych roszczeń i sankcjonowanie nieinformowania skarżącej. • Naruszenie art. 43 k.p.a. poprzez uznanie skuteczności doręczenia korespondencji. • Naruszenie art. 59 § 1 ust. 1 i § 5 u.p.e.a. oraz art. 24 ust. 4 i art. 83c u.s.u.s. poprzez podtrzymanie zamiaru dochodzenia przedawnionych roszczeń. • Naruszenie art. 15 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji bez uprzedniego prawidłowego upomnienia.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Dla zastosowania art. 43 k.p.a. rozstrzygający jest faktyczny stosunek domowy, a nie istnienie małżeństwa lub sposób określenia pokrewieństwa bądź powinowactwa. • Ogólna wiedza o nieprawidłowościach reprywatyzacyjnych nie zastępuje dowodu, że określona osoba opuściła określony lokal przed datą doręczenia skierowanej do niej korespondencji. • Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skład orzekający

Joanna Salachna

przewodniczący

Marek Leszczyński

sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasady zawieszenia biegu przedawnienia należności składkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia należności i skuteczności doręczeń, co jest istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców. Wyjaśnia praktyczne aspekty stosowania przepisów k.p.a. i ustaw egzekucyjnych.

“Skuteczne doręczenie zastępcze kluczem do uniknięcia przedawnienia długu? NSA wyjaśnia.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst