I GSK 1080/23Odpowiedzialność organu za koszty egzekucyjne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczących wykładni i stosowania przepisów art. 29 § 1, art. 64c § 3 i art. 64cd § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji, kto powinien zostać obciążony zwróconymi zobowiązanemu kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny obciążył nimi wierzyciela, podczas gdy WSA uznał, że odpowiedzialność ta spoczywa na organie egzekucyjnym. NSA, analizując stan faktyczny, stwierdził, że organ egzekucyjny wadliwie przeprowadził kontrolę dopuszczalności wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny ma obowiązek badać z urzędu dopuszczalność egzekucji, w tym czy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie, należność dochodzona przez wierzyciela miała charakter cywilnoprawny i nie mogła być egzekwowana w trybie administracyjnym, mimo że została określona jako 'niepodatkowa należność budżetowa'. Organ egzekucyjny nie powinien był przystąpić do egzekucji, a zawiadomić wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia, zgodnie z art. 29 § 2 u.p.e.a. Sąd uznał, że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej spowodował organ egzekucyjny poprzez wadliwą kontrolę dopuszczalności egzekucji. W związku z tym, na mocy art. 64c § 3 u.p.e.a., wierzyciel nie mógł zostać obciążony kosztami egzekucyjnymi. NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności organu egzekucyjnego za niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego i obciążenie go kosztami egzekucyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, jeśli wadliwie oceni dopuszczalność egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność, jeśli wadliwie przeprowadzi kontrolę dopuszczalności egzekucji administracyjnej, nie badając właściwie charakteru należności.
Uzasadnienie
Organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym czy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej. Niewłaściwa ocena tego aspektu skutkuje niezgodnym z prawem wszczęciem postępowania.
Kto ponosi koszty postępowania egzekucyjnego, jeśli egzekucja została wszczęta niezgodnie z prawem z winy organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty te obciążają organ egzekucyjny, a nie wierzyciela.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a., jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował organ egzekucyjny, to on obciąża się zwróconymi zobowiązanemu kosztami egzekucyjnymi.
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym?
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, a jedynie do badania dopuszczalności egzekucji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Badanie zasadności i wymagalności należy do wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 64cd § 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 2a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.g. art. 8 § 2b
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 64 § 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.e.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3a § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, jeśli wadliwie oceni dopuszczalność egzekucji administracyjnej. • Wierzyciel nie może być obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeśli niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji spowodował organ egzekucyjny.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny nie spowodował niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami było zgodne z przepisami. • Organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, a jedynie do formalnej weryfikacji tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny wadliwie przeprowadził kontrolę dopuszczalności wszczęcia egzekucji administracyjnej • organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • niepodatkowa należność budżetowa – udział w rozliczeniu kosztów budowy [...] zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Związku • uchwała nie stanowiła zatem tytułu egzekucyjnego
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Henryk Wach
członek
Jacek Surmacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności organu egzekucyjnego za niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego i obciążenie go kosztami egzekucyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności organów za błędy w postępowaniu egzekucyjnym, co ma praktyczne znaczenie dla wierzycieli i zobowiązanych.
“Organ egzekucyjny zapłaci za swój błąd: NSA rozstrzyga o kosztach postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.