Orzeczenie · 2026-01-15

I FZ 261/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-15
NSApodatkoweWysokansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja podatkowaVATgranice sprawypostępowanie sądowoadministracyjnezażaleniesąd administracyjnyochrona tymczasowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Z.Ż. na postanowienie WSA w Białymstoku, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 2020 r. w sprawie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2019 r. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania, wskazując, że decyzja ta nie mieści się w granicach sprawy zainicjowanej skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 2025 r., które dotyczyło pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty VAT za styczeń, luty i marzec 2021 r. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w tym art. 61 § 1 i 3 oraz art. 269 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że jego uzasadnienie nie koresponduje z przedmiotem sprawy i nie kwestionuje prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji co do braku tożsamości przedmiotowej sprawy. NSA podkreślił, że granice sprawy wyznacza skarga, a wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji spoza tych granic. Sąd podzielił wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. opartą na orzecznictwie, w tym uchwale FPS 12/99, zgodnie z którą sądowa ochrona tymczasowa dotyczy aktu będącego przedmiotem skargi oraz aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Wskazano, że decyzja dotycząca VAT za 2019 r. nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej nadpłaty VAT za 2021 r. Sąd nie dopuścił dowodów wnioskowanych w zażaleniu, uznając je za nieadekwatne do przedmiotu postępowania zażaleniowego. Rozstrzygnięcie o kosztach również zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie granic sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz moc wiążąca uchwał NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji spoza zakresu skargi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej może dotyczyć aktu administracyjnego znajdującego się poza granicami sprawy zainicjowanej skargą do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania może dotyczyć aktu będącego przedmiotem skargi oraz aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Decyzja dotycząca VAT za 2019 r. nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej wniosku o stwierdzenie nadpłaty VAT za 2021 r.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ znajdowała się ona poza zakresem przedmiotowym sprawy zainicjowanej skargą. NSA podzielił tę wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a., podkreślając, że granice sprawy są wyznaczone przez skargę, a sąd nie może orzekać poza tymi granicami.

Czy sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa zawartą w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykładnia zawarta w uchwałach NSA ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. Skład sądu nie może rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 269 p.p.s.a., uchwały NSA mają moc wiążącą. Jeśli skład orzekający nie podziela stanowiska zawartego w uchwale, powinien przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zostało oddalone, ponieważ decyzja, której dotyczył wniosek o wstrzymanie, znajdowała się poza granicami sprawy zainicjowanej skargą.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja ochrony tymczasowej dotyczy aktu będącego przedmiotem skargi oraz aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Granice sprawy wyznacza skarga.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wykładnia zawarta w uchwałach NSA ma moc wiążącą.

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja, której wykonania skarżący domagał się wstrzymać, znajduje się poza granicami sprawy zainicjowanej skargą do sądu administracyjnego. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście granic sprawy.

Godne uwagi sformułowania

granice tej sprawy w rozumieniu art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. wyznacza skarga strony • wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji naczelnika urzędu skarbowego z 14 lipca 2020 r. skarżący objął akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy • wykładnia zawarta w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 269 p.p.s.a. ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie granic sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz moc wiążąca uchwał NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji spoza zakresu skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – granic sprawy i możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Jest to kluczowe dla praktyków.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która nie jest przedmiotem skargi? NSA wyjaśnia granice sprawy.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst