Orzeczenie · 2024-03-12

I FSK 57/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-12
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karnoskarboweinstrumentalnośćsąd administracyjnyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku od towarów i usług za 2014 r. Głównym zarzutem WSA było instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego mieści się w granicach kontroli sądowej. W analizowanej sprawie NSA stwierdził, że postępowanie karnoskarbowe nie było instrumentalne, ponieważ zostało wszczęte na ponad 7 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa było determinowane dowodami pozyskanymi w toku postępowania podatkowego. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zakresu kontroli sądowej nad tymi działaniami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT za 2014 r. oraz interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne, jeśli jego jedynym celem jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie zostało wszczęte na długo przed upływem terminu przedawnienia i jest uzasadnione zebranymi dowodami.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było instrumentalne, ponieważ nastąpiło na ponad 7 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i było determinowane dowodami pozyskanymi w toku postępowania podatkowego. Brak jest podstaw do przyjęcia, że jedynym celem było zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Czy ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (zawieszenie biegu terminu przedawnienia) mieści się w granicach kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie zostało wykorzystane jedynie w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Uchwała NSA I FPS 1/21 potwierdziła, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. mieści się w granicach kontroli sądowej. Sądy mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne, analizując całokształt okoliczności sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania karnego lub karnoskarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony, gdy podejrzenie wiąże się z niewykonaniem zobowiązania, zawiesza bieg terminu przedawnienia. Kluczowe jest, aby wszczęcie to nie było instrumentalne.

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

o.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznawania skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 190 § in principio

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada władztwa daninowego państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie było instrumentalne, ponieważ nastąpiło na ponad 7 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia i było uzasadnione dowodami zebranymi w postępowaniu podatkowym.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne i miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • Sądy administracyjne pierwszej instancji w ramach zakreślonych przez art. 134 § 1 P.p.s.a. mają obowiązek badać czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Roman Wiatrowski

sprawozdawca

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zakresu kontroli sądowej nad tymi działaniami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT za 2014 r. oraz interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego związku z postępowaniem karnym skarbowym, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Wyrok NSA wyjaśnia ważne zasady kontroli sądowej.

Czy postępowanie karne skarbowe zawsze zawiesza przedawnienie VAT? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst