Orzeczenie · 2025-05-30

I FSK 346/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-30
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyfakturynierzetelność ksiągpostępowanie podatkowekontrola skarbowauzasadnienie wyrokuprawo procesoweNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w sprawie podatku od towarów i usług za 2016 rok. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając zaskarżony wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym powodem uchylenia było naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na wadliwie sporządzonym uzasadnieniu wyroku. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do większości zarzutów podniesionych w skardze, w tym do kwestii dotyczących nierzetelności ksiąg, prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Uzasadnienie WSA było lakoniczne i nie pozwalało na kontrolę instancyjną. NSA podkreślił, że sąd administracyjny ma obowiązek odnieść się do zarzutów strony i wyjaśnić podstawę prawną rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę. W związku z uchyleniem wyroku, NSA orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych oraz obowiązek odniesienia się do zarzutów strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem wyroku, a nie meritum sprawy podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego jest wystarczające, jeśli nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku musi zawierać odniesienie do kluczowych okoliczności faktycznych spornych w sprawie i zarzutów skargi, aby umożliwić kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. następuje, gdy uzasadnienie wyroku nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia, np. przez brak odniesienia się do większości zarzutów skargi.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do szczegółowego odniesienia się do każdego zarzutu strony w uzasadnieniu wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd nie musi prowadzić rozprawy polemicznej, ale powinien pogrupować zarzuty i przedstawić ocenę sądu w zakresie każdego ze spornych wątków, aby umożliwić kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Choć nie jest wymagane drobiazgowe odnoszenie się do każdego twierdzenia, uzasadnienie musi być na tyle szczegółowe, by umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.

Czy faktury dokumentujące transakcje, które nie miały miejsca, pozbawiają podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego?

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Uzasadnienie

WSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż faktury zakupu biżuterii srebrnej nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co skutkowało brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli naruszono przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia wpływ na wynik sprawy miał udział strony niedopuszczalny lub naruszenie przepisów postępowania.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nie podlegają odliczeniu m.in. faktury, które stwierdzają czynności, które się nie odbyły.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podmiot, który wystawił fakturę, jest obowiązany do zapłaty podatku od towarów i usług wykazanego w tej fakturze.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają w sposób budzący zaufanie do kontroli państwowej.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe są obowiązane podejmować wszelkie niezbędne czynności dowodowe do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Przed wydaniem decyzji organ podatkowy musi zebrać i utrwalić dowody.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do większości zarzutów skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku WSA nie pozwala na kontrolę instancyjną.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżony akt za zgodny lub niezgodny z prawem. • Kontrola instancyjna skarżonego wyroku jest niemożliwa z tego względu, że w uzasadnieniu wyroku nie ma żadnych konkretów dotyczących spornej sprawy (poza fakturami dotyczącymi M.P.) i zdecydowana większość zarzutów skargowych faktycznie nie została rozpatrzona przez WSA.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Bartosz Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych oraz obowiązek odniesienia się do zarzutów strony."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem wyroku, a nie meritum sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - jakości uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, co jest kluczowe dla prawników procesowych. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

WSA uchylony przez NSA z powodu 'lakonicznego' uzasadnienia wyroku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst