I FSK 2354/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. N. i G. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług dla zlikwidowanej spółki cywilnej za lata 2014-2016 oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Skarżący kasacyjnie zarzucili sądowi pierwszej instancji szereg naruszeń przepisów prawa procesowego, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (niewyjaśnienie podstawy prawnej, niepełne uzasadnienie), art. 133 § 1 P.p.s.a. (błędne ustalenie stanu faktycznego) oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego (art. 122, 187, 191 O.p.). Podnosili również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz art. 168 Dyrektywy VAT, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, skutkujące odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego mimo rzeczywistych transakcji. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając przesłanki nieważności, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna stanowiła głównie polemikę z ustaleniami sądu pierwszej instancji i nie wykazała skutecznie naruszeń prawa. W szczególności NSA stwierdził, że skarżącym nie udało się podważyć ustaleń faktycznych dotyczących fikcyjności transakcji zakupu paliwa, co stanowiło podstawę do odmowy prawa do odliczenia VAT na mocy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny transakcji fikcyjnych jako podstawy do odmowy odliczenia VAT oraz interpretacji przepisów dotyczących skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z fikcyjnymi transakcjami paliwowymi i spółką cywilną, ale jego wnioski dotyczące prawa do odliczenia VAT i wymogów formalnych skargi kasacyjnej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niepełne uzasadnienie?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną nie musi zawierać opisu przebiegu postępowania i wydanych rozstrzygnięć, a sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku odnosić się do przepisów art. 145 P.p.s.a., skoro oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 193 P.p.s.a. stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczając zakres uzasadnienia. Ponadto, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 P.p.s.a. był bezzasadny, gdyż sąd pierwszej instancji nie stosował art. 145 P.p.s.a.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 133 § 1 P.p.s.a.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach nieznajdujących potwierdzenia w aktach sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji wydał wyrok na podstawie akt sprawy, a skarżący nie wskazali konkretnych dowodów lub okoliczności, które nie miałyby odzwierciedlenia w aktach.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżący nie wskazali, na jakich dowodach lub okolicznościach sąd oparł swoje rozstrzygnięcie, które nie miałyby odzwierciedlenia w aktach sprawy, co czyni zarzut bezzasadnym.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne (art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, art. 168 Dyrektywy VAT) poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie, skutkujące odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego od rzeczywistych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia VAT można zrealizować tylko w związku z transakcjami faktycznie dokonanymi, a na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT należy odmówić prawa do odliczenia podatku wynikającego z faktur stwierdzających czynności fikcyjne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżącym nie udało się skutecznie podważyć ustaleń faktycznych, według których odliczono podatek wykazany w fakturach stwierdzających czynności fikcyjne. W związku z tym, odmowa prawa do odliczenia była prawidłowa, a sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych przepisów.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT) poprzez błędne zastosowanie, skutkujące odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego mimo dochowania należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ skarżącym nie udało się skutecznie podważyć ustaleń faktycznych, według których odliczono podatek wykazany w fakturach stwierdzających czynności fikcyjne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT nakazuje odmówić prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur stwierdzających czynności fikcyjne. Skoro ustalenia faktyczne wskazują na fikcyjność transakcji, odmowa odliczenia była prawidłowa.
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 i 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niepełne uzasadnienie i bezkrytyczne przyjęcie argumentacji organów. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że transakcje nie miały miejsca. • Naruszenie art. 133 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. i przepisami P.u.s.a. poprzez brak kontroli legalności i błędne ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. i przepisami O.p. poprzez akceptację niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności przez organ. • Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. i przepisami O.p. poprzez akceptację dowolnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 P.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwych aktów administracyjnych. • Naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w związku z art. 168 Dyrektywy VAT poprzez błędną wykładnię i odmowę prawa do odliczenia VAT. • Naruszenie art. 86 ust. 1, 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT w związku z art. 168 Dyrektywy VAT poprzez błędne zastosowanie i zakwestionowanie prawa do odliczenia.
Godne uwagi sformułowania
NSA jest związany zarzutami skargi kasacyjnej. • Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. • Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. • Prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach może być zrealizowane wyłącznie w związku z transakcjami zakupu, dokonanymi w rzeczywistości. • Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT należy odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT, który wynika z faktur stwierdzających czynności fikcyjne.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
członek
Sylwester Golec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny transakcji fikcyjnych jako podstawy do odmowy odliczenia VAT oraz interpretacji przepisów dotyczących skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z fikcyjnymi transakcjami paliwowymi i spółką cywilną, ale jego wnioski dotyczące prawa do odliczenia VAT i wymogów formalnych skargi kasacyjnej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w VAT - odliczania podatku naliczonego od transakcji, które okazały się fikcyjne. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej i ich odrzucenia przez NSA jest pouczająca dla praktyków prawa podatkowego.
“Fikcyjne faktury paliwowe: NSA potwierdza brak prawa do odliczenia VAT i oddala skargę kasacyjną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.