Orzeczenie · 2026-04-01

I FSK 1951/23Uchylenie wyroku WSA naruszenie prawa do obrony 11

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-01
NSAPodatkoweWysokansa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturynierzetelne fakturyoszustwo podatkoweprawo do obronypostępowanie sądowoadministracyjnewyrok NSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT za maj, czerwiec i grudzień 2014 r., gdzie organy podatkowe odmówiły podatnikowi prawa do odliczenia naliczonego podatku z faktur wystawionych przez D.K. i J., uznając, że nie dokumentowały one rzeczywistych czynności i były związane z oszustwem podatkowym. Sąd pierwszej instancji przyznał rację organom. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 113 § 2 p.p.s.a. przez włączenie do akt sprawy po zamknięciu rozprawy wyroków sądów karnych, co miało pozbawić stronę prawa do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nieważność postępowania przed WSA z powodu naruszenia prawa do obrony. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, uwzględniając przedstawioną ocenę prawną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że naruszenie prawa do obrony przez sąd pierwszej instancji poprzez nieprawidłowe procedowanie z dowodami z dokumentów (np. wyroków karnych) po zamknięciu rozprawy, skutkuje nieważnością postępowania i uchyleniem wyroku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z dowodami z dokumentów i prawem do obrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego w zakresie faktów, które były przedmiotem obu postępowań?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji uznał, że jest związany wyrokiem sądu karnego na podstawie art. 11 p.p.s.a., co stanowiło podstawę jego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA nie ocenił zasadności tego poglądu na tym etapie, ale uznał, że sposób włączenia wyroków karnych do akt sprawy po zamknięciu rozprawy naruszył prawo do obrony strony, co skutkowało uchyleniem wyroku.

Czy włączenie do akt sprawy po zamknięciu rozprawy dowodów z wyroków sądów karnych, które nie były znane wszystkim stronom, narusza prawo do obrony strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie działanie sądu pierwszej instancji stanowi naruszenie prawa do obrony i prowadzi do nieważności postępowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA naruszył art. 113 § 2 p.p.s.a. poprzez włączenie do akt sprawy wyroków karnych po zamknięciu rozprawy, bez umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do tych dowodów, co pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw.

Czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji uznał, że do przedawnienia nie doszło, opierając się m.in. na art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Kwestia ta została podniesiona w skardze kasacyjnej, ale NSA nie rozpoznał jej merytorycznie z uwagi na stwierdzenie nieważności postępowania przed WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 106 § § 3 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 113 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 113 § 2 p.p.s.a. poprzez włączenie do akt sprawy po zamknięciu rozprawy wyroków sądów karnych, co pozbawiło stronę prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności obrony swych praw • kardynalne błędy dotyczące udziału strony w postępowaniu sądowym

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

członek

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie prawa do obrony przez sąd pierwszej instancji poprzez nieprawidłowe procedowanie z dowodami z dokumentów (np. wyroków karnych) po zamknięciu rozprawy, skutkuje nieważnością postępowania i uchyleniem wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z dowodami z dokumentów i prawem do obrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur procesowych i prawa do obrony, nawet w skomplikowanych sprawach podatkowych. Pokazuje, że błędy proceduralne sądu mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

“Błąd proceduralny sądu uchylił wyrok w sprawie podatkowej. Poznajcie, dlaczego prawo do obrony jest kluczowe.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst