Orzeczenie · 2026-04-15

I FSK 1812/25Podatek VAT miejsce świadczenia usług działalność gospodarczą kontrahentów

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-04-15

NSAPodatkoweWysokansa

VATmiejsce świadczenia usługstałe miejsce prowadzenia działalnościkontrahenci zagraniczniopodatkowanieustawa o VATprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola skarbowaustalenia faktyczne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) oraz spółki P. sp. z o.o. sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję DIAS w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. Organy podatkowe zakwestionowały zastosowanie przez spółkę stawki 0% dla usług świadczonych na rzecz kontrahentów z Malty i Singapuru (B. i B.), uznając, że faktyczne miejsce świadczenia usług znajdowało się w Polsce, zgodnie z art. 28b ust. 2 ustawy o VAT. WSA w Warszawie uwzględnił skargę spółki, uchylając decyzję DIAS. Sąd pierwszej instancji uznał, że kluczowe jest najpierw ustalenie, czy kontrahenci spółki w ogóle prowadzili działalność gospodarczą, a dopiero potem rozważanie miejsca jej prowadzenia. NSA oddalił obie skargi kasacyjne. Sąd uznał, że WSA prawidłowo uchylił decyzję organu z powodu braków w ustaleniach faktycznych dotyczących rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrahentów spółki. NSA podkreślił, że ocena prawna WSA dotycząca przedwczesnego przesądzania o braku prowadzenia działalności przez kontrahentów oraz o zastosowaniu prawa materialnego była błędna i nie będzie wiążąca dla organów podatkowych. Sąd wskazał, że organy podatkowe muszą najpierw ustalić, czy spółka świadczyła usługi na rzecz B. i B. jako podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a następnie rozważyć miejsce prowadzenia tej działalności. NSA uznał również, że WSA nie powinien był uchylać decyzji organu pierwszej instancji, ale nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Ostatecznie, NSA oddalił skargi kasacyjne, uznając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, ale jego uzasadnienie wymaga korekty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie miejsca świadczenia usług w transakcjach międzynarodowych, obowiązek organów podatkowych w zakresie ustalania stanu faktycznego, granice kontroli sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji transakcji międzynarodowych i wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy kontrahenci podatnika posiadają formalną siedzibę w innym państwie, ale ich faktyczna działalność gospodarcza jest skoncentrowana w Polsce, usługi świadczone na rzecz tych kontrahentów podlegają opodatkowaniu w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że kluczowe jest najpierw ustalenie, czy kontrahenci podatnika w ogóle prowadzili działalność gospodarczą, a dopiero potem rozważanie miejsca jej prowadzenia i zastosowanie przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organy podatkowe nie mogą przechodzić do rozważań o stałym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej kontrahentów bez uprzedniego ustalenia, czy w ogóle prowadzili oni jakąkolwiek działalność gospodarczą oraz czy usługi świadczone przez podatnika były przez nich faktycznie wykorzystywane w tej działalności.

Czy sąd administracyjny, uchylając decyzję organu podatkowego, może przesądzać o stanie faktycznym sprawy i narzucać organowi wiążące oceny, zamiast jedynie kontrolować legalność decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że WSA przekroczył granice kontroli działalności administracji publicznej, dokonując własnych ustaleń faktycznych i narzucając organowi wiążące oceny, co jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd administracyjny powinien kontrolować legalność decyzji organu, a nie zastępować organ w ustalaniu stanu faktycznego i dokonywaniu oceny dowodów. Wskazania co do dalszego postępowania powinny być ogólne, a nie przesądzające o wyniku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. od wyroku WSA w Warszawie. Sąd uznał, że wyrok WSA odpowiada prawu, ale jego uzasadnienie jest w znacznej mierze błędne.

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.v.u. art. 28b § 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące miejsca świadczenia usług w transakcjach międzynarodowych. Kluczowe jest ustalenie, czy kontrahent prowadzi działalność gospodarczą i gdzie znajduje się stałe miejsce prowadzenia tej działalności.

Pomocnicze

u.p.d.o.v.u. art. 28c § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący opodatkowania usług świadczonych na rzecz podatników lub osób prawnych niebędących podatnikami.

p.p.s.a. art. 183 § 1