I FSK 1146/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Decyzje te dotyczyły określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu VAT, dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia na majątku spółki. Spółka kwestionowała zasadność tych decyzji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2023 r. (sygn. akt I FPS 1/23), uznał skargę kasacyjną za zasadną w części dotyczącej zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Uchwała ta jednoznacznie stwierdza, że przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że zabezpieczenie wymaga jedynie uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania, natomiast ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji) wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności i indywidualnej oceny okoliczności, co nie jest możliwe w postępowaniu zabezpieczającym. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu odwoławczego, nakazując organowi ponowne rozważenie podstaw do dokonania zabezpieczenia, tym razem bez uwzględniania dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, w szczególności wyłączenie z zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji VAT) oraz konieczność stosowania zasady proporcjonalności przy sankcjach VAT.
Orzeczenie opiera się na konkretnej uchwale NSA, która wiąże składy orzekające. Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia sankcji VAT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Uzasadnienie
Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego i ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji) to odrębne instytucje prawne z różnymi przesłankami. Zabezpieczenie wymaga jedynie uprawdopodobnienia obawy niewykonania zobowiązania, podczas gdy ustalenie sankcji wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności i indywidualnej oceny okoliczności, co nie jest możliwe w postępowaniu zabezpieczającym.
Czy stosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji VAT) jest zgodne z zasadą proporcjonalności i art. 273 Dyrektywy VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Automatyczne stosowanie sankcji bez możliwości indywidualizacji i uwzględnienia okoliczności sprawy, takich jak stopień winy podatnika czy wystąpienie uszczuplenia podatkowego, może być niezgodne z zasadą proporcjonalności i prawem UE.
Uzasadnienie
Wyrok TSUE w sprawie C-935/19 wskazuje, że sankcje nie powinny wykraczać poza to, co niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom. Automatyzm w nakładaniu sankcji, bez uwzględnienia charakteru i wagi naruszenia oraz sposobu ustalania kwoty, może naruszać zasadę proporcjonalności.
Przepisy (25)
Główne
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112c § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
o.p. art. 33
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112c § pkt 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 17 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 17 § ust. 1h
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 17 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § ust. 12 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 210 § § 1 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego nie może obejmować dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji VAT) zgodnie z uchwałą NSA I FPS 1/23. • Stosowanie sankcji VAT bez uwzględnienia zasady proporcjonalności i indywidualnych okoliczności sprawy może naruszać prawo UE.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie w art. 33 Ordynacji podatkowej nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT • sankcje takie nie wykraczały "poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom podatkowym" • wykluczony jest swoisty automatyzm przy stosowaniu sankcji tego typu
Skład orzekający
Danuta Oleś
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, w szczególności wyłączenie z zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji VAT) oraz konieczność stosowania zasady proporcjonalności przy sankcjach VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnej uchwale NSA, która wiąże składy orzekające. Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia sankcji VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów podatkowych, wyjaśniając kluczowe kwestie dotyczące zabezpieczeń i sankcji VAT w świetle najnowszego orzecznictwa NSA i TSUE.
“Sankcje VAT nie podlegają zabezpieczeniu – kluczowa uchwała NSA zmienia zasady gry!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.