Orzeczenie · 2021-10-28

I CZ 9/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-10-28
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
uwłaszczeniezasiedzenienieruchomościpostępowanie apelacyjnezażalenieSąd Najwyższyakt własności ziemik.p.c.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez uwłaszczenie lub zasiedzenie. Sąd Rejonowy odrzucił wniosek o uwłaszczenie i oddalił wniosek o zasiedzenie. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie apelacyjne, a następnie umorzył je, uznając, że wniosek o podjęcie postępowania nie był skuteczny. Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania zaskarżyli postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące dopuszczalności zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji. Stwierdził, że mimo zmian w przepisach, które wyłączyły dopuszczalność zażalenia na postanowienia kończące postępowanie przez umorzenie, postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego powinno być zaskarżalne na zasadzie analogii do postanowienia o odrzuceniu apelacji. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał zażalenie Sądowi Okręgowemu w innym składzie do ponownego rozpoznania, aby ten ocenił, czy istniały podstawy do zawieszenia i odmowy podjęcia postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność zażalenia na postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego po zmianach w k.p.c. oraz interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i podjęcia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zmian w przepisach k.p.c. wprowadzonych w 2019 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego jest dopuszczalne na zasadzie analogii do przepisów dotyczących odrzucenia apelacji, w świetle zmian wprowadzonych ustawą nowelizującą z 2019 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego jest dopuszczalne na zasadzie analogii do art. 394^1 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo zmian w przepisach k.p.c. wyłączających dopuszczalność zażalenia na postanowienia kończące postępowanie przez umorzenie, postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego powinno być zaskarżalne. Podkreślono, że skutkiem uprawomocnienia się takiego postanowienia jest zamknięcie drogi do uzyskania orzeczenia sądu drugiej instancji, co jest porównywalne z odrzuceniem apelacji. Dlatego zastosowano analogię do przepisów dotyczących odrzucenia apelacji.

Czy pisma pełnomocnika apelujących z 4 maja 2020 r. stanowiły skuteczne wykonanie zarządzenia sądu i wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania apelacyjnego?

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że wniosek nie był skuteczny, ponieważ nie towarzyszyło mu usunięcie przeszkód do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w innym składzie w celu oceny tej kwestii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, lecz przekazał ją do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, wskazując, że ocena skuteczności wniosku o podjęcie postępowania i wykonania zarządzeń sądu należy do sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie zażalenia do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.C.osoba_fizycznawnioskodawczyni
S.C.osoba_fizycznauczestnik postępowania
H.S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania sprawy właściwemu sądowi.

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przekazania zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa dopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

u.u.w.g.r. art. 1

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w brzmieniu obowiązującym do 7 listopada 2019 r.

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 182 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zarządzeń sądu.

k.p.c. art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki prawomocności orzeczenia.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki prawomocności orzeczenia.

ustawa nowelizująca z 2019 r. art. 9 § 4

Ustawa o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Dotyczy oceny dopuszczalności zażalenia po wejściu w życie nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego jest dopuszczalne na zasadzie analogii do przepisów o odrzuceniu apelacji. • Skutki umorzenia postępowania apelacyjnego są porównywalne z odrzuceniem apelacji.

Godne uwagi sformułowania

przekazuje zażalenie Sądowi Okręgowemu w R. jako właściwemu do jego rozpoznania • dopuszczalność zażalenia podlega ocenie na podstawie przepisów obowiązujących po 7 listopada 2019 r. • Ustawodawca wyłączył zatem dopuszczalność zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie, jednak nie przez umorzenie postępowania w sprawie, a przez umorzenie postępowania apelacyjnego • te same okoliczności, które skłoniły ustawodawcę do zaliczenia postanowienia o odrzuceniu apelacji do kategorii zaskarżalnych przemawiają za zaskarżalnością postanowień o umorzeniu postępowania apelacyjnego

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Paweł Grzegorczyk

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia na postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego po zmianach w k.p.c. oraz interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i podjęcia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zmian w przepisach k.p.c. wprowadzonych w 2019 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy stosuje analogię do przepisów prawa procesowego.

Czy zażalenie na umorzenie apelacji jest możliwe? SN wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst