I CSK 3366/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r. w sprawie z powództwa S.R. i B.R. o zapłatę i ustalenie. Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, która rozstrzygnęła, że takie rozpoznanie ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności. Jednakże, ponieważ uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił również przesłankę potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości, analizując zarzuty skarżącego dotyczące art. 56 k.c., art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 385^1 § 1 i 2 k.c. oraz art. 385^2 k.c. w zw. z przepisami unijnymi. Sąd wskazał, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione, iż dopuszczalne jest żądanie ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy, nawet jeśli przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń, a także omówił kwestie związane z aneksem do umowy, klauzulami indeksacyjnymi i spreadowymi, powołując liczne orzeczenia Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd podkreślił, że powołane przez skarżącego okoliczności nie spełniają wymagań przesłanek przedsądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył bank kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, w szczególności w kontekście utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i TSUE.
Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu skargi kasacyjnej i oceny przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli miało miejsce po dacie podjęcia uchwały III PZP 6/22.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, która rozstrzygnęła, że takie rozpoznanie ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności. Jednakże, ponieważ uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność.
Czy istnieją poważne wątpliwości prawne lub rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wykładni przepisów art. 56 k.c., art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 385^1 § 1 i 2 k.c. oraz art. 385^2 k.c. w kontekście klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, w szczególności klauzul indeksacyjnych i spreadowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w tych kwestiach, wyjaśniając ich wykładnię w zgodzie z prawem unijnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące klauzul abuzywnych, klauzul indeksacyjnych, spreadowych, ryzyka walutowego, a także kwestii ustalenia nieistnienia stosunku kredytu i zarzutu zatrzymania. Stwierdzono, że zagadnienia te zostały już dostatecznie wyjaśnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.R. | osoba_fizyczna | powód |
| B.R. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385^2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Wystąpiła nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. • Oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. • Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni.
Skład orzekający
Karol Weitz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, w szczególności w kontekście utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu skargi kasacyjnej i oceny przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie szczegółowo omawia bogate i utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz TSUE dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, co jest niezwykle cenne dla praktyków prawa bankowego i konsumenckiego.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną banku: klauzule abuzywne w umowach kredytowych nadal pod ścisłą kontrolą.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.