I CSK 3130/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej koszty postępowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesionej przez pozwanego przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Skarżący argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a także nieważność postępowania. Przedstawione przez skarżącego pytania prawne dotyczyły przede wszystkim dopuszczalności eliminowania abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych, ich związku z prawem unijnym (Dyrektywa 93/13) i polskim (art. 3851 k.c.), a także konsekwencji stwierdzenia abuzywności dla dalszego bytu umowy. Sąd Najwyższy, powołując się na bogate orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że zagadnienia te zostały już wyjaśnione i nie zachodzi potrzeba dalszej wykładni. W szczególności, Sąd wskazał, że klauzule indeksacyjne określają główne świadczenie stron i mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie są jasne i precyzyjne. Eliminacja abuzywnych klauzul może prowadzić do nieważności umowy, jeśli zmienia jej istotę. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez sąd II instancji w składzie jednego sędziego na podstawie przepisów covidowych, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę SN III PZP 6/22, która stanowi, że takie orzeczenia wydane do 26 kwietnia 2023 r. nie powodują nieważności postępowania. Ponieważ zaskarżony wyrok został wydany przed tą datą, zarzut nieważności nie został uwzględniony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych oraz stosowania przepisów covidowych do składu sądów.
Dotyczy specyficznych zagadnień związanych z umowami kredytowymi indeksowanymi do walut obcych i interpretacją przepisów proceduralnych w kontekście pandemii.
Zagadnienia prawne (9)
Czy dopuszczalne jest wyeliminowanie przez strony charakteru niedozwolonego (abuzywność) postanowień umowy kredytu dotyczących indeksacji do kursu waluty obcej, odsyłających do Tabeli Kursów banku, poprzez zastąpienie lub uzupełnienie ich aneksem, dającymi możliwość korzystania przez kredytobiorcę z dowolnie wybranego kursu?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy norma zawarta w umowie kredytu indeksowanego do kursu waluty obcej, odsyłająca do tabeli kursowej banku, podlega kontroli z punktu widzenia przesłanek abuzywności, czy też kontrola taka jest wyłączona na mocy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 93/13 z uwagi na oparcie publikowania kursów na ustawowej podstawie prawnej (art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego)?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy określenie niedozwolone postanowienia umowne (art. 3851 § 1 i 2 k.c.) dotyczy określonych przez strony norm postępowania, czy też wyodrębnionych fragmentów tekstu umowy, i czy dopuszczalne jest wyeliminowanie całości kwestionowanych jednostek redakcyjnych, gdy stwierdzono abuzywność tylko części?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy w sytuacji, gdy konsument został poinformowany o ryzykach kursowych i potwierdził ich akceptację, klauzule obciążające go ryzykiem kursowym mają charakter jednoznaczny i nie stanowią postanowień niedozwolonych?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy norma dotycząca odesłania do źródła pochodzenia kursu walutowego (klauzula spreadu) stanowi normę regulującą główne świadczenia stron w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. i należy do essentialia negotii umowy kredytu?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy stwierdzenie niezwiązania konsumenta klauzulą spreadu skutkuje niezwiązaniem go klauzulą ryzyka, co prowadzi do upadku umowy?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy wykładnia, że niezwiązanie stron klauzulą spreadu skutkuje niezwiązaniem klauzulą ryzyka i przekształceniem umowy w kredyt złotowy, jest zgodna z zasadami Konstytucji i prawa UE?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy stwierdzenie niezwiązania konsumenta klauzulą spreadu, przy jednoczesnym związaniu klauzulą ryzyka, skutkuje koniecznością wykładni z pominięciem klauzuli spreadu i wykorzystaniem przepisów dyspozytywnych (art. 358 § 2 k.c. lub art. 24 ust. 3 ustawy o NBP)?
Odpowiedź sądu
Nie, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance nie było wystarczające, gdyż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego, w tym dotyczące głównych świadczeń stron i ich przejrzystości.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku orzeczeń wydanych do 26 kwietnia 2023 r. nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę SN III PZP 6/22, która stanowi, że wykładnia prawa przyjęta w uchwale obowiązuje od dnia jej podjęcia. Oznacza to, że orzeczenia wydane w określonym składzie do 26 kwietnia 2023 r. nie mogą stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| [...] spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 3989 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 3851 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (abuzywność).
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
ustawa o COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący składu sądu w okresie pandemii.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 3851 § § 2
Kodeks cywilny
Konsekwencje stwierdzenia abuzywności.
k.c. art. 1 § ust. 2
Kodeks cywilny
Wyłączenie kontroli niektórych warunków umownych.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przeliczeń walutowych.
ustawa o NBP art. 24 § ust. 3
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
Przepis dotyczący kursów walutowych.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ogólny dotyczący składu sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez skarżącego przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Uznanie, że zagadnienia prawne podniesione przez skarżącego zostały już wyjaśnione w orzecznictwie. • Odrzucenie zarzutu nieważności postępowania z powodu składu sądu II instancji w świetle uchwały SN III PZP 6/22.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. • Potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Nieważność postępowania z powodu składu sądu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Przez istotne zagadnienie prawne należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. • Klauzule kształtujące mechanizm indeksacji [...] określają główne świadczenie kredytobiorcy. • Abuzywne klauzule indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy. • Wydanie orzeczenia przez sąd drugiej instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 w okresie do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.
Skład orzekający
Marcin Trzebiatowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych oraz stosowania przepisów covidowych do składu sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zagadnień związanych z umowami kredytowymi indeksowanymi do walut obcych i interpretacją przepisów proceduralnych w kontekście pandemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul w umowach kredytowych, co jest nadal aktualne dla wielu konsumentów. Dodatkowo, porusza kwestię proceduralną związaną z przepisami covidowymi.
“Sąd Najwyższy: Czy aneks do umowy kredytowej może zniwelować abuzywność klauzul? Wyjaśniamy.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.