I CSK 1527/25Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej kredyt frankowy 65
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu ustalający nieważność umowy kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego i zasądzający od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 188 984,96 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji i wyznaczania kursów walut za niedozwolone (abuzywne), ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione i nie były sformułowane w sposób jednoznaczny. Sąd drugiej instancji stwierdził, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień umowa nie może być dalej wykonywana, a polskie prawo nie przewiduje przepisu zastępczego, co skutkuje nieważnością umowy. Świadczenia spełnione przez kredytobiorców uznano za nienależne, a im przysługuje roszczenie o ich zwrot. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc szereg zagadnień prawnych dotyczących możliwości ustalenia treści umowy po usunięciu klauzul abuzywnych, stosowania przepisów dyspozytywnych oraz oceny stanu prawnego. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania klauzuli kursowej za abuzywną, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący musiałby zakwestionować tezę o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych lub zakwalifikowaniu umowy jako kredytu denominowanego. Odmówiono również uwzględnienia zarzutów banku dotyczących odsetek za okres przed potwierdzeniem przez kredytobiorcę woli upadku umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej uchwał pełnego składu Izby Cywilnej SN oraz utrwalenie linii orzeczniczej dotyczącej skutków abuzywności klauzul kursowych w umowach kredytów frankowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego dopuszczalne jest ustalenie treści umowy w zakresie, który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie przepisów k.c. lub innych przepisów prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce abuzywnego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania klauzuli kursowej za abuzywną, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie, co uniemożliwia przyjęcie skargi kasacyjnej.
Czy w przypadku niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) podniosła tę tezę do rangi zasady prawnej, co wiąże w niniejszej sprawie.
Czy bank pozostaje w opóźnieniu wobec kredytobiorcy co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej w oparciu o przepisy o postanowieniach abuzywnych, i czy dopuszczalne jest naliczanie odsetek za opóźnienie za okres do chwili złożenia przez kredytobiorcę oświadczenia o woli utrzymania umowy w mocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma podstaw do pozbawienia kredytobiorcy odsetek za okres przed potwierdzeniem przez kredytobiorcę woli upadku umowy. Roszczenie konsumenta o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń staje się wymagalne zgodnie z art. 455 k.c.
Uzasadnienie
Artykuł 3851 § 1 k.c. nie ustanawia wyjątków od zasady z art. 455 k.c., ponieważ reguluje inne zagadnienie – przesłanki uznania postanowienia umowy za niedozwolone i skutek prawny takiego uznania. Nie odnosi się do terminu spełnienia świadczeń powstających na skutek nieważności postanowienia umowy lub całej umowy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.S. | osoba_fizyczna | powód |
| B.S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przesłanek uznania postanowienia umowy za niedozwolone i skutku prawnego takiego uznania w postaci niezwiązania konsumenta tym postanowieniem.
k.p.c. art. 398⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
u.s.n. art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy mocy wiążącej uchwał pełnego składu Izby Cywilnej SN.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków nieważności czynności prawnej jako świadczenia nienależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnego wzbogacenia.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy zastąpienia postanowienia umowy przepisem prawa.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wartości waluty obcej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu spełnienia świadczenia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) stanowi zasadę prawną, która wiąże w niniejszej sprawie i uniemożliwia przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wyklucza trwanie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące możliwości ustalenia treści umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego na podstawie przepisów k.c. lub innych przepisów prawa. • Argumenty banku dotyczące stanu prawnego z dnia zawarcia umowy, dnia powstania sporu czy dnia orzekania. • Argumenty banku dotyczące automatycznej substytucji normą dyspozytywną, jeśli umowa bez abuzywnego postanowienia nie może obowiązywać. • Argumenty banku dotyczące stosowania art. 358 § 2 k.c. jako przepisu dyspozytywnego zastępującego abuzywną klauzulę kursową. • Argumenty banku dotyczące badania celu dyrektywy 93/13 przy rozważaniu unieważnienia umowy. • Argumenty banku dotyczące opóźnienia banku i naliczania odsetek za okres przed potwierdzeniem przez kredytobiorcę woli upadku umowy.
Godne uwagi sformułowania
w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów • w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie • Nie ma podstaw do pozbawienia kredytobiorcy odsetek za okres przed potwierdzaniem przez kredytobiorcę woli upadku umowy.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej uchwał pełnego składu Izby Cywilnej SN oraz utrwalenie linii orzeczniczej dotyczącej skutków abuzywności klauzul kursowych w umowach kredytów frankowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego dla wielu konsumentów problemu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w tym zakresie, co ma duże znaczenie praktyczne.
“Sąd Najwyższy nie daje szans bankom w sporach o kredyty frankowe – kluczowa uchwała SN potwierdzona!”
Dane finansowe
WPS: 188 984,96 PLN
zwrot świadczenia nienależnego: 188 984,96 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.