I CSK 1527/25

I CSK 1527/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
7 października 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Dariusz Pawłyszcze 
  
na posiedzeniu niejawnym 7 października 2026 r. w Warszawie 
w sprawie z powództwa J.S. i B.S. 
przeciwko  Bank S.A. w W. 
o ustalenie i zapłatę, 
na skutek skargi kasacyjnej Bank S.A. w W. 
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 19 grudnia 2024 r., I ACa 1005/22, 
  
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
  
(G.G.)  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

I CSK 1527/25 
2 
 
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem z 24 czerwca 2021 r., XVIII C 315/19, Sąd Okręgowy w Poznaniu 
ustalił nieważność umowy kredytu i zasądził od pozwanego banku na rzecz 
powodowych kredytobiorców 188 984,96 zł z odsetkami oraz oddalił powództwo 
w pozostałym zakresie. 
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił 
apelację banku.  
Sąd drugiej instancji ustalił, że 31 grudnia 2004 roku powodowie zawarli 
z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu w wysokości 540 000 
zł, denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF), na okres 240 miesięcy. 
W umowie określono, że wysokość transzy kredytu w CHF zostanie określona 
według kursu kupna CHF zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu 
wypłaty transzy kredytu. O wysokości wykorzystanego kredytu CHF, wysokości 
odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo - odsetkowych w wyżej 
wymienionej walucie bank miał informować kredytobiorców w terminie 7 dni od dnia 
całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych w umowie. Każda 
transza kredytu była wypłacana w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu na CHF 
według kursu kupna obowiązującego w banku w dniu wykorzystania danej transzy. 
Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona została w CHF, a ich spłata 
następować miała w złotych po uprzednim przeliczeniu rat i należnych odsetek 
według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w 
banku w dniu spłaty. Od 31 stycznia 2005 r. do 12 października 2020 r. kredytobiorcy 
uiścili na rzecz banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych 688 784,96 zł.  
Sąd drugiej instancji uznał, że postanowienia umowy nie były indywidualnie 
uzgodnione, gdyż swoboda kredytobiorców sprowadzała się do określenia kwoty 
potrzebnego im kredytu i jego przeznaczenia. Treść umowy została przygotowana 
jednostronnie przez bank, co stwarza domniemanie faktyczne, iż brak było tu 
jakichkolwiek 
indywidualnych 
negocjacji. 
Umowa 
zawiera 
postanowienia 
wprowadzające mechanizm indeksacji i wyznaczające kursy walut, które określają 
główne świadczenia stron, jednak te postanowienia nie zostały sformułowane w 
sposób jednoznaczny. Instytucje finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom 

I CSK 1527/25 
3 
 
informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji, 
tymczasem bank nie udowodnił, że zrealizował ciążący na nim obowiązek 
informacyjny. 
Sąd Apelacyjny ocenił, że postanowienia umowy odwołujące się w zakresie 
ustalania kursu waluty CHF do wewnętrznych tabel kursów banku są niedozwolone. 
Usunięcie abuzywnych postanowień z umowy skutkuje brakiem możliwości ustalenia 
kursu wymiany i oprocentowania, a w konsekwencji brakiem możliwości 
wykonywania umowy w obowiązującym dotychczas kształcie. Łącząca strony 
umowa, po wyeliminowaniu z niej postanowień niedozwolonych, które określają 
główne świadczenia stron i są elementami przedmiotowo istotnymi umowy 
kredytowej, nie może być w dalszym ciągu wykonywana, zaś w polskim systemie 
prawnym nie ma przepisu, który nadawałby się do uzupełnienia luki powstałej 
wskutek eliminacji abuzywnego postanowienia wprowadzającego do umowy 
klauzulę indeksacyjną. Wobec uznania umowy za nieważną, świadczenia spełnione 
przez kredytobiorców na postawie tej umowy są nienależne. Kredytobiorcom 
przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych, jako świadczenia 
nienależnego (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w 
jakim zakresie są dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty 
kredytu.  
Bank wprawdzie podniósł zarzut potrącenia jednak nie wykazał, by jego 
roszczenie przedstawione do potrącenia było wymagalne. Brak też podstaw do 
uwzględnienia zarzutu zatrzymania, gdyż umowa kredytu nie jest umową wzajemną. 
Pozwany bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł 
o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na następujące zagadnienia prawne: 
1. czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu 
postanowienia abuzywnego, tj. na etapie, poprzedzającym etap zastępowania 
postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, dopuszczalne jest ustalenie 
treści umowy (stosunku prawnego) w zakresie, który był regulowany przez abuzywną 
normę, na podstawie art. 65 § 1 i 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo 
wekslowe lub art. 56 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze wskazanymi 
w przypisie kilkudziesięcioma przepisami, z których na zasadzie analogii iuris lub 
analogii legis wynika, że w polskim prawie obowiązuje generalna norma, zgodnie z 
którą wartość waluty obcej określa się według kursu średniego NBP. 

I CSK 1527/25 
4 
 
2. czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu indeksowanego 
do franka szwajcarskiego, po usunięciu postanowienia abuzywnego zgodnie 
z prawem krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z dnia zawarcia umowy, 
dnia powstania sporu czy dnia orzekania. 
3. czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego 
do franka szwajcarskiego nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej jego 
substytucji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych 
zapewnia doprowadzenie do sytuacji jaka miałby miejsce, gdyby umowa nie 
zawierała tego abuzywnego postanowienia. 
4. czy art. 358 § 2 k.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który 
znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej Klauzuli 
Kursowej określającej sposób ustalenia kursu franka szwajcarskiego, na potrzeby 
operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie kredytu. 
5. czy rozważając unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty 
obcej na skutek uznania, że postanowienia odsyłające do tabeli kursów (klauzula 
kursowa) mają charakter niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie 
oświadczenie kredytobiorcy, czy badać również, czy określone rozstrzygnięcie 
prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy 93/13. 
6. 
czy 
w 
przypadku 
orzeczenia 
bezskuteczności 
umowy 
kredytu 
indeksowanego do waluty obcej w oparciu o przepisy o postanowieniach 
abuzywnych (art. 3851 k.c. i n.) bank pozostaje w opóźnieniu wobec kredytobiorcy co 
do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu umowy w okresie przed złożeniem przez 
Kredytobiorcę, po pouczeniu przez Sąd, oświadczenia w przedmiocie woli 
utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności postanowień umownych a w 
konsekwencji czy dopuszczalne jest naliczanie odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 
k.c.) za okres do chwili złożenia przez prawidłowo poinformowanego o skutkach 
bezskuteczności umowy Kredytobiorcę oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania 
umowy w mocy. 
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 
pozwany bank wskazał również, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni art. 3851 
§ 1 i 2 k.c. wywołujących rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego, 
dotyczące tego, które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu 
indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne, w przypadku stwierdzenia 

I CSK 1527/25 
5 
 
przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego narusza 
rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami: czy abuzywna 
jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa określająca sposób ustalenia wartości 
franka szwajcarskiego, czy też wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji 
kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego stanowiąca, że 
wysokość zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej na przestrzeni 
obowiązywania umowy wartości waluty obcej. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Bank nie objął wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania zagadnienia 
abuzywności postanowień umowy przewidujących dokonywanie przeliczeń złotych 
na CHF i odwrotnie kursami ustalanymi jednostronnie przez bank. Natomiast 
uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do 
rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż: 
1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub 
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi 
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie 
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób 
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów; 
2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej 
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także 
w pozostałym zakresie. 
Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają 
przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po 
usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku o 
przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu 
drugiej 
instancji 
o 
nieuczciwym 
charakterze 
przeliczników 
walutowych 
ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu 
denominowanego w walucie obcej. 
Nie ma podstaw do pozbawienia kredytobiorcy odsetek za okres przed 
potwierdzeniem przez kredytobiorcę woli upadku umowy. Możliwość przywrócenia 
mocy prawnej niedozwolonemu postanowieniu umowy oświadczeniem konsumenta, 

I CSK 1527/25 
6 
 
ze skutkiem ex tunc, nie pozbawia wymagalności roszczenia konsumenta o zwrot 
nienależenie spełnionych świadczeń. Jeżeli konsument żąda od przedsiębiorcy 
świadczenia z powołaniem się na niedozwolony charakter niektórych postanowień 
umowy, to dostatecznie wyraża swoje stanowisko co ważności umowy lub jej części, 
a jego roszczenie staje się wymagalne zgodnie z art. 455 k.c., tj. z upływem czasu 
koniecznego do oceny przez przedsiębiorcę zasadności żądania zapłaty. Artykuł 
3851 § 1 k.c. nie ustanawia wyjątków od zasady z art. 455 k.c., ponieważ reguluje 
inne zagadnienie – przesłanki uznania postanowienia umowy za niedozwolone i 
skutek prawny takiego uznania w postaci niezwiązania konsumenta tym 
postanowieniem; nie odnosi się do terminu spełnienia świadczeń powstających na 
skutek nieważności postanowienia umowy lub całej umowy. 
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. 
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
  
  
(G.G.) 
[SOP]