I CSK 1275/25Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej banku abuzywność kredytu CHF 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Banku w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim ustalający nieważność umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego i zasądzający od banku zwrot zapłaconych rat. Sąd Apelacyjny uznał klauzule indeksacyjne za abuzywne, ponieważ nie zostały sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a kredytobiorcy nie zostali odpowiednio poinformowani o ryzyku kursowym. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek banku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że bank nie objął wnioskiem zagadnienia abuzywności postanowień umowy przewidujących przeliczenia złotych na CHF i odwrotnie kursami ustalonymi jednostronnie przez bank. Powołał się na uchwałę całego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), zgodnie z którą w przypadku uznania klauzuli walutowej za niedozwoloną, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Wobec tego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądzając jednocześnie od banku na rzecz syndyka masy upadłości koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich nieważności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ukształtowanej przez uchwałę III CZP 25/22 SN, która ma zastosowanie do podobnych spraw.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych w umowie kredytu indeksowanego kursem waluty obcej za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 25/22, która stanowi, że w przypadku uznania klauzuli walutowej za niedozwoloną, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale całego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która wiąże w niniejszej sprawie. Uchwała ta wyklucza istnienie stosunku prawnego po usunięciu z umowy kredytu indeksowanego źródła kursu walutowego.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i przyjęcia upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to rozstrzygnięte wprost, ale uchwała III CZP 25/22 sugeruje, że brak jest podstawy prawnej do zastąpienia abuzywnej klauzuli innym mechanizmem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała III CZP 25/22 uniemożliwia przyjęcie skargi kasacyjnej w oparciu o podniesione przez bank zagadnienia, gdyż wyklucza istnienie stosunku prawnego po usunięciu z umowy kredytu indeksowanego źródła kursu walutowego.
Czy przedumowny obowiązek informacyjny wobec konsumenta stanowi element postanowienia umownego, w związku z czym ewentualny brak wypełnienia takiego obowiązku może podlegać badaniu jako samodzielna przesłanka abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie jest to istotne zagadnienie prawne, gdyż sam mechanizm ustalania kursów waluty na podstawie tabel kursowych banku w sposób oczywisty narusza rażąco interesy konsumenta i skutkuje nieważnością umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia obowiązku informacyjnego nie jest istotna, ponieważ mechanizm ustalania kursów waluty jest sam w sobie abuzywny.
Czy w sytuacji, gdy kredytobiorcy przysługuje roszczenie o zapłatę, ma on interes prawny do wytoczenia powództwa wyłącznie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopóki nieważna umowa nie zostanie wykonana w całości lub z innych przyczyn nie przestanie wiązać, strona umowy ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku kredytu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w praktyce orzeczniczej przyjęło się orzekanie o ważności umowy rozumianej jako skrótowe określenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, a strona ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy niezależnie od roszczeń związanych z wykonaną częścią.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.J. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości Ł.C. | inne | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1 zdanie drugie
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu dotyczące indeksacji mogą być uznane za abuzywne, o ile nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) nie wiążą konsumenta.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Roszczenie kredytobiorców o zwrot spełnionego świadczenia było zasadne w świetle nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych.
k.p.c. art. 398⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Nie jest istotnym zagadnieniem prawnym kwestia interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, gdy przysługuje roszczenie o zapłatę.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
pr.bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Wspomniane w kontekście możliwości spłaty kredytu w walucie obcej, ale bez wpływu na ocenę abuzywności klauzul.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Dla stosowania art. 385¹ k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez bank obowiązku informacyjnego i stosowanie abuzywnych klauzul indeksacyjnych. • Nieważność umowy kredytu w całości z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych, zgodnie z uchwałą III CZP 25/22 SN.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące potrzeby wykładni przepisów i wystąpienia istotnych zagadnień prawnych, które nie zostały uwzględnione przez SN.
Godne uwagi sformułowania
uchwałą całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy... • powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej w oparciu o powyższe podstawy, gdyż wykluczają istnienie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy kredytu indeksowanego źródła kursu walutowego. • już sam mechanizm ustalania kursów waluty na podstawie tabel kursowych banku w sposób oczywisty narusza rażąco jego interesy i skutkuje nieważnością umowy.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich nieważności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ukształtowanej przez uchwałę III CZP 25/22 SN, która ma zastosowanie do podobnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w kwestii abuzywności klauzul indeksacyjnych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Sąd Najwyższy nie daje bankom szans w sprawach kredytów CHF: klauzule indeksacyjne nadal abuzywne!”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.