I CSK 1275/25

I CSK 1275/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
7 października 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Dariusz Pawłyszcze 
  
na posiedzeniu niejawnym 7 października 2026 r. w Warszawie 
w sprawie z powództwa P.J. i syndyka masy upadłości Ł.C. 
przeciwko Bank w W. 
o ustalenie i zapłatę, 
na skutek skargi kasacyjnej  Bank w W. 
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 5 grudnia 2024 r., I ACa 790/24, 
  
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 
2. zasądza od  Bank w W. na rzecz syndyka masy upadłości 
Ł.C. 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania 
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za 
opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego 
postanowienia zobowiązanemu. 
  
(G.G.)  
  
 
 
 
 
 
 
 
UZASADNIENIE 

I CSK 1275/25 
2 
 
 
Wyrokiem z 12 grudnia 2023 r., I C 1494/22, Sąd Okręgowy w Gorzowie 
Wielkopolskim ustalił nieważność umowy kredytu oraz zasądził od banku na rzecz 
powodowych kredytobiorców 16 538,19 zł i 17 255,79 franków szwajcarskich (CHF) 
z odsetkami tytułem zwrotu zapłaconych rat kredytu.  
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Szczecinie 
oddalił apelację banku. 
Sąd drugiej instancji ustalił, że 27 stycznia 2010 r. powodowie zawarli 
z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu w wysokości 153 000 
zł, indeksowanego do franka szwajcarskiego, podlegającego spłacie w 360 
miesięcznych ratach. Zgodnie z regulaminem kredyt indeksowany do waluty obcej 
jest oprocentowany według stopy procentowej opartej na stopie referencyjnej 
dotyczącej waluty innej niż złoty, a wypłata i spłata odbywa się w złotych, w oparciu 
o kurs waluty obcej według tabeli banku. Strony 5 listopada 2012 r. zawarły aneks, 
w którym postanowiono, że spłata udzielonego kredytu może następować w CHF. 
Kredytobiorcy rozwiedli się w 2015 r., ale nadal spłacali kredyt. W wykonaniu umowy 
uiścili na rzecz banku w sumie 33 076,39 zł, natomiast od 30 listopada 2012 r. do 23 
sierpnia 2022 r. uiścili 34 511,58 CHF tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych.  
Postanowieniem z 15 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto 
w Poznaniu ogłosił upadłość kredytobiorcy. Sąd Apelacyjny w Szczecinie 
postanowieniem z 1 października 2024 r. zawiesił postępowania w sprawie 
z powództwa kredytobiorcy, wezwał do udziału w sprawie syndyka masy upadłości 
i podjął postępowanie z udziałem syndyka. 
Sąd drugiej instancji uznał, że postanowienia umowy kredytu dotyczące 
indeksacji mogą być uznane za abuzywne, o ile nie zostały sformułowane w sposób 
jednoznaczny (art. 3851 § 1 zdanie drugie k.c.), czyli nie zostały wyrażone prostym 
i zrozumiałym językiem. Brak jest podstaw, aby uznać, że klauzule waloryzacyjne 
zostały wyrażone w umowie kredytu w sposób jasny i precyzyjny. Przede wszystkim 
kredytobiorcy, jako konsumenci nie zostali przed zawarciem umowy poinformowani 
przez przedsiębiorcę o ryzyku kursowym w sposób, który mógłby uzasadniać 
przyjęcie, że główne świadczenie zostało sformułowane w sposób jednoznaczny. 
Bez znaczenia jest fakt złożenia przez kredytobiorców oświadczenia, iż są świadomi 
ryzyka kursowego, związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do 

I CSK 1275/25 
3 
 
złotego, w całym okresie kredytowania i akceptuje to ryzyko. Formalne 
poinformowanie strony powodowej o ryzyku kursowym nie jest wystarczające dla 
uznania postanowień umowy dotyczących mechanizmu indeksacji za transparentne. 
Skutkiem zawarcia w umowie klauzul indeksacyjnych jest ryzyko kursowe, 
ponoszone przez obie strony umowy, przy czym ryzyko ponoszone przez 
przedsiębiorcę jest ograniczone, zaś ryzyko konsumenta nie jest niczym 
ograniczone. Sąd drugiej instancji nadmienił, że za niedozwolone postanowienia 
umowne należy uznać te klauzule zawarte w umowie z konsumentem, które 
uzależniają wysokość sumy, w jakiej kredyt ma być wypłacony i zwrócony, od decyzji 
tylko jednej ze stron, w dodatku strony silniejszej.  
Wobec konkluzji, że umowa kredytu zawierająca abuzywne klauzule 
obejmujące główne świadczenia stron jako nieważna (bezskuteczna) ex lege nie 
wiąże stron ze skutkiem ex tunc, roszczenie kredytobiorców o zwrot spełnionego 
świadczenia było zasadne w świetle art. 410 k.c. 
Pozwany bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze 
względu na potrzebę wykładni: 
1. art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, art. 65 , 354, 358 § 2, art. 3851 
§ 1 i 2 i art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 3 pr.bank.; 
2. art. 189 k.p.c.; 
oraz wystąpienie w sprawie istotnych zagadnień prawnych tj. 
1. czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych 
w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych, 
nieokreślających głównego przedmiotu umowy, za niedozwolone (nieuczciwe) 
warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro 
klauzule ryzyka walutowego, określające - zgodnie z jednolitym orzecznictwem 
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - główny przedmiot tej umowy, nie 
stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych; 
2. czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych 
w umowie o kredyt indeksowany do waluty obcej klauzul odnoszących się do 
indeksacji kredytu kursem waluty obcej za niedozwolone (nieuczciwe) warunki 
umowne i w konsekwencji przyjęcia upadku umowy, jako konsekwencji 
wyeliminowania z niej mechanizmu indeksacji, kierując się zasadą utrzymania 

I CSK 1275/25 
4 
 
umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat przywrócenia sytuacji prawnej i 
faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w przypadku braku nieuczciwych 
warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie się, jako do podstawy dla 
określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej, 
do stawki referencyjnej WIBOR; 
3. 
czy 
wobec 
umożliwienia 
kredytobiorcom 
posiadającym 
kredyty 
denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania 
spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub 
częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie art. 69 ust. 3 
pr.bank., wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego ustawodawcy, 
uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub indeksowane do waluty 
innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich; 
4. czy przedumowny obowiązek informacyjny wobec konsumenta stanowi 
element postanowienia umownego, w związku z czym ewentualny brak wypełnienia 
takiego obowiązku może podlegać badaniu jako samodzielna przesłanka 
abuzywności. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Bank nie objął wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania zagadnienia 
abuzywności postanowień umowy przewidujących dokonywanie przeliczeń złotych 
na CHF i odwrotnie kursami ustalanymi jednostronnie przez bank. Natomiast 
uchwałą całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi 
zasady prawnej podniesiono tezy: 
1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub 
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi 
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie 
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób 
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów; 
2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej 
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także 
w pozostałym zakresie. 

I CSK 1275/25 
5 
 
Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają 
przyjęcie skargi kasacyjnej w oparciu o powyższe podstawy, gdyż wykluczają 
istnienie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy kredytu indeksowanego 
źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku o przyjęcie skargi do 
rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu drugiej instancji 
o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych ustanowionych w umowie lub 
zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej. 
Należy przy tym zaznaczyć, że na podstawie art. 3852 k.c. dla stosowania 
art. 3851 k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy (uchwały w składzie 7 sędziów SN 
z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, z 7 maja 2021 r., 
III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56), a nie ewentualne, późniejsze zmiany 
nieważnej umowy lub stanu prawnego (jak wejście w życie art. 69 ust. 3 pr.bank.), 
chyba że przepisy przejściowe stanowiłyby o sanowaniu nieważnych umów. 
Wykładni nie wymaga art. 189 k.p.c. co do tego, czy w sytuacji, gdy 
kredytobiorcy przysługuje roszczenie o zapłatę, ma on interes prawny do wytoczenia 
powództwa wyłącznie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego. Wprawdzie 
art. 189 k.p.c. nie może być podstawą ustalenia nieważności umowy, gdyż 
nieważność umowy jest jedynie przesłanką rozstrzygnięcia o innych żądaniach, 
w tym o żądaniu ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku kredytu. Jednak 
w praktyce orzeczniczej przyjęło się orzekanie o ważności umowy rozumianej jako 
skrótowe określenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego mającego powstać 
na mocy spornej umowy. Przy tym dopóki nieważna umowa nie zostanie wykonana 
w całości lub z innych przyczyn nie przestanie wiązać, strona umowy ma interes 
prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku kredytu, tj. nieważności umowy kreującej 
ten stosunek, niezależnie od roszczeń powstałych w związku z wykonaną częścią 
umowy. 
Nie jest istotnym zagadnieniem prawnym kwestia obowiązku informacyjnego 
banku wobec konsumenta, gdyż już sam mechanizm ustalania kursów waluty na 
podstawie tabel kursowych banku w sposób oczywisty narusza rażąco jego interesy 
i skutkuje nieważnością umowy. 
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. 
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 

I CSK 1275/25 
6 
 
Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. syndykowi masy upadłości kredytobiorcy 
przysługuje od skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę 
kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio 
§ 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych. 
 
  
  
(G.G.) 
[SOP]