Orzeczenie · 2018-11-27

I CA 422/18

Sąd

Sąd Okręgowy w Suwałkach

Miejsce

Suwałki

Data

2018-11-27

SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy

hipotekazabezpieczenie wierzytelnościodpowiedzialność rzeczowaograniczenie odpowiedzialnościnieruchomośćpożyczkakoszty procesuapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód B. G. wystąpił z pozwem o zapłatę kwoty 19.999,99 zł od pozwanej U. W., wskazując, że zabezpieczeniem pożyczki udzielonej jej mężowi A. W. była hipoteka ustanowiona na nieruchomości stanowiącej ich współwłasność. Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 15 czerwca 2018 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 19.999,99 zł z odsetkami, zastrzegając pozwanej prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do jej udziału w nieruchomości obciążonej hipoteką. Pozwana złożyła apelację od wyroku oraz zażalenie na postanowienia dotyczące kosztów i rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzucała m.in. naruszenie art. 319 kpc poprzez sposób ograniczenia odpowiedzialności oraz naruszenie przepisów o kosztach procesu. Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając sprawę, oddalił zarówno apelację, jak i zażalenie. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 319 kpc, zastrzegając pozwanej prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności w postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślono, że sąd nie jest zobowiązany do precyzowania w wyroku konkretnych przedmiotów czy wartości, z których dłużnik ponosi odpowiedzialność, a kwestie te podlegają weryfikacji na etapie egzekucji. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące kosztów procesu, wskazując, że pozwana nie dała podstaw do zastosowania art. 102 kpc, a rygor natychmiastowej wykonalności został nadany prawidłowo, gdyż powództwo zostało uznane przez pozwaną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 319 kpc dotyczącego ograniczenia odpowiedzialności dłużnika rzeczowego w wyroku oraz zasady ustalania kosztów procesu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia odpowiedzialności do nieruchomości obciążonej hipoteką.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd w wyroku zasądzającym powództwo powinien precyzyjnie określić zakres ograniczenia odpowiedzialności pozwanego (dłużnika rzeczowego) poprzez wskazanie konkretnych przedmiotów majątkowych lub ich wartości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest zobowiązany do precyzowania w wyroku konkretnych przedmiotów majątkowych ani ich wartości, z których dłużnik ponosi odpowiedzialność. Powinien jedynie zastrzec pozwanemu prawo powoływania się na przysługujące mu ograniczenia w toku postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 319 kpc wyłącza możliwość sprecyzowania przez sąd w orzeczeniu przedmiotów, z których dłużnik ponosi odpowiedzialność lub ich wartości, lecz stanowi klauzulę umożliwiającą na etapie postępowania wykonawczego zweryfikowanie rzeczywistego zakresu w jakim dłużnik jest zobowiązany spełnić świadczenie. Ocena zakresu odpowiedzialności następuje na podstawie przepisów materialnoprawnych.

Czy ustne oświadczenie o rozszerzeniu powództwa złożone na rozprawie jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustne oświadczenie o rozszerzeniu powództwa złożone na rozprawie jest nieskuteczne wobec treści art. 193 § 2(1) kpc.

Uzasadnienie

Sąd nie mógł orzec o rozszerzonym żądaniu, ponieważ ustne rozszerzenie powództwa jest niedopuszczalne.

Czy w przypadku uznania powództwa przez pozwanego, sąd ma obowiązek nadać wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd obligatoryjnie nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza roszczenie uznane przez pozwanego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 333 § 1 pkt 2 kpc, sąd z urzędu obligatoryjnie nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza roszczenie uznane przez pozwanego.

Czy pozwana, która uznała powództwo co do zasady i wskazała jedynie na podstawy ograniczenia swojej odpowiedzialności, może domagać się zastosowania art. 102 kpc (szczególnie uzasadnione wypadki) w zakresie kosztów procesu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama trudna sytuacja ekonomiczna nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 102 kpc, a pozwana miała możliwość uniknięcia sporu sądowego.

Uzasadnienie

Art. 102 kpc chroni w wypadkach 'szczególnie uzasadnionych'. Pozwana miała możliwość uniknięcia sporu sądowego, a jej postawa nie uzasadnia zastosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji i zażalenia

Strona wygrywająca

B. G.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
B. G.	osoba_fizyczna	powód
U. W.	osoba_fizyczna	pozwana
A. W.	osoba_fizyczna	pożyczkobiorca
M-windykacja Sp. z o.o.	spółka	pełnomocnik powoda
adw. K. S.	osoba_fizyczna	pełnomocnik pozwanej

Przepisy (8)

Główne

u.k.w.h. art. 65 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

k.p.c. art. 319

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych, albo do wysokości ich wartości, sąd może nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 333 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza roszczenie uznane za uzasadnione w całości lub w części przez pozwanego, choćby nie było podstaw do wydania nakazu zapłaty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 193 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozszerzenie powództwa może nastąpić przez piśmienne oświadczenie złożone stronie przeciwnej lub ustnie na rozprawie.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 319 kpc przez Sąd Rejonowy poprzez zastrzeżenie pozwanej prawa do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności w postępowaniu egzekucyjnym. • Nieskuteczność ustnego rozszerzenia powództwa. • Obowiązek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku uznania powództwa przez pozwanego. • Brak podstaw do zastosowania art. 102 kpc w zakresie kosztów procesu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 319 kpc poprzez sposób ograniczenia odpowiedzialności pozwanej. • Zarzut naruszenia przepisów o kosztach procesu (art. 98 kpc zamiast art. 102 kpc). • Zarzut wadliwego zastosowania art. 333 § 1 pkt 2 kpc (rygor natychmiastowej wykonalności).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja i zażalenie okazały się bezzasadne. • Nietrafnie zarzuciła pozwana, iż w wyroku Sąd obowiązany był określić zakres odpowiedzialności pozwanej przez wskazanie konkretnego przedmiotu z którego ma być prowadzona egzekucja. • Istota art. 319 KPC polega na zwolnieniu sądu od konieczności ustalania w postępowaniu rozpoznawczym składu masy majątkowej, z której albo do wartości której pozwany ponosi odpowiedzialność. • Sama trudna sytuacje ekonomiczna nie stanowi wystarczającej podstawy do stosowania powołanej regulacji prawnej [art. 102 kpc].

Skład orzekający

Mirosław Krzysztof Derda

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Iwona Cembrowicz

sędzia

Izabela Sadłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 319 kpc dotyczącego ograniczenia odpowiedzialności dłużnika rzeczowego w wyroku oraz zasady ustalania kosztów procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia odpowiedzialności do nieruchomości obciążonej hipoteką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności dłużnika rzeczowego i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

“Jak ograniczyć odpowiedzialność za dług zabezpieczony hipoteką? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 19 999,99 PLN

zapłata: 19 999,99 PLN

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 1800 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników