Orzeczenie · 2023-02-16

I CA 398/22

Sąd

Sąd Okręgowy w Suwałkach

Miejsce

Suwałki

Data

2023-02-16

SAOSnieruchomościograniczenie prawa własnościŚredniaokręgowy

nieruchomościksięgi wieczysteprawo własnościinwestycjegazociągograniczenie korzystaniadecyzja administracyjnainteres publiczny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewoda (...) wystąpił o wpis w księdze wieczystej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z budową gazociągu wysokiego ciśnienia. Referendarz sądowy dokonał wpisu na podstawie decyzji Wojewody, ograniczając możliwość wznoszenia obiektów budowlanych, urządzania składów, prowadzenia działań mogących uszkodzić gazociąg oraz nakazując uzgodnienia z inwestorem. Właściciele nieruchomości, A. S. i M. S., wnieśli skargę na wpis, domagając się jego wykreślenia z powodu braku podstawy prawnej i naruszenia ich prawa własności, wskazując na toczące się postępowanie cywilne dotyczące zaboru gruntów. Sąd Rejonowy w Suwałkach utrzymał wpis w mocy, powołując się na przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, które stanowią, że ostateczna decyzja o lokalizacji inwestycji jest podstawą do wpisów w księdze wieczystej. Sąd podkreślił, że wpis został dokonany na podstawie wymaganych dokumentów. Właściciele wnieśli apelację, zarzucając sądowi rejonowemu przekroczenie uprawnień, naruszenie prawa własności i błędną interpretację ustawy gazowej. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że postępowanie wieczystoksięgowe odbywa się na posiedzeniu niejawnym i nie wymaga rozprawy. Podkreślono, że prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczane ustawowo w interesie publicznym, co wynika z Konstytucji RP. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, w szczególności art. 20 ust. 14 i art. 24, stanowią podstawę do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Decyzja Wojewody była podstawą do wpisu, a sąd wieczystoksięgowy prawidłowo zbadał wniosek i dołączone dokumenty. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc, a koszty postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc w zw. z art. 520 § 3 kpc i art. 108 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności wpisu ograniczeń w księdze wieczystej na podstawie decyzji administracyjnych dotyczących inwestycji celu publicznego, pomimo sprzeciwu właściciela.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, ale ogólne zasady dotyczące ograniczenia prawa własności w interesie publicznym mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu gazowego stanowi podstawę do dokonania wpisu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w księdze wieczystej, pomimo sprzeciwu właściciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księdze wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego, które w art. 14 ust. 1 jednoznacznie wskazują, że decyzja ta jest podstawą do wpisów. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczane w interesie publicznym.

Czy sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek rozpoznawać spory o istnienie prawa podlegającego wpisowi, czy jedynie badać formę i treść wniosku oraz dołączonych dokumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, nie rozstrzygając sporów o istnienie prawa.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 626^8 § 2 k.p.c., wskazując, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona w celu zapewnienia sprawności i przejrzystości postępowania oraz uniknięcia uwikłania sądu w rozstrzyganie sporów o istnienie praw.

Czy prawo własności jest absolutne i niepodważalne, czy też podlega ograniczeniom ustawowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom wprowadzonym w drodze ustawy, zgodnie z art. 64 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawodawca dopuścił możliwość ograniczenia prawa własności w sytuacjach, gdy dobro ogółu jest ważniejsze niż interes właściciela, co jest zgodne z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Wojewoda (...)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Wojewoda (...)	organ_państwowy	wnioskodawca
A. S. (1)	osoba_fizyczna	uczestnik postępowania
M. S. (1)	osoba_fizyczna	uczestnik postępowania
(...) S.A. z siedzibą w W.	spółka	inny

Przepisy (26)

Główne

u.i.t.r.s.g. art. 14 § 1

Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.

u.i.t.r.s.g. art. 24

Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji ograniczy sposób korzystania z nieruchomości za odszkodowaniem, udzielając zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych obiektów niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

u.i.t.r.s.g. art. 20 § 14

Ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji inwestor uzyskuje prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane niezbędne do realizacji i eksploatacji inwestycji.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja i ochrona prawa własności, możliwość jej ograniczenia w drodze ustawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 626 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania.

k.c. art. 50

Kodeks cywilny

Ochrona prawa własności.

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Granice prawa własności.

u.g.n. art. 113

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Możliwość wywłaszczenia nieruchomości.

u.g.n. art. 124

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

u.g.n. art. 124b

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

k.p.a. art. 30

Kodeks postępowania administracyjnego

Wiązanie decyzji administracyjnej z prawem własności.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wszczęcia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego.

r.p.k.w. art. 5 § 4