I Ca 290/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach wnioskodawców, przez które przebiegały linie energetyczne. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, stwierdzając nabycie służebności przez zasiedzenie przez uczestnika postępowania, spółkę energetyczną. Sąd pierwszej instancji ustalił, że urządzenia przesyłowe istniały na działkach od lat 60. i 90. XX wieku, a ich posiadanie przez poprzedników prawnych uczestnika, mimo braku tytułu prawnego, nosiło znamiona dobrej wiary (zwłaszcza w przypadku działki z linią budowaną na podstawie decyzji administracyjnej) i było nieprzerwane przez wymagany prawem okres. Wnioskodawcy w apelacji zarzucili m.in. naruszenie przepisów o ocenie dowodów (art. 233 § 1 kpc) poprzez błędne uznanie dobrej wiary posiadania i ciągłości posiadania, a także naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących zasiedzenia (art. 172, 348, 292 kc) i dopuszczalności nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie przed wejściem w życie przepisów art. 305¹-305⁴ kc. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że dobra wiara posiadacza służebności przesyłu może wynikać z posiadania decyzji administracyjnej zezwalającej na budowę urządzeń, a domniemanie ciągłości posiadania (art. 340 kc) nie zostało wzruszone. Sąd potwierdził również ugruntowaną linię orzeczniczą dopuszczającą nabycie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez zasiedzenie, nawet jeśli posiadanie rozpoczęło się przed wejściem w życie przepisów regulujących służebność przesyłu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, zwłaszcza w kontekście dobrej wiary wynikającej z decyzji administracyjnych oraz możliwości zaliczenia okresu posiadania sprzed wejścia w życie przepisów o służebności przesyłu.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową linii energetycznych na podstawie decyzji administracyjnych i długotrwałym posiadaniem.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedsiębiorstwo energetyczne nabyło służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność przesyłu została nabyta przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie służebności przez poprzedników prawnych uczestnika, które trwało przez okresy dłuższe niż wymagane prawem (ponad 30 lat na jednej działce i ponad 20 lat na drugiej), spełnia przesłanki zasiedzenia. Kluczowe było ustalenie dobrej wiary posiadania, która w przypadku linii budowanej na podstawie decyzji administracyjnej została uznana za istniejącą, oraz ciągłości posiadania, która jest domniemana.
Czy posiadanie służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne, rozpoczęte przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, może prowadzić do nabycia jej przez zasiedzenie na podstawie przepisów o służebnościach gruntowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, zgodnie z którą istnieje możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu (art. 292 kc w zw. z art. 352 kc), nawet jeśli posiadanie rozpoczęło się przed wejściem w życie przepisów art. 305¹-305⁴ kc.
Czy posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo państwowe, które nie władało nieruchomością w imieniu własnym, lecz sprawowało zarząd mieniem państwowym, może być zaliczone do okresu posiadania prowadzącego do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres posiadania przez Skarb Państwa może być zaliczony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że państwowe osoby prawne nie mogły nabywać przez zasiedzenie nieruchomości przed 1989 r., ale mogą zaliczyć okres posiadania Skarbu Państwa do okresu samoistnego posiadania po tej dacie, jeśli same występowały jako dzierżyciele w ramach zarządu mieniem państwowym.
Czy posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo energetyczne, które wybudowało urządzenia na podstawie decyzji administracyjnej, nosi znamiona dobrej wiary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydanie decyzji budowlanej przez uprawniony organ wpływa na istnienie po stronie posiadacza przekonania o przysługiwaniu mu wykonywanego prawa, nawet jeśli nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. Dobra wiara jest oceniana w chwili objęcia posiadania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) SA | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Umożliwia nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu.
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 340 § zd. 1
Kodeks cywilny
Domniemywa się ciągłość posiadania.
k.c. art. 348
Kodeks cywilny
Przeniesienie posiadania następuje m.in. przez wydanie rzeczy.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Stosuje się do posiadania służebności.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pr. bud. art. 29 § ust. 5
Ustawa z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane
Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę linii musiało być poprzedzone uzyskaniem prawa do dysponowania gruntem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie służebności przesyłu przez poprzedników prawnych uczestnika nosiło znamiona dobrej wiary, co potwierdza wydana decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę. • Posiadanie służebności było nieprzerwane, co wynika z domniemania ciągłości posiadania oraz udokumentowanych przekształceń podmiotowych. • Nabycie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez zasiedzenie jest dopuszczalne nawet przed wejściem w życie przepisów art. 305¹-305⁴ kc.
Odrzucone argumenty
Brak wystarczających dowodów na ciągłość posiadania służebności (brak protokołu zdawczo-odbiorczego). • Posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo państwowe nie mogło być zaliczone do okresu zasiedzenia. • Posiadanie służebności nie nosiło znamion dobrej wiary, gdyż przedsiębiorstwo nie legitymowało się tytułem prawnym do ingerowania w cudzą własność.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność wykonania inwestycji w postaci linii energetycznej na podstawie – wydanej przez uprawniony do tego organ – decyzji budowlanej w sposób oczywisty rzutuje na istnienie po stronie posiadacza przekonania o przysługiwaniu mu wykonywanego prawa, przekonania o tym, że wykonując uprawnienia w zakresie posiadania służebności nie narusza niczyich praw. • Dobrej wiary zasiadującego posiadacza nie wyłącza wiedza o prawie własności przysługującym innej osobie. • Utrata dobrej wiary w czasie trwania posiadania nie ma już prawnego znaczenia. • Domniemanie dobrej wiary posiadacza wzruszyć może jedynie dowód, że posiadacz w chwili rozpoczęcia posiadania w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu wiedział lub mógł się dowiedzieć o tym, że narusza prawo innej osoby.
Skład orzekający
Iwona Podwójniak
przewodniczący
Joanna Składowska
sędzia
Elżbieta Sadowska-Augustyniak
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, zwłaszcza w kontekście dobrej wiary wynikającej z decyzji administracyjnych oraz możliwości zaliczenia okresu posiadania sprzed wejścia w życie przepisów o służebności przesyłu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową linii energetycznych na podstawie decyzji administracyjnych i długotrwałym posiadaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi dobrej wiary i ciągłości posiadania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw infrastrukturalnych.
“Czy linia energetyczna na Twojej działce może zostać zasiedziana? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.