I C 540/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. O. wniósł pozew przeciwko (...) S.A. domagając się zapłaty 65.625,08 zł tytułem nienależnie pobranych rat kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Argumentował, że klauzule indeksacyjne w umowie stanowią klauzule abuzywne, a ich skutkiem powinno być utrzymanie umowy z kapitałem w PLN i oprocentowaniem LIBOR. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Gdyni, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powód zawarł umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, a zakwestionowane postanowienia (§ 1 ust. 3a, 10 ust. 4, 12 ust. 5 i 15 ust. 4) nie zostały indywidualnie uzgodnione i były niejednoznaczne, rażąco naruszając interesy konsumenta. W związku z tym, sąd uznał je za abuzywne. Jednakże, sąd stwierdził, że eliminacja tych klauzul nie pozwala na "odfrankowienie" kredytu i utrzymanie go w pierwotnej formie z oprocentowaniem LIBOR, ponieważ zmieniłoby to istotę umowy kredytowej i jej charakter prawny. Brak było również podstaw do zastosowania art. 358 § 1 i 2 kc, gdyż umowa nie przewidywała spłaty w walucie obcej. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo, a o kosztach postępowania orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, skutki stwierdzenia abuzywności, brak możliwości "odfrankowienia" kredytu w przypadku zmiany charakteru umowy.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja skutków abuzywności może być różna w zależności od specyfiki umowy i przepisów prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu indeksacji i przeliczania rat, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385(1) kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakwestionowane postanowienia są abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, są niejednoznaczne i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule za abuzywne, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne (nie precyzowały sposobu ustalania kursów walut) i naruszały równowagę kontraktową na niekorzyść konsumenta, dając bankowi nadmierną swobodę w ustalaniu kursów.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytu hipotecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych nie pozwala na "odfrankowienie" kredytu i utrzymanie go w pierwotnej formie z oprocentowaniem LIBOR, gdyż zmieniałoby to istotę umowy kredytowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że eliminacja klauzul indeksacyjnych i utrzymanie oprocentowania LIBOR zmieniłoby charakter prawny umowy kredytowej, czyniąc ją nieopłacalną dla banku i sprzeczną z naturą stosunku prawnego kredytu bankowego. Brak było również podstaw do zastosowania art. 358 kc.
Czy żądanie ustalenia nieważności umowy kredytowej jest tożsame z żądaniem stwierdzenia abuzywności jej postanowień?
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie uznania postanowienia wzorca umowy za niewiążące konsumenta (art. 385(1) kc) nie jest tożsame ani nie zawiera się w żądaniu ustalenia nieważności umowy (art. 58 kc).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę SN III CZP 87/19, wskazując na różnice w okolicznościach faktycznych i skutkach materialnoprawnych między nieważnością umowy a stwierdzeniem bezskuteczności jej postanowień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. O. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w zakresie wzbogacenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 191
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może wyłączyć do odrębnego rozpoznania część dochodzonego roszczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 2 pkt 4a
Ustawa Prawo bankowe
Umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska powinna określać szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut.
k.c. art. 358 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przeliczenia sumy pieniężnej wyrażonej w walucie obcej na walutę polską.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakwestionowane klauzule indeksacyjne nie zostały indywidualnie uzgodnione. • Zakwestionowane klauzule indeksacyjne są niejednoznaczne i nieprzejrzyste. • Zakwestionowane klauzule indeksacyjne rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Eliminacja klauzul abuzywnych nie pozwala na "odfrankowienie" kredytu i zmianę jego charakteru prawnego.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytowa bez mechanizmu indeksacji nie jest obarczona luką i możliwe jest ustalenie wysokości zobowiązania. • Możliwość zastosowania art. 358 kc do przeliczenia zobowiązania. • Możliwość utrzymania umowy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych z oprocentowaniem LIBOR.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia § 1 ust. 3a, 10 ust. 4, 12 ust. 5 i 15 ust. 4 umowy kredytowej nr (...) stanowią klauzule abuzywne • skutkiem abuzywności jest bezskuteczność klauzul indeksacyjnych i utrzymanie umowy kredytu z kwotą kapitału wyrażoną w PLN i oprocentowaniem według stawki referencyjnej LIBOR • nie sposób uznać, że strona pozwana sprostała spoczywającemu na niej ciężarowi dowodu i wykazała, że powód będący konsumentem miał jakikolwiek wpływ na kształt postanowień umowy w kwestionowanym zakresie • sporne klauzule umowne nie zostały indywidualnie uzgodnione w rozumieniu powołanego powyżej orzecznictwa • nie sposób uznać, że zakwestionowane zapisy umowne są niejednoznaczne, a tym samym możliwa jest ich kontrola pod kątem abuzywności • mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta • eliminacja danej klauzuli umownej jako konsekwencja abuzywności nie może prowadzić do sytuacji, w której następowałaby zmiana prawnego charakteru stosunku obligacyjnego łączącego twórcę wzorca i kontrahenta • w polskim systemie prawnym wykształcił się odrębny podtyp umowy kredytu tj. umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska
Skład orzekający
Joanna Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, skutki stwierdzenia abuzywności, brak możliwości \"odfrankowienia\" kredytu w przypadku zmiany charakteru umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja skutków abuzywności może być różna w zależności od specyfiki umowy i przepisów prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Sąd szczegółowo analizuje kwestie abuzywności i jej skutków.
“Kredyt frankowy: Sąd uznał klauzule za abuzywne, ale nie "odfrankowił" kredytu. Co to oznacza dla konsumentów?”
Dane finansowe
WPS: 65 625,08 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.