I C 497/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. B. (1), odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w P., domagając się 120 000 zł odszkodowania i 25 000 zł zadośćuczynienia. Argumentował, że był nieodpłatnie zatrudniony jako pomocnik stolarza, pracując ponad limit godzin i w dni wolne, co uznał za oszustwo i wykorzystanie. Ponadto, powód opisał wypadek, w którym poślizgnął się na płynie w łaźni, uderzył głową i rozciął łuk brwiowy, obarczając winą Zakład Karny. Pozwany Zakład Karny wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że zatrudnienie było nieodpłatne na podstawie zgody powoda zgodnie z art. 123a § 2 kkw, a zdarzenie w łaźni zostało uznane za bezzasadne w postępowaniu skargowym. Sąd Okręgowy w Płocku ustalił, że powód faktycznie pracował nieodpłatnie w wymiarze przekraczającym 90 godzin miesięcznie, ale wyraził na to pisemną zgodę i korzystał z przywilejów. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych w związku z pracą. Natomiast w kwestii wypadku, sąd ustalił, że powód poślizgnął się na rozlanym płynie i doznał urazu głowy. Sąd uznał odpowiedzialność pozwanego za zaniedbanie obowiązku utrzymania pomieszczeń w stanie niezagrażającym bezpieczeństwu i zasądził 1500 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, biorąc pod uwagę ból, dyskomfort związany z zabiegiem medycznym oraz trwały, choć słabo widoczny, skutek w postaci blizny. Roszczenia związane z pracą zostały oddalone, ponieważ pozwany działał w ramach obowiązujących przepisów. Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione, a powód zwolniony od nieuiszczonych kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniedbania w zakładach karnych prowadzące do uszczerbku na zdrowiu osadzonych oraz interpretacja przepisów dotyczących nieodpłatnej pracy więźniów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego i konkretnych okoliczności wypadku. Interpretacja przepisów o pracy więźniów jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę niemajątkową (krzywdę) doznaną przez osadzonego w zakładzie karnym w wyniku poślizgnięcia się na mokrej posadzce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność, jeśli zaniedbanie obowiązku utrzymania pomieszczeń w stanie niezagrażającym bezpieczeństwu doprowadziło do uszkodzenia ciała osadzonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podmiot prowadzący zakład karny ma obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa, w tym właściwego stanu nawierzchni. Pozostawienie rozlanego płynu na posadzce, które doprowadziło do poślizgnięcia się i urazu, stanowiło zaniedbanie tego obowiązku, a związek przyczynowy był adekwatny.
Czy świadczenie pracy przez osadzonego w zakładzie karnym w wymiarze przekraczającym 90 godzin miesięcznie, za jego pisemną zgodą, stanowi naruszenie dóbr osobistych i uzasadnia roszczenie o zadośćuczynienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osadzony wyraził pisemną zgodę na takie zatrudnienie zgodnie z art. 123a § 2 kkw, a pozwany działał w ramach obowiązujących przepisów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powód wyraził zgodę na nieodpłatne zatrudnienie, także w wymiarze ponadlimitowym, i korzystał z przewidzianych ulg i nagród. Działanie pozwanego mieściło się w granicach prawa, a samo świadczenie pracy nie naruszało dóbr osobistych w sposób uzasadniający zadośćuczynienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Zakład Karny w P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Prawo do żądania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny w przypadku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość przyznania przez sąd poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
kkw art. 123a § 2
Kodeks karny wykonawczy
Dyrektor zakładu karnego może zezwolić na nieodpłatne zatrudnienie skazanego przy pracach, o których mowa w § 1, w wymiarze przekraczającym 90 godzin miesięcznie lub przy pracach na cele społeczne na rzecz innych wskazanych podmiotów, za jego pisemną zgodą lub na jego wniosek.
Pomocnicze
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody obejmuje także zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Możliwość żądania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej ograniczony do normalnych następstw działania lub zaniechania.
kkw art. 123a § 1
Kodeks karny wykonawczy
Skazany nie otrzymuje wynagrodzenia za prace porządkowe i pomocnicze wykonywane na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz za prace na cele społeczne w wymiarze do 90 godzin miesięcznie.
kkw art. 123a § 4
Kodeks karny wykonawczy
Za wykonywane prace nieodpłatne mogą być skazanemu przyznawane nagrody.
Konstytucja RP art. 40
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania i karania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów procesu w uzasadnionych wypadkach.
u.k.s.c. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Możliwość odstąpienia od obciążania strony nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za zaniedbanie obowiązku utrzymania pomieszczeń w zakładzie karnym w stanie niezagrażającym bezpieczeństwu. • Adekwatny związek przyczynowy między pozostawieniem płynu na posadzce a doznanym przez powoda urazem.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu nieodpłatnego świadczenia pracy ponad limit godzinowy i w dni wolne, gdy powód wyraził na to zgodę. • Roszczenie o zadośćuczynienie za wypadek w łaźni, gdy pozwany twierdził, że zdarzenie było bezzasadne i pomieszczenia były sprzątane.
Godne uwagi sformułowania
powód pracował nieodpłatnie jak niewolnik • podmiot prowadzący daną placówkę ma obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa osobom w niej przebywającym • uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia takiej osoby co najmniej może zostać spowodowane naruszeniem obowiązków spoczywających na funkcjonariuszach służby więziennej • samo świadczenie pracy nie wiąże się z naruszeniem jakiegokolwiek konkretnego dobra osobistego, wręcz przeciwnie, w warunkach izolacji penitencjarnej odbierane jest raczej jako pewien przywilej
Skład orzekający
Radosław Jeznach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniedbania w zakładach karnych prowadzące do uszczerbku na zdrowiu osadzonych oraz interpretacja przepisów dotyczących nieodpłatnej pracy więźniów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego i konkretnych okoliczności wypadku. Interpretacja przepisów o pracy więźniów jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praw osadzonych w zakładach karnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje, że nawet w warunkach izolacji można dochodzić swoich praw w przypadku zaniedbań ze strony państwa.
“Czy praca w więzieniu może być podstawą do odszkodowania? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 145 000 PLN
zadośćuczynienie: 1500 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.