I C 41/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym w odniesieniu do wielu nieruchomości. Powódka M. O. (1) dochodziła swoich praw do nieruchomości nabywanych przez jej męża T. O. w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Mąż, podając się za kawalera, nabywał nieruchomości i wpisywał je wyłącznie na swoją rzecz, co naruszało interes powódki. Po rozwodzie stron, T. O. darował część nieruchomości ich synowi R. O. (1). Powódka zmodyfikowała swoje żądanie, domagając się wpisania jej jako współwłaścicielki w udziale 1/2 części wraz z byłym mężem. Sąd Rejonowy w Piszu uznał, że nieruchomości nabyte w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej (od 1988 roku) stanowią majątek wspólny, niezależnie od tego, że były wpisywane na T. O. jako kawalera. Sąd uznał również, że darowizny dokonane przez T. O. na rzecz syna R. O. (1) są nieważne z powodu braku zgody powódki, która nigdy nie potwierdziła tych umów. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni nabywcy w przypadku darowizny. W związku z ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej na skutek rozwodu, nieruchomości stały się współwłasnością byłych małżonków w równych udziałach. Sąd uwzględnił powództwo, uzgadniając treść ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym i wpisując T. O. oraz M. O. (1) jako współwłaścicieli w udziałach po 1/2 części. Zasądzono również koszty procesu od T. O. na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wspólności majątkowej małżeńskiej, nieważności darowizn z majątku wspólnego bez zgody małżonka oraz uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomości były nabywane przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, a następnie darowane osobie trzeciej bez zgody drugiego małżonka.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nieruchomości nabyte przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, ale wpisane wyłącznie na jego rzecz, stanowią majątek wspólny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieruchomości nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej wchodzą do majątku wspólnego, niezależnie od tego, czy zostały nabyte przez jedno z małżonków, czy przez oboje, chyba że nabycie nastąpiło w drodze surogacji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 31 §1 k.r.o., zgodnie z którym z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Czas nabycia jest decydujący.
Czy darowizna nieruchomości z majątku wspólnego dokonana przez jednego z małżonków bez zgody drugiego jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, darowizna z majątku wspólnego dokonana przez jednego z małżonków bez zgody drugiego jest nieważna, jeśli nie zostanie potwierdzona przez drugiego małżonka.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 37 § 1 pkt 4, § 2 i § 3 k.r.o., wskazując, że do darowizny z majątku wspólnego potrzebna jest zgoda drugiego małżonka. Brak potwierdzenia umowy przez powódkę skutkował jej bezwzględną nieważnością.
Czy rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę w przypadku nieodpłatnego nabycia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni nabywcy w przypadku rozporządzeń nieodpłatnych, takich jak darowizna.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 6 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który wyłącza ochronę rękojmi dla rozporządzeń nieodpłatnych.
Czy rozwiązanie małżeństwa przez rozwód wpływa na współwłasność nieruchomości nabytych w trakcie trwania wspólności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, z chwilą ustania małżeństwa ustaje wspólność majątkowa małżeńska, a nieruchomości stanowią współwłasność w częściach ułamkowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że współwłasność ustawowa jest nierozerwalnie związana z małżeństwem i ustaje z chwilą jego ustania. Po ustaniu małżeństwa udziały małżonków w majątku wspólnym są równe (art. 43 § 1 k.r.o.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| T. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. O. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.r.o. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 37 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 6
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.c. art. 197
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomości nabyte w trakcie wspólności majątkowej stanowią majątek wspólny. • Darowizny z majątku wspólnego bez zgody drugiego małżonka są nieważne. • Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni nabywcy w przypadku darowizny. • Rozwód skutkuje ustaniem wspólności majątkowej i powstaniem współwłasności w częściach ułamkowych.
Odrzucone argumenty
Nieruchomości nabyte przez T. O. stanowiły jego majątek osobisty (surogacja). • Darowizny dokonane przez T. O. na rzecz syna są ważne. • Pozwany T. O. działał w przeświadczeniu, że jest kawalerem. • Wnioski dowodowe pozwanego nie były spóźnione.
Godne uwagi sformułowania
uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym • pozostawali w ustroju wspólności majątkowej • podając każdorazowo przed notariuszami, że jest kawalerem • czynność prawna niezupełna (kulejąca) • stan bezskuteczności zawieszonej przekształca się w bezwzględną nieważność umowy • nie chroni rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych ponieważ rozporządzenie miało charakter nieodpłatny • współwłasność ustawowa jest nierozerwalnie związana z małżeństwem, toteż z mocy prawa ustaje z chwilą ustania małżeństwa
Skład orzekający
Anna Lisowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólności majątkowej małżeńskiej, nieważności darowizn z majątku wspólnego bez zgody małżonka oraz uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomości były nabywane przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, a następnie darowane osobie trzeciej bez zgody drugiego małżonka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak jeden z małżonków próbował obejść przepisy o wspólności majątkowej, nabywając nieruchomości na siebie i następnie je darując, co zakończyło się interwencją sądu i ochroną praw drugiego małżonka.
“Czy można oszukać współmałżonka przy zakupie i darowiźnie nieruchomości? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 34 417 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.