I C 40/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B.K. domagał się zasądzenia od pozwanego J.W. kwoty 195 000 zł tytułem odszkodowania za rzekomy bezprawny zbiór plonów rolnych z nieruchomości położonej w L. Powód oparł swoje żądanie na umowie sprzedaży plonów z dnia 10.08.2015 r., zawartej z B.O. i W.O., którzy byli dzierżawcami nieruchomości. Powód twierdził, że umowa poddzierżawy zawarta przez B.O. z pozwanym była nieważna z powodu groźby i braku zgody współmałżonki, a pozwany uniemożliwił mu zbiory. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując ważność umowy sprzedaży plonów (brak ceny, pozorność) oraz podnosząc, że sam był faktycznym dzierżawcą i organizatorem prac rolnych na nieruchomości na mocy porozumienia z B.O. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Sąd uznał, że powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Analiza nagrania nie potwierdziła groźby bezprawnej przy zawieraniu umowy poddzierżawy. Brak zgody współmałżonki na umowę poddzierżawy skutkował jedynie bezskutecznością zawieszoną, a nie nieważnością umowy. Sąd uznał, że pozwany działał w ramach uzgodnień z dzierżawcą, a powód nie nabył własności plonów w dniu zawarcia umowy sprzedaży, gdyż były one częścią składową nieruchomości, a prawo do ich zbioru miał pozwany na mocy umowy poddzierżawy. Sąd nie dopatrzył się pozorności umowy sprzedaży ani braku jej istotnych elementów, ale uznał, że powód nie wykazał, by poniósł szkodę w wyniku działania pozwanego. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło na podstawie art. 98 i 108 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących groźby bezprawnej, zgody małżonka na czynności prawne dotyczące nieruchomości, nabycia własności pożytków naturalnych oraz odpowiedzialności za szkodę w kontekście umów dzierżawy i poddzierżawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i relacji między stronami.
Zagadnienia prawne (5)
Czy umowa poddzierżawy nieruchomości rolnej zawarta pod wpływem groźby jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, analiza nagrania nie potwierdziła groźby bezprawnej w rozumieniu art. 87 kc. Wykorzystywanie środków dozwolonych przez prawo nie może być uznane za bezprawne.
Uzasadnienie
Sąd analizując nagranie rozmowy uznał, że nie zawierało ono konkretnych zapowiedzi bezprawnych działań ani nie budziło uzasadnionej obawy o ich realizację. Użycie wulgaryzmów samo w sobie nie stanowi groźby bezprawnej.
Czy umowa poddzierżawy nieruchomości rolnej zawarta przez jednego z małżonków bez zgody drugiego jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgody współmałżonka na umowę poddzierżawy skutkuje jedynie bezskutecznością zawieszoną, a nie nieważnością umowy.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 47 krio i orzecznictwo, stwierdził, że brak zgody współmałżonka na czynność prawną dotyczącą nieruchomości (w tym poddzierżawy) powoduje bezskuteczność zawieszoną, a nie nieważność. Umowa staje się skuteczna z chwilą potwierdzenia przez małżonka lub definitywnie nieważna w razie odmowy potwierdzenia.
Kto nabywa własność plonów rolnych w przypadku umowy sprzedaży rzeczy przyszłej (rosnącego zboża)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściciel rzeczy głównej lub osoba uprawniona do pobierania pożytków nabywa własność plonów z chwilą ich odłączenia od rzeczy. Do momentu odłączenia są one częścią składową rzeczy i dzielą jej losy prawne.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że plony rolne są pożytkami z nieruchomości. Powód nie nabył własności rosnącego zboża w dniu zawarcia umowy sprzedaży, gdyż było ono częścią składową nieruchomości. Prawo do zebrania plonów miał pozwany na mocy umowy poddzierżawy.
Czy pozwany, dokonując zbioru plonów na podstawie umowy poddzierżawy, działał bezprawnie i w złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany działał w ramach uzgodnień z dzierżawcą, a umowa poddzierżawy była formalnie ważna do czasu ewentualnego braku potwierdzenia przez współmałżonkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany miał umowne prawo do zebrania plonów na mocy umowy poddzierżawy, która formalnie wiązała strony do czasu rozstrzygnięcia kwestii zgody współmałżonki. Nie można było uznać jego działania za bezprawne i w złej wierze.
Czy umowa sprzedaży plonów rolnych była nieważna z powodu braku ceny lub pozorności?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie dopatrzył się pozorności umowy ani braku jej istotnych elementów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cena mogła być określona w załączniku, a powód wykazał zamiar realizacji umowy poprzez wynajęcie sprzętu. Brak było dowodów na to, że strony chciały osiągnąć inny cel niż sprzedaż.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powód |
| J. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. O. (1) | osoba_fizyczna | świadkowie/strona umowy sprzedaży |
| W. O. | osoba_fizyczna | strona umowy sprzedaży |
| K. W. | osoba_fizyczna | świadkowie |
| M. W. | osoba_fizyczna | świadkowie |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności spoczywa na stronie powodowej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 87
Kodeks cywilny
Definicja groźby bezprawnej.
k.r.i.o. art. 47
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Czynności prawne wymagające zgody współmałżonka.
k.c. art. 63 § 1
Kodeks cywilny
Skutki braku potwierdzenia czynności prawnej dotkniętej bezskutecznością zawieszoną.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza za rzecz.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo właściciela do pobierania pożytków.
k.c. art. 190
Kodeks cywilny
Sposób nabycia własności pożytków naturalnych.
k.c. art. 55 § 1
Kodeks cywilny
Okres, za który pożytki przypadają uprawnionemu do ich pobierania.
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży.
k.c. art. 155 § 2
Kodeks cywilny
Przeniesienie własności rzeczy przyszłej.
k.c. art. 169 § 1
Kodeks cywilny
Nabycie własności od osoby nieuprawnionej (a contrario).
k.c. art. 124 § 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa poddzierżawy nie była nieważna z powodu groźby bezprawnej. • Brak zgody współmałżonki na umowę poddzierżawy skutkował bezskutecznością zawieszoną, a nie nieważnością. • Pozwany miał umowne prawo do zebrania plonów na mocy umowy poddzierżawy. • Powód nie udowodnił szkody ani bezprawnego działania pozwanego. • Umowa sprzedaży plonów nie była nieważna z powodu pozorności lub braku ceny.
Odrzucone argumenty
Umowa poddzierżawy była nieważna z powodu groźby bezprawnej. • Umowa poddzierżawy była nieważna z powodu braku zgody współmałżonki. • Pozwany bezprawnie zebrał plony rolne. • Umowa sprzedaży plonów była nieważna z powodu braku ceny lub pozorności.
Godne uwagi sformułowania
Wykorzystywanie środków dozwolonych przez prawo nie może być uznane za bezprawne. • Brak zgody współmałżonka na umowę poddzierżawy skutkuje jedynie bezskutecznością zawieszoną. • Do momentu odłączenia plony są częścią składową rzeczy i dzielą jej losy prawne. • Nie sposób uznać, by pozwany dokonał bezprawnego zaboru cudzego mienia.
Skład orzekający
Wojciech Wacław
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących groźby bezprawnej, zgody małżonka na czynności prawne dotyczące nieruchomości, nabycia własności pożytków naturalnych oraz odpowiedzialności za szkodę w kontekście umów dzierżawy i poddzierżawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i relacji między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy sporu o plony rolne, który ujawnia złożone relacje między dzierżawcą, poddzierżawcą i potencjalnym nabywcą plonów, a także kwestie wad oświadczeń woli i zgody małżonka.
“Spór o plony: czy umowa poddzierżawy zawarta pod presją jest ważna?”
Dane finansowe
WPS: 195 000 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.