Orzeczenie · 2021-06-25

I C 326/20Abuzywną klauzula oprocentowania kredyt darmowy

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Miejsce
Gdynia
Data
2021-06-25
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokarejonowy
kredyt konsumenckiabuzywnośćklauzula zmiennego oprocentowaniasankcja kredytu darmowegoochrona konsumentówbankowośćpożyczkakoszty procesu

Sąd Rejonowy w Gdyni rozpoznał sprawę z powództwa banku przeciwko konsumentce o zapłatę ponad 24 tys. zł. Bank dochodził zwrotu należności głównej i odsetek wynikających z umowy pożyczki. Pozwana wniosła sprzeciw, zarzucając m.in. brak udokumentowania roszczenia i legitymacji stron, a także abuzywność klauzul umownych, w szczególności dotyczących zmiennego oprocentowania. Dodatkowo, pozwana skorzystała z sankcji kredytu darmowego, powołując się na naruszenie przez bank przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w tym art. 30 ust. 1 pkt 6 dotyczącego określenia stopy oprocentowania i warunków jej zmiany. Sąd, analizując stan faktyczny, ustalił, że umowa pożyczki zawierała klauzulę zmiennego oprocentowania, która według sądu była niejednoznaczna i dawała bankowi nadmierną swobodę w ustalaniu oprocentowania, co stanowiło naruszenie dobrych obyczajów i rażąco naruszało interesy konsumenta. W związku z tym, sąd uznał tę klauzulę za abuzywną i tym samym niewiążącą dla konsumentki. Następnie, sąd rozpoznał zarzut skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Stwierdzono, że bank naruszył art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim, a oświadczenie pozwanej o skorzystaniu z tej sankcji zostało złożone przed wykonaniem umowy, co jest zgodne z przepisami. W efekcie, konsumentka była zobowiązana do zwrotu jedynie kapitału pożyczki, pomniejszonego o dotychczasowe spłaty. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 9848,02 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.003,24 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ocena abuzywności klauzul zmiennego oprocentowania w umowach kredytowych, stosowanie sankcji kredytu darmowego, charakter dowodowy wydruków komputerowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów umowy i stanu prawnego w momencie jej zawarcia. Interpretacja abuzywności może ewoluować.

Zagadnienia prawne (5)

Czy klauzula zmiennego oprocentowania w umowie pożyczki konsumenckiej, która daje bankowi znaczną swobodę w ustalaniu oprocentowania, jest abuzywna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzula zmiennego oprocentowania, która nie jest jednoznaczna i daje bankowi znaczną dowolność w ustalaniu oprocentowania, jest abuzywna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzula zmiennego oprocentowania była niejednoznaczna, dawała bankowi możliwość manipulowania oprocentowaniem (np. poprzez trzykrotne zwiększenie zmiany wskaźnika) i nie określała jasno zasad zmiany oprocentowania, co naruszało dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta.

Czy konsument może skorzystać z sankcji kredytu darmowego w przypadku abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli abuzywność klauzuli prowadzi do naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, a oświadczenie o skorzystaniu z sankcji zostanie złożone przed wykonaniem umowy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że bank naruszył art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim poprzez abuzywną klauzulę oprocentowania. Ponieważ oświadczenie pozwanej o skorzystaniu z kredytu darmowego zostało złożone przed wykonaniem umowy, sąd uznał je za skuteczne.

Czy odsetki za opóźnienie są objęte sankcją kredytu darmowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki za opóźnienie nie są objęte sankcją kredytu darmowego.

Uzasadnienie

Odsetki za opóźnienie pełnią funkcję zryczałtowanego odszkodowania lub funkcji penalnej, a nie stanowią wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, dlatego nie podlegają sankcji kredytu darmowego.

Jaki jest charakter prawny umowy pożyczki z pakietem ubezpieczeniowym, zawierającej elementy typowe dla kredytu?

Odpowiedź sądu

Umowa pożyczki z elementami typowymi dla kredytu konsumenckiego jest traktowana jako umowa o kredyt konsumencki.

Uzasadnienie

Sąd zakwalifikował umowę jako umowę o kredyt konsumencki zgodnie z ustawą, mimo że była zatytułowana jako umowa pożyczki, wskazując na jej charakter i przepisy ustawy.

Czy wydruki z historii rachunku bankowego bez podpisu i pieczęci mają moc dowodową w postępowaniu cywilnym?

Odpowiedź sądu

Tak, wydruki z historii rachunku bankowego mają moc dowodową jako dokumenty elektroniczne.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym wydruki komputerowe stanowią 'inny środek dowodowy' i podlegają ocenie na zasadach ogólnych, świadcząc o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zasądzenie częściowe i oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
K. D. (w zakresie kosztów i częściowego uwzględnienia powództwa)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A.spółkapowód
K. D.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

u.k.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o kredycie konsumenckim

Umowa o kredyt konsumencki powinna określać m.in.: stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu.

u.k.k. art. 45 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

W przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych przepisów ustawy, konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 3

Kodeks cywilny

Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

u.k.k. art. 3 § ust. 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki oraz umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego.

u.k.k. art. 45 § ust. 5

Ustawa o kredycie konsumenckim

Uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach procesu orzeka się stosunkowo, biorąc pod uwagę wynik sprawy.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

p.b. art. 7

Prawo bankowe

Banki prowadzą rachunki bankowe zgodnie z przepisami ustawy i postanowieniami umowy.

k.p.c. art. 308

Kodeks postępowania cywilnego

Za inny środek dowodowy mogą być uznane wydruki komputerowe.

k.p.c. art. 309

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty urzędowe i prywatne sporządzone w postaci elektronicznej podlegają ocenie na zasadach ogólnych.

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i jakości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzuli zmiennego oprocentowania. • Skuteczność sankcji kredytu darmowego z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy z uwagi na brak spełnienia wymogów formalnych (choć sąd ostatecznie uznał wypowiedzenie za skuteczne w kontekście dochodzenia roszczenia).

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o pełną kwotę dochodzoną pozwem. • Brak podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego. • Brak abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest podstawą faktyczną powództwa i nie może orzekać na innej podstawie aniżeli wskazana przez powoda. • klauzula zmiennego oprocentowania nie może mieć jednak charakteru blankietowego • sąd krajowy jest zobowiązany podjąć z urzędu czynności dochodzeniowe w celu ustalenia, czy postanowienie umowne [...] jest objęte zakresem stosowania dyrektywy 93/13/EWG [...] i czy postanowienie to ewentualnie ma nieuczciwy charakter • sankcja kredytu darmowego nie obejmuje odsetek za opóźnienie

Skład orzekający

Małgorzata Żelewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ocena abuzywności klauzul zmiennego oprocentowania w umowach kredytowych, stosowanie sankcji kredytu darmowego, charakter dowodowy wydruków komputerowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów umowy i stanu prawnego w momencie jej zawarcia. Interpretacja abuzywności może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul w umowach bankowych i sankcji kredytu darmowego, co jest bardzo istotne dla konsumentów i prawników. Pokazuje, jak sąd może interweniować w ochronie konsumenta.

“Bank przegrywa z konsumentem! Klauzula oprocentowania uznana za abuzywną, kredyt darmowy!”

Dane finansowe

WPS: 24 098,23 PLN

kapitał pożyczki: 9848,02 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst