I C 224/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. R., odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Zarzucił, że funkcjonariusze Służby Więziennej bezprawnie zażądali od niego podania danych personalnych przed wyjazdem na czynność procesową, a następnie został bezpodstawnie ukarany dyscyplinarnie przez Dyrektora (...) w S. za odmowę podania tych danych. Sąd Okręgowy, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdził, że sąd cywilny nie jest właściwy do oceny legalności działań funkcjonariuszy Służby Więziennej ani zasadności nałożonych kar dyscyplinarnych. Kwestie te należą do wyłącznej kompetencji sędziego lub sądu penitencjarnego. Ponieważ powód nie uzyskał w trybie przewidzianym Kodeksem karnym wykonawczym stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji o ukaraniu dyscyplinarnym, sąd cywilny przyjął brak bezprawności działania pozwanego. Sąd uznał również, że żądanie podania danych identyfikacyjnych przez funkcjonariuszy było zgodne z prawem, powołując się na obowiązki skazanego wynikające z kkw. Wobec braku przesłanki bezprawności, powództwo zostało oddalone. Sąd, na podstawie art. 102 kpc, nie obciążył powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną i błędną ocenę prawną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji sądu cywilnego w sprawach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności i działań Służby Więziennej.
Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i kompetencji sądu penitencjarnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd cywilny jest właściwy do oceny legalności działań funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz zasadności nałożonej kary dyscyplinarnej w ramach procesu o naruszenie dóbr osobistych skazanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny nie jest właściwy do oceny legalności działań funkcjonariuszy Służby Więziennej ani zasadności nałożonej kary dyscyplinarnej. Kwestie te należą do wyłącznej kompetencji sędziego lub sądu penitencjarnego.
Uzasadnienie
Sąd cywilny nie może badać legalności działań funkcjonariuszy więziennych ani zasadności kar dyscyplinarnych, gdyż prowadziłoby to do dwutorowości postępowania i podważenia roli sądu penitencjarnego. Skazany powinien dochodzić swoich praw w trybie przewidzianym Kodeksem karnym wykonawczym.
Czy żądanie podania danych identyfikacyjnych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej przed wyjazdem na czynność procesową było zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie podania danych identyfikacyjnych było zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego nakładają na skazanego obowiązek przestrzegania przepisów określających zasady wykonywania kary, porządku ustalonego w zakładzie karnym oraz wykonywania poleceń przełożonych, w tym poddania się czynnościom identyfikacyjnym w każdym czasie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – (...) w S. i (...) w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
kkw art. 116 § 1 pkt 6
Kodeks karny wykonawczy
Obowiązek skazanego do przestrzegania przepisów, porządku oraz wykonywania poleceń, w tym poddania się identyfikacji.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
kkw art. 142-148
Kodeks karny wykonawczy
Przepisy określające kary dyscyplinarne i zasady postępowania dyscyplinarnego.
kkw art. 34 § 1-3
Kodeks karny wykonawczy
Kontrola decyzji dyrektora zakładu karnego przez sędziego penitencjarnego.
kkw art. 7
Kodeks karny wykonawczy
Możliwość zaskarżenia decyzji przez skazanego do sądu penitencjarnego.
kkw art. 78 § 2
Kodeks karny wykonawczy
Kontrola decyzji w określonym trybie.
kkw art. 32
Kodeks karny wykonawczy
Nadzór sędziego penitencjarnego nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności.
k.c. art. 417 § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Regulacja odpowiedzialności odszkodowawczej za szkody wynikłe z prawomocnych orzeczeń lub ostatecznych decyzji, wymagająca stwierdzenia niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączna właściwość sądu penitencjarnego do oceny legalności działań funkcjonariuszy Służby Więziennej i zasadności kar dyscyplinarnych. • Obowiązek skazanego do poddania się czynnościom identyfikacyjnym. • Brak przesłanki bezprawności działania funkcjonariuszy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych poprzez żądanie podania danych personalnych i bezpodstawne ukaranie karą dyscyplinarną.
Godne uwagi sformułowania
sąd cywilny w procesie o naruszenie dóbr osobistych skazanego nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działał zgodnie z prawem czy bezprawnie, jak również czy zastosowanie wobec skazanego kary dyscyplinarnej było uzasadnione i zgodne z prawem czy bezprawne. • Dopuszczenie badania tych kwestii przez sąd cywilny w sprawie o naruszenie dóbr osobistych skazanego oznaczałoby nie tylko dopuszczenie dwutorowości postępowania sądowego w zakresie nadzoru nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności, lecz prowadziłoby także w konsekwencji do faktycznego pozbawienia znaczenia przyjętego przez ustawodawcę trybu postępowania i oddziaływania sędziego i sądu penitencjarnego na skazanego w zakładzie karnym.
Skład orzekający
Joanna Składowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądu cywilnego w sprawach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności i działań Służby Więziennej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i kompetencji sądu penitencjarnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji między różnymi instancjami sądowymi i organami państwowymi, a także ograniczenia w dochodzeniu roszczeń przez osoby pozbawione wolności.
“Czy sąd cywilny może kwestionować kary w więzieniu? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.