I C 1931/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego z 2008 roku, indeksowanego do CHF, zawartej między bankiem a konsumentami. Bank dochodził zwrotu kapitału, twierdząc, że umowa jest nieważna. Konsumenci wnieśli o ustalenie nieważności umowy i zwrot wpłaconych rat, podnosząc zarzut abuzywności klauzul dotyczących ryzyka walutowego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, opierając się na orzecznictwie TSUE i SN, uznał klauzule indeksacyjne za niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ §1 kc), ponieważ nie były jednoznacznie sformułowane i rażąco naruszały interesy konsumentów. Sąd ustalił, że bank jednostronnie ustalał kursy walut, co dawało mu nieograniczoną swobodę w kształtowaniu wysokości rat i całego zobowiązania. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność umowy kredytu. Zasądzono od banku zwrot części wpłaconych rat (12.953 zł) oraz ustalono nieważność umowy. W pozostałym zakresie powództwo główne oddalono, a powództwo wzajemne, mimo omyłki sądu w rozstrzygnięciu, w istocie zostało oddalone z uwagi na brak wykazania przez powodów wzajemnych, że uiścili bankowi kwoty przekraczające wypłacony kapitał. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul walutowych i braku indywidualnego uzgodnienia.
Dotyczy umów zawartych przed nowelizacją Prawa bankowego, gdzie klauzule indeksacyjne nie były jednoznacznie określone i pozwalały bankowi na jednostronne ustalanie kursów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule dotyczące ryzyka walutowego w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, które nie są jednoznacznie sformułowane i pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ §1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ nie określają głównych świadczeń stron w sposób jednoznaczny i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE, które kwalifikuje klauzule ryzyka walutowego jako określające główny przedmiot umowy. Brak jednoznaczności w sposobie ustalania kursów walut przez bank, odsyłanie do tabeli kursów bez obiektywnych kryteriów oraz stosowanie różnych kursów kupna i sprzedaży, prowadzi do naruszenia dobrych obyczajów i interesów konsumenta.
Czy konsument, podpisując umowę kredytu indeksowanego do waluty obcej przygotowaną przez bank, miał rzeczywisty wpływ na treść postanowień umownych, w szczególności klauzul indeksacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konsument nie miał rzeczywistego wpływu na treść postanowień umownych, co oznacza, że nie zostały one indywidualnie uzgodnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że konsument nie miał realnej możliwości oddziaływania na treść klauzul proponowanych przez bank, a sama możliwość zapoznania się z treścią i jej zrozumienie nie świadczy o indywidualnym uzgodnieniu. Klauzule zawarte we wzorcu umowy i regulaminie, które bank może jednostronnie zmieniać, dodatkowo potwierdzają brak indywidualnego uzgodnienia.
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, konsument ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, nawet jeśli może dochodzić zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy, ponieważ zapewnia to pewność prawną na przyszłość, niezależnie od możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa zawarta na długi okres (540 miesięcy) wymaga pewności prawnej co do jej istnienia lub nieistnienia. Samo żądanie zapłaty nie gwarantuje takiej pewności, dlatego ustalenie nieważności umowy jest uzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód główny |
| P. M. | osoba_fizyczna | pozwany główny |
| S. S. | osoba_fizyczna | pozwany główny |
| P. M. | osoba_fizyczna | powód wzajemny |
| S. S. | osoba_fizyczna | powódka wzajemna |
| (...) Spółce Akcyjnej | spółka | pozwany wzajemny |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pr. bank art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul dotyczących ryzyka walutowego w umowie kredytu indeksowanego do CHF. • Niejednoznaczność postanowień umownych dotyczących sposobu ustalania kursów walut. • Brak indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych z konsumentem. • Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Odrzucone argumenty
Umowa została zawarta zgodnie z prawem i zasadami swobody umów. • Konsument miał możliwość zapoznania się z umową i jej zrozumienia. • Kursy walut stosowane przez bank były zgodne z rynkowymi. • Roszczenie banku o zwrot kapitału uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
klauzule ryzyka walutowego ... stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron (essentialia negotii) • Bank swobodnie ustalał, według tylko sobie znanych zasad, kursy walut, mając nieograniczone prawo kształtowania raty. • nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia. • Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron. • nie do zaakceptowania, w tym zakresie umowa kształtuje prawa i obowiązki powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza ich interesy
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul walutowych i braku indywidualnego uzgodnienia."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed nowelizacją Prawa bankowego, gdzie klauzule indeksacyjne nie były jednoznacznie określone i pozwalały bankowi na jednostronne ustalanie kursów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i potwierdza stanowisko TSUE w sprawie abuzywności klauzul, co jest niezwykle istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Kredyt CHF z 2008 roku nieważny! Sąd potwierdza abuzywność klauzul i zasądza zwrot pieniędzy.”
Dane finansowe
WPS: 160 399,99 PLN
zwrot kapitału: 12 953 PLN
zwrot rat: 1048,96 PLN
zwrot rat: 1048,96 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.