Orzeczenie · 2024-04-18

I C 1539/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Data
2024-04-18
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
certyfikaty inwestycyjnebankodpowiedzialność bankuwprowadzenie w błądochrona konsumentówryzyko inwestycyjnedue diligencenieostrożnośćlikwidacja funduszu

Powód K. J. pozwem z dnia 28 grudnia 2022 r. wniósł o zasądzenie od Banku (...) S.A. kwoty 1.096.031,80 zł wraz z odsetkami, zarzucając, że pracownicy banku zapewniali go o bezpieczeństwie zakupionych certyfikatów inwestycyjnych, traktując je jako produkt bankowy. Powód wskazał, że nie został poinformowany o ryzyku utraty zainwestowanych środków ani o możliwości upadku gwaranta. Bank w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i kwestionując swoją odpowiedzialność, wskazując, że nie był emitentem certyfikatów ani nie zarządzał funduszami. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym powód zakupił certyfikaty inwestycyjne serii B36, A14 i A15 funduszy WI (...) oraz (...) L. Polskie za łączną kwotę 1.096.031,80 zł. Sąd uznał zeznania powoda za niewiarygodne w zakresie, w jakim twierdził, że nie był informowany o ryzyku i został wprowadzony w błąd. Podkreślono, że powód, jako wieloletni klient banku z znacznym majątkiem i doświadczeniem inwestycyjnym, świadomie zrezygnował z zapoznania się z dokumentacją zawierającą informacje o ryzyku. Sąd stwierdził, że bank nie naruszył przepisów prawa, a powód nie wykazał, aby został wprowadzony w błąd przez bank. Dodatkowo, fundusze, których certyfikaty nabył powód, są w likwidacji, a powód nadal posiada certyfikaty, które będą wykupione w toku likwidacji, co czyniło powództwo przedwczesnym. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo jako bezzasadne. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie słuszności, nie obciążając powoda obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie braku odpowiedzialności banku za straty inwestycyjne konsumenta, który nie dopełnił należytej staranności przy zapoznawaniu się z dokumentacją inwestycyjną.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i relacji między bankiem a klientem w kontekście dystrybucji produktów inwestycyjnych. Kluczowe jest wykazanie, że bank wypełnił obowiązki informacyjne, a klient świadomie zrezygnował z ich wykorzystania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec konsumenta za straty poniesione w wyniku inwestycji w certyfikaty inwestycyjne, jeśli twierdzi on, że został wprowadzony w błąd przez pracownika banku co do bezpieczeństwa produktu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie ponosi odpowiedzialności, jeśli rzetelnie poinformował o ryzyku, a konsument, mimo możliwości, nie zapoznał się z dokumentacją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank wypełnił obowiązki informacyjne, przekazując dokumenty zawierające informacje o ryzyku. Powód, jako doświadczony klient, świadomie zrezygnował z zapoznania się z dokumentacją, co wyklucza możliwość powołania się na błąd. Brak jest podstaw do przypisania bankowi odpowiedzialności deliktowej ani kontraktowej.

Czy konsument, który nie zapoznał się z dokumentacją inwestycyjną zawierającą informacje o ryzyku, może skutecznie powoływać się na błąd co do istotnych cech inwestycji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadome zaniechanie zapoznania się z treścią dokumentów wyłącza możliwość powołania się na błąd.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym osoba świadomie podpisująca dokument bez zapoznania się z jego treścią nie myli się, lecz akceptuje jego postanowienia. Skala inwestycji i doświadczenie powoda dodatkowo przemawiają za tym, że powinien był zachować większą staranność.

Czy bank, jako dystrybutor certyfikatów inwestycyjnych, ponosi odpowiedzialność za upadek funduszu emitującego te certyfikaty lub za działania osób trzecich (np. defraudację majątku funduszu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia niezależne od niego, takie jak upadek funduszu czy przestępcze działania innych podmiotów, zwłaszcza jeśli nie mógł ich przewidzieć.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że bank nie miał wpływu na zarządzanie funduszami ani ich sytuację finansową i nie mógł przewidzieć defraudacji majątku. Spadek wartości certyfikatów wynikał z naturalnych praw rynku lub działań osób trzecich, za które bank nie odpowiada.

Czy powództwo o odszkodowanie jest przedwczesne, jeśli fundusze, których certyfikaty nabył, są w trakcie likwidacji, a powód nadal posiada certyfikaty, które będą wykupione?

Odpowiedź sądu

Tak, powództwo może być uznane za przedwczesne, jeśli ostateczna kwota należna powodowi z tytułu umorzenia certyfikatów nie została jeszcze ustalona.

Uzasadnienie

Sąd zauważył, że fundusze są w likwidacji, a powód nadal posiada certyfikaty, które będą wykupione przez likwidatora. Oznacza to, że powód nie uzyskał jeszcze finalnej kwoty z tytułu ich umorzenia, co może czynić jego roszczenie przedwczesnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
K. J.osoba_fizycznapowód
Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (22)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.

u.f.i.

Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych

Regulacje dotyczące funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych.

Pomocnicze

k.c. art. 430

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez podwładnych.

k.c. art. 84

Kodeks cywilny

Błąd jako podstawa uchylenia się od skutków oświadczenia woli.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 100

Kodeks cywilny

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 235 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie dowodu jako nieprzydatnego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 13 § § 1

Obowiązki informacyjne firm inwestycyjnych.

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 15 § 1

Obowiązki informacyjne firm inwestycyjnych.

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 16 § 1, 2, 5

Obowiązki informacyjne firm inwestycyjnych.

u.o.i.f. art. 83a

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Czynności przyjmowania zapisów na certyfikaty inwestycyjne.

u.o.i.f. art. 72 § 1 pkt 1

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Umowa o oferowanie instrumentów finansowych.

u.o.i.f. art. 73 § 1

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Umowa o wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych.

u.o.k.k. art. 24 § 2 pkt 4

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Proponowanie usług finansowych nieodpowiadających potrzebom konsumentów.

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym art. 4

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym art. 5

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym art. 12 § 1 pkt 4

k.k. art. 296 § 1, 2, 3

Kodeks karny

Nadużycie zaufania w obrocie gospodarczym.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Oszustwo.

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Ciężkie oszustwo.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank rzetelnie poinformował o ryzyku inwestycyjnym. • Powód, mimo możliwości, nie zapoznał się z dokumentacją inwestycyjną. • Świadome zaniechanie zapoznania się z dokumentami wyłącza możliwość powołania się na błąd. • Bank nie ponosi odpowiedzialności za działania osób trzecich ani za upadek funduszu. • Powództwo jest przedwczesne z uwagi na trwającą likwidację funduszy.

Odrzucone argumenty

Bank zapewniał o bezpieczeństwie inwestycji i nie poinformował o ryzyku. • Bank wprowadził powoda w błąd co do charakteru produktu. • Bank naruszył przepisy dotyczące ochrony konsumentów i nieuczciwych praktyk rynkowych. • Bank ponosi odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

nie ma błędu, gdy ktoś świadomie składa oświadczenie woli, nie znając jego treści • świadomie wykluczająca możliwość poznania stanu faktycznego postawa wyłącza błąd • skala powyższej inwestycji (ponad milion złotych) i fakt, że powód jest profesjonalistą z bogatym doświadczeniem zawodowym (...) poddaje w wątpliwość twierdzenie jakoby nie był w ogóle świadomy powyższego ryzyka • poniesienie przez powoda powyższego ryzyka wbrew jego oczekiwaniom jest wynikiem jego własnej nieostrożności

Skład orzekający

Krystian Szeląg

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku odpowiedzialności banku za straty inwestycyjne konsumenta, który nie dopełnił należytej staranności przy zapoznawaniu się z dokumentacją inwestycyjną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i relacji między bankiem a klientem w kontekście dystrybucji produktów inwestycyjnych. Kluczowe jest wykazanie, że bank wypełnił obowiązki informacyjne, a klient świadomie zrezygnował z ich wykorzystania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zapoznawanie się z dokumentami przy inwestowaniu, nawet jeśli oferuje je zaufany bank. Pokazuje też granice odpowiedzialności banków w dystrybucji produktów inwestycyjnych.

Ponad milion złotych straty – czy bank musi zapłacić za Twoje błędy inwestycyjne?

Dane finansowe

WPS: 1 096 031,8 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst