I C 1070/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. C. (1) wniósł o ustalenie nieważności umowy darowizny mieszkania zawartej przez jego ojca R. C. (2) na rzecz jego żony R. C. (1) w dniu 10 sierpnia 2010 r. Głównym argumentem powoda było twierdzenie, że stan zdrowia R. C. (2) w dacie zawarcia umowy, spowodowany chorobą alkoholową i otępieniem, wyłączał jego zdolność do świadomego i swobodnego wyrażenia woli. Sąd Okręgowy w Toruniu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych lekarzy psychiatrów i psychologów, przesłuchaniu świadków oraz analizie dokumentacji medycznej, oddalił powództwo. Sąd uznał, że R. C. (2), mimo zdiagnozowanego lekkiego otępienia, posiadał zdolność do realnej oceny swojej sytuacji życiowej i majątkowej oraz do racjonalnego dysponowania swoim majątkiem w dniu zawarcia umowy darowizny. Sąd oparł się na opinii biegłych, którzy stwierdzili, że stopień otępienia nie upośledzał istotnie zdolności darczyńcy do podejmowania świadomych decyzji. Dodatkowo, zeznania notariusza sporządzającego akt, członków rodziny i znajomych, którzy mieli kontakt z R. C. (2) w okresie poprzedzającym i w dniu zawarcia umowy, potwierdziły, że jego zachowanie nie odbiegało od normy i nie wykazywał on problemów z orientacją czy rozumieniem sytuacji. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów oceny zdolności do czynności prawnych w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi (otępienie, choroba alkoholowa) oraz znaczenia opinii biegłych i zeznań świadków w takich sprawach.
Konkretny stan faktyczny i dowody zebrane w sprawie, w tym opinia biegłych, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba cierpiąca na chorobę alkoholową i otępienie w stopniu lekkim posiada zdolność do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażenia woli w zakresie rozporządzenia swoim majątkiem (umowa darowizny)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba cierpiąca na lekkie otępienie, które nie upośledza istotnie zdolności do realnej oceny swojej sytuacji życiowej, posiadanego majątku i dysponowania nim w sposób racjonalny, posiada zdolność do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażenia woli.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych, zeznaniach świadków i notariusza, którzy zgodnie stwierdzili, że mimo pewnych zaburzeń funkcji poznawczych, darczyńca w dniu zawarcia umowy był w stanie racjonalnie ocenić sytuację i podjąć świadomą decyzję o darowiźnie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| R. C. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, w szczególności z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada kontradyktoryjności, obowiązek stron do wskazywania dowodów.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar udowodnienia określonych faktów spoczywa na stronie, która wywodzi z nich skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów; możliwość dopuszczenia dowodu z urzędu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek strony przegrywającej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zasądzenia od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążania jej kosztami w ogóle w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek uiszczenia przez stronę przegrywającą na rzecz Skarbu Państwa wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 6 pkt 6
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darczyńca w chwili zawarcia umowy darowizny posiadał zachowaną zdolność do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażenia woli. • Lekkie otępienie nie upośledzało istotnie zdolności darczyńcy do racjonalnej oceny sytuacji majątkowej i dysponowania nią. • Zeznania świadków i notariusza potwierdzają prawidłowe zachowanie darczyńcy w dniu zawarcia umowy. • Dokumentacja medyczna i opinie biegłych nie wskazują na stan wyłączający świadomość lub swobodę podejmowania decyzji w dacie zawarcia umowy.
Odrzucone argumenty
Stan zdrowia R. C. (2) w dniu zawarcia umowy był w stanie wykluczającym zdolność do wyrażenia świadomych oświadczeń woli z powodu choroby alkoholowej i otępienia. • R. C. (2) nie był w stanie świadomie wyrazić swojej woli, kierować swoim postępowaniem i podejmować samodzielnych decyzji.
Godne uwagi sformułowania
stan zdrowia R. C. (2) w dniu zawarcia umowy był w stanie wykluczającym zdolność do wyrażenia świadomych oświadczeń woli. • otępiały intelektualnie w stopniu na tyle głębokim, że nie był zdolny do świadomego wyrażenia swojej woli, oraz kierowania swoim postępowaniem i podejmowania samodzielnych decyzji. • lekkie otępienie w zakresie zaburzenia pamięci i funkcji poznawczych nie mogło mieć wpływu na realną ocenę swojej sytuacji życiowej, posiadanego majątku i dysponowania nim w sposób racjonalny. • R. C. (2) miał zachowaną zdolność do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli w zakresie dysponowania swoim mieszkaniem.
Skład orzekający
Barbara Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów oceny zdolności do czynności prawnych w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi (otępienie, choroba alkoholowa) oraz znaczenia opinii biegłych i zeznań świadków w takich sprawach."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny i dowody zebrane w sprawie, w tym opinia biegłych, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zdolności do czynności prawnych, które ma znaczenie praktyczne dla wielu osób, zwłaszcza w kontekście dziedziczenia i rozporządzania majątkiem przez osoby starsze lub chore.
“Czy choroba i wiek pozbawiają prawa do dysponowania majątkiem? Sąd rozstrzyga o ważności darowizny.”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 7221,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.