Orzeczenie · 2019-12-30

I ACA 677/19Bank przegral sprawie kredytu hipotecznego abuzywne klauzule

Sąd

Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2019-12-30

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

kredyt hipotecznykredyt walutowyklauzule abuzywneindeksacjaspread walutowyprawo bankoweochrona konsumentawypowiedzenie umowykoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka Bank (...) S.A. domagała się zapłaty od pozwanego W. J. kwoty 34.502,89 CHF z odsetkami, wynikającej z umowy kredytu hipotecznego z 2005 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z 4 czerwca 2019 r. umorzył postępowanie co do części roszczenia, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała wymagalności całej kwoty kredytu, a oświadczenie o wypowiedzeniu umowy było bezskuteczne z powodu jego niejednoznaczności i warunkowości. Ponadto, sąd pierwszej instancji wskazał na istnienie w umowie klauzul abuzywnych dotyczących indeksacji. Powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę dowodów. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że umowa kredytu hipotecznego była faktycznie umową kredytu złotowego z klauzulą waloryzacyjną, a postanowienia dotyczące indeksacji były abuzywne. Sąd Apelacyjny uznał, że eliminacja klauzul abuzywnych nie prowadzi do nieważności całej umowy, ale do jej związania stron w pozostałym zakresie. W ocenie sądu, kwota kredytu w złotych była możliwa do ustalenia, a odsetki powinny być naliczane według stawki LIBOR. Sąd Apelacyjny podkreślił, że bank nie wykazał, aby istniały podstawy do wypowiedzenia umowy, a samo wypowiedzenie było wadliwe formalnie i merytorycznie. Dodatkowo, sąd wskazał na niedopuszczalność zmiany podstawy faktycznej żądania w postępowaniu apelacyjnym. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda jako bezzasadną i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych, wadliwości wypowiedzenia umowy przez bank oraz zasad rozliczania takich kredytów po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych umów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy umowa kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej, z mechanizmem indeksacji opartym na kursach bankowych, zawiera klauzule abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy dotyczące indeksacji kwoty kredytu i spłaty rat, oparte na kursach sprzedaży i kupna waluty ustalanych przez bank, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank jednostronnie ustalał kursy walut, co naruszało równorzędność stron i interesy konsumenta, a brak przejrzystości mechanizmu przeliczeń uniemożliwiał konsumentowi przewidzenie konsekwencji ekonomicznych.

Czy oświadczenie banku o wypowiedzeniu umowy kredytu hipotecznego było skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy było nieskuteczne z powodu jego niejednoznaczności, warunkowości oraz braku spełnienia przesłanek formalnych i merytorycznych.

Uzasadnienie

Wypowiedzenie było niejasne co do kwoty zadłużenia i terminu, zawierało warunek rozwiązujący, a bank nie wykazał istnienia zadłużenia uzasadniającego wypowiedzenie, zwłaszcza po uwzględnieniu abuzywności klauzul indeksacyjnych.

Czy bank wykazał wysokość i wymagalność dochodzonego roszczenia z tytułu umowy kredytu hipotecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wykazał wysokości i wymagalności dochodzonego roszczenia, ponieważ nie przedstawił wiarygodnych rozliczeń kredytu po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.

Uzasadnienie

Bez uwzględnienia abuzywnych klauzul indeksacyjnych, bank nie był w stanie udowodnić faktycznej wysokości zadłużenia i jego wymagalności, co obciążało go jako stronę dochodzącą zapłaty.

Czy umowa kredytu hipotecznego denominowanego w CHF, po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, jest ważna i powinna być spłacana w CHF?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowa jest ważna w pozostałym zakresie, ale powinna być traktowana jako umowa kredytu złotowego, a nie CHF, z odsetkami według stawki LIBOR. Spłata powinna nastąpić w PLN.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że faktyczna wola stron i cel kredytu wskazywały na kredyt złotowy, a waluta obca służyła jedynie celom waloryzacyjnym. Eliminacja klauzul abuzywnych nie zmienia charakteru zobowiązania na walutę obcą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Bank (...) Spółki Akcyjnej w W.	spółka	powód
W. J. (1)	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy dotyczące indeksacji kwoty kredytu i spłaty rat, oparte na kursach bankowych, stanowią klauzule abuzywne.

p.b. art. 69

Prawo bankowe

Kredyt indeksowany do waluty obcej jest źródłem upoważnienia przemiennego (facultas alternativa) dla kredytobiorcy do wyboru waluty spłaty.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.c. art. 385³

Kodeks cywilny

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

k.c. art. 89

Kodeks cywilny

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

p.b. art. 75c § ust. 1

Prawo bankowe

p.b. art. 97 § ust. 1

Prawo bankowe

u.k.k. art. 35a

Ustawa o kredycie konsumenckim

k.c. art. 358 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne dotyczące indeksacji. • Wypowiedzenie umowy przez bank było wadliwe formalnie i merytorycznie. • Bank nie wykazał wysokości i wymagalności dochodzonego roszczenia po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. • Umowa powinna być traktowana jako kredyt złotowy, a nie CHF. • Zmiana podstawy faktycznej żądania w postępowaniu apelacyjnym jest niedopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Apelacja banku zarzucająca naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę dowodów. • Roszczenie banku o zapłatę niezapłaconych rat w CHF w postępowaniu apelacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Swoista nierówność informacyjna stron, a w szczególności sytuacja, w której konsument dowiaduje się o poziomie zadłużenia ratalnego, już spłaconego w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z jego rachunku jest nie do zaakceptowania w świetle art. 385¹ k.c. • Wypowiedzenie umowy jako jednostronne oświadczenie woli o charakterze prawno-kształtującym nie może zostać uczynione z zastrzeżeniem warunku. • Bank (...) S.A. z dniem 27 kwietnia 2007 r. stała się następcą prawnym Banku (...) S.A. w K. • W przypadku przyjęcia poglądu, że owe postanowienia umowne nie stanowiły głównych świadczeń stron, to tym bardziej polegały ocenie w kontekście owych klauzul abuzywnych.

Skład orzekający

Małgorzata Zwierzyńska

przewodniczący

Dorota Majerska-Janowska

sędzia sprawozdawca

Piotr Daniszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych, wadliwości wypowiedzenia umowy przez bank oraz zasad rozliczania takich kredytów po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Szczegółowa analiza wadliwości wypowiedzenia umowy przez bank jest również istotna praktycznie.

“Bank przegrał sprawę o kredyt hipoteczny – sąd uznał umowę za abuzywną, a wypowiedzenie za nieważne!”

Dane finansowe

WPS: 34 502,89 CHF

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników